တဿ္ကတိၯလဿခံ (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - လဿခံကတဿဿ္)

နမ့ဿ္အဲဢ္ဒိးဖး ဖုသရဢ္ဒိဢ္မူလဿဿ္ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ ခဲလဿာ္ တဘ်ီဃီ န႔ဢ္ နဟံးန႔ဿ္ PDF ဖဲအံၯ သ့လီၯ.



၁. ယသ့ဢ္နီဢ္ယဖိသဢ္အခါ ယမိဿ္တဲယၯတဿ္ ၃ ခါ လဿယသးပ့ၯနီဢ္တသ့ဘဢ္.

၁. သါဒဿယၯအခါ သါဘါထုကဖဢ္ ဒီးပာ္စီဆွံ ယၯလဿ ကစဿ္ယြၯအဂီဿ္၊ အဃိ ယကဘဢ္မၯ ယြၯ အတဿ္ ရွဲရွဲလီၯ. ယစံးဘ်ဳးကစဿ္ယြၯလဿ ယမိဿ္အတဿ္ထုကဖဢ္ လဿထီဢ္ပွဲၯထီဢ္ ၀ဲန႔ဢ္လီၯ.
၂. ဖဲသါကစံးစဿ္ယၯ ဘူးထီဢ္န႔ဢ္၊ သါမံမီဿ္ ပွၯကူကၯတဿ္အ၀ါ တဂၯဒုးနဲဢ္သါကဆီခံဒု၊ ဖးဒိဢ္တဒု၊ ဒီးဆံးလီၯတစဲးတဒု ဒီးတဲယၯ၊ နကဟံးန႔ဿ္ဖဲလဲဢ္တဒုလဲဢ္. သါတဲအီၯ. ယကဟံးန႔ဿ္လဿ အဆံး လီၯတစဲးတဒုလီၯ. ယမိဿ္တဲယၯ၊ ခီဖ်ိ သါတဿ္မံမီဿ္အံၯ သါနဿပဿဿ္လဿ ယမ့ဿ္မၯယြၯအတဿ္န႔ဢ္ ယကမ့ဿ္ သရဢ္ဒိဢ္ဖဲအၾကဿး တဂၯလီၯ.
၃. ယနီဿ္ဆံးအခါ ယထံဢ္သရဢ္တနီၯစံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္၊ ဘဢ္သူဢ္ဘဢ္သးယၯ၊ ယအဲဢ္ဒိး ကဲထီဢ္ဒ္ အ၀ဲသ့ဢ္၊ အဃိ တနံၯတခီဢ္ ယဒုးကဲထီဢ္ခိဢ္တခဿဢ္၊ လီဿ္ဆ့ဢ္နီၯ၊ ဒီးယပုဿ္ ပိာ္မုဢ္ဖိလဿ ယကမ်ဿဿ္၊ ဒီး ယစံဢ္တဲၯတဲလီၯန႔ဿ္ အ၀ဲသ့ဢ္တဿ္လီၯ. ယထံဢ္ယပုဿ္မံခ့ ယသးတမုာ္၊ ယလဲၯဆီဢ္အီၯ၊ ယသူဢ္ဂဲၯအီၯ၊ ယတဲအီၯ၊ လီဿ္ဆ့ဢ္နီၯခိဢ္တခဿဢ္ ဒိကနဢ္ယၯ၊ နတကနဢ္ယၯ နမံခ့ ဘဢ္မႏုၯလဲဢ္. ယပုဿ္ဟီဢ္ဒီး လဲၯတဲယမိဿ္၊ ၀ဲဿ္တဂၯကတိၯတဿ္ ယကနဢ္တမုာ္ ယမံခ့၊ အသးဒိဢ္ယၯ၊ ဆီဢ္ယၯ၊ ဃါယၯလီၯ. ယမိဿ္ တဲယၯ၊ ယဖိခြါဧဿ၊ နသးဆူဢ္ဟီတရါ မၯယြၯအတဿ္ မ့ဿ္တဿ္ဂ့ၯ၊ ဘဢ္ဆဢ္ ယြၯဘဢ္အိဢ္လဿနပူၯ၊ ယြၯ မ့ဿ္တအိဢ္လဿနပူၯ မ့ဿ္တဿ္ကလီလီၯ.

၂. ယဖ်ိထီဢ္လံာ္စီဆွံကႜိ ကဲထီဢ္သရဢ္တနံဢ္၊ ဒီးယဖ်ီယသးဂ့ၯဂ့ၯ ဃံဃံလၯလၯ လီၯ. ယပဿ္တဲယၯ ဒ္အံၯ၊ စးထီဢ္လဿ နလဲၯလံာ္စီဆွံကႜိန႔ဢ္ ထီဘိ ယဘါထုကဖဢ္လဿ နဂီဿ္ခံဘီလီၯ. တဿတဘီ၊ နကဖ်ီ ဘဢ္နသး ဂ့ၯဂ့ၯ၊ ယဘဢ္ယိဢ္လဿ နမ့ဿ္လီၯဃံၯဒီးပိာ္မုဢ္န႔ဢ္၊ နတမၯဘဢ္ယြၯ အတဿ္မၯဘဢ္. ခဲအံၯ ယသးခုလဿ ယြၯစံးဆဿယတဿ္ထုကဖဢ္ တဿ္တဘီလံ. ခံဘီတဘီ၊ နကမၯယြၯ အတဿ္လဿနကလုဿ္တီ အပူၯ တုၯနတဿ္သါ လဿခံကတဿဿ္၊ အ၀ဲတဘီအံၯပဿ္ကဆဲး ဘါဒံးလဿနဂီဿ္လီၯ. ခဲအံၯ ယပဿ္အိဢ္လဿ မူခိဢ္၊ ယနာ္လဿ အ၀ဲ ဘါထုကဖဢ္ဒံးလဿ ယဂီဿ္လီၯ. ယဃ့ကညး သု၊ ၀ံသးစူၯဘါထုကဖဢ္စ့ဿ္ကီးလဿ ယဂီဿ္ ဒ္သိး ယသုတသငဲဢ္ၿပီဢ္ လီၯဖိသဢ္တဂ့ၯ. ယကမၯယြၯအတဿ္လဿ တဿ္သးဆူဢ္၊ တဿ္သူဢ္ဖွံ သးညီအပူၯ၊ တုၯလဿ အကိးက့ၯယၯ တစုတက့ဿ္.

၃. သရဢ္ဖံထဿဢ္လးဒီးယၯ ပလဲၯသကိးခဲဢ္ဖ့ ဆူကယါကီဿ္လီၯ. တနံၯတခီဢ္ သံကြဿ္ယၯ၊ နၯတဂၯ နကတိၯတဿ္ယိယိဖိ၊ ဘဢ္ဆဢ္ နမ့ဿ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္ ပွၯကနဢ္မုာ္၊ ဒီးကဲဘ်ဳး၊ နမ့ဿ္ဒုးနဲဢ္တဿ္ဒိတဿ္ တဲာ္၊ ပွၯကြဿ္ပႜီဢ္ နတဿ္ခူသူဢ္ မ့ဿ္တဿ္မႏုၯလဲဢ္. ယတဲအီၯ ယတဿ္ခူသူဢ္တအိဢ္နီတမံၯဘဢ္. ကမ့ဿ္ဒဢ္ ဒ္အံၯလီၯ. တဿ္လဿ ၀ န႔ဢ္ တမ့ဿ္တဿ္နီတမံၯဘဢ္။ နာ္သက့ မ့ဿ္အိဢ္လဿ ၁ အလီဿ္ခံန႔ဢ္ ကဲထီဢ္၀ဲ ၁၀၊ ၀ အပွ႔ၯအိဢ္ထီဢ္၊ ၁ အပွ႔ၯအါထီဢ္လီၯ. ယဲယပာ္ယသးလဿ ယတမ့ဿ္တဿ္နီတမံၯ ယမ့ဿ္ ၀ ဒီးယြၯမ့ဿ္ ၁ ဖးဒိဢ္၊ ယပာ္ယသးလဿ ယြၯအလီဿ္ခံ၊ ယဘ်ဳးအိဢ္ထီဢ္တစဲးန႔ဢ္လီၯ.

၄. ယတံၯသကိး သရဢ္ဖံထဿဢ္လး တခ်ဳးလဿ ပွၯလဲၯခူဢ္လီၯ ကြံာ္အီၯန႔ဢ္ လဿတီအူပကူ ၀့ဿ္အသရိာ္ ပူၯ ပွၯမဿယတဲအဂ့ဿ္ဒီး ယတဲဒ္အံၯ၊ သရဢ္ဖံထဿဢ္လး အသးသမူ န႔ဢ္လဿအဖုဢ္ မ့ဿ္၀ဲ၊ အ၀ဲမ့ဿ္ပွၯအဂ့ၯ၊ ပွၯအမုာ္၊ ဒီးပွၯကဲဘ်ဳးန႔ဢ္လီၯ. ယဆဿလဿ ပွၯကသ့စံးစ့ဿ္ကီး လဿယဂ့ဿ္၊ မူလဿဿ္မ့ဿ္ပွၯအဂ့ၯ၊ ပွၯအမုာ္၊ ဒီးပွၯကဲဘ်ဳးန႔ဢ္လီၯ.

၅. ယတဲပာ္စဿၯ ယပွၯဟံဢ္ဖိဒ္အံၯ၊ ယသးသမူ မ့ဿ္ဘူးကဟးထီဢ္န႔ဢ္၊ ယကမၯလဿယနီဿ္ကစဿ္၊ ယမၯ မ့ဿ္တကဲတခ်ဳးန႔ဢ္၊ မၯန႔ဿ္ယစုခံခီဒ္အံၯတက့ဿ္. ညီႏုဿ္ပွၯအသးမ့ဿ္ဟးထီဢ္၀ံၯန႔ဢ္၊ ပွၯအစုခံခီ အိဢ္လဿ အကပၯ၊ မ့တမ့ဿ္လဿ အသးနါပွဿ္လိၯလီၯ. ယဲယတအဲဢ္ဒိးဒ္န႔ဢ္ဘဢ္. ယအဲဢ္ဒိးလဿယစုညါသးခံခီ ဖီဢ္ ဃာ္လိ္ာ္အသး လဿယသးနါပွဿ္အဖီခိဢ္၊ ဒီးယစုယူာ္တဘိလဿ ယစုထြဲတခီန႔ဢ္ ဒုးနဲဢ္ဘ်ဿဘ်ဿဆူ မူခိဢ္၊ အခီပညီ၊ ယက့ၯဆူမူခိဢ္လံ၊ က့ၯသကိး ဆူမူခိဢ္တက့ဿ္.

မူလဿဿ္


လံာ္တဘ့ဢ္အံၯ ဘဢ္တဿ္ကြဲးအီၯလဿ သရဢ္ဒိဢ္မူလဿဿ္အနီဿ္ကစဿ္၊ ဒီးပနာ္လဿပွၯဖးတဿ္ဖိတဖဢ္ ကသ့ဢ္ညါ လဿမ့ဿ္ဒဢ္ အတဿ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္အသိးလီၯ. ပစံးဘ်ဳးအ၀ဲလဿတဿ္တဆူဢ္တခ့် အါအါ အပူၯ၊ က်ဲးစဿးကြဲးတုၯအ၀ံၯ ဒီးပနာ္လဿ ကဲဘ်ဳးလဿပွၯဖးတဿ္ဖိကိးဂၯဒဲးအဂီဿ္ သပွဿ္တဿဿ္န႔ဢ္လီၯ. မ္ သရဢ္ဒိဢ္မူလဿဿ္သဲ အသးကလီၯဘဢ္လဿပွၯဖးလံာ္ဖိကိးဂၯဒဲးအလိၯထူးထူးတီၯတီၯတက့ဿ္.

မ္ယြၯဆိဢ္ဂ့ၯဘဢ္ပွၯဖးလံာ္ဖိကိးဂၯဒဲးတက့ဿ္.

Read More

ယတဿ္လဲၯခီဖ်ိလဿ ကဲတဿ္မၯလိတဖဢ္ (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - ၁၀)

၁. စံဢ္ညီဢ္ကမဢ္ယၯ

ဖဲယမၯလိတဿတတီၯအခါ၊ ဘဢ္လဿမုဿ္ဃ့ဿ္လီၯတဿ္ကိဿ္ဆူဢ္၊ ယသကိးပိာ္ခြါဆ့ဢ္နီၯလဿ ယကပၯတဂၯ၊ သတူဿ္ကလာ္ အနါစ့ၯသြံဢ္ ဒီးဃ့ဿ္ဆူပဲႀတီလီၯ. သရဢ္မုဢ္ထံဢ္လဿ အနါ စ့ၯ သြံဢ္အါအဃိ၊ မဿအက့ၯဆူဟံဢ္ခ့်ခ့်လီၯ. သရဢ္မုဢ္ကိးထီဢ္ယၯ ဆူတဿ္မဲာ္ညါ ဒီးသံကြဿ္ယၯ၊ နမၯသြံဢ္အ၀ဲအနါစ့ၯ ဘဢ္မႏုၯလဲဢ္. နထိအီၯဧါ၊ ယတဲအီၯ၊ ယတမၯအီၯတဿ္နီတမံၯဘဢ္. ယသရဢ္မုဢ္တဲယၯ၊ နတမၯတဿ္နီတမံၯ၊ အနါစ့ၯသြံဢ္ထဲန႔ဢ္ညါသ့ဧါ. ဖ့်ယၯဆါဆါသဿဘီ ဒီး ယဟီဢ္လီၯ. မုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္ယသကိးဟဲထီဢ္ကႜိ၊ သရဢ္မုဢ္ကိးထီဢ္အ၀ဲဒီးယၯဆူ တဿ္မဲာ္ညါ ဒီး သံကြဿ္အီၯ၊ နနါစ့ၯသြံဢ္န႔ဢ္ မ့ဿ္အ၀ဲထိနၯဧါ. အ၀ဲတဲဆဿသရဢ္မုဢ္လဿ အ၀ဲတမၯသါတဿ္နီတမံၯ ဘဢ္. သါ၀ဲန႔ဢ္ တဿ္မ့ဿ္ကိဿ္ဒိဢ္ သါနါစ့ၯညီႏုဿ္သြံဢ္လီၯ. အန႔ဢ္ဒီး သရဢ္မုဢ္ဃ့ကညးယၯလဿ သါဖ့်ကမဢ္ဘဢ္ယၯန႔ဢ္လီၯ. ယတပာ္တဿ္ကမဢ္လဿ သရဢ္မုဢ္အလိၯဘဢ္. ယမၯန႔ဿ္တဿ္မၯလိ လဿ တခ်ဳးပဃုသ့ဢ္ညါလီၯတံဿ္န႔ဢ္ ပသုတစံဢ္ညီဢ္ဆိဒဢ္ကလိာ္ ပွၯတဂ့ၯ.

၂. ယဖီဢ္န႔ဿ္မူဒံးတဿ္တဃဿ္

ဖဲယစးထီဢ္သိဢ္လိတဿ္လဿလံာ္စီဆွံကႜိ အခီဢ္ထံးတနံဢ္န႔ဢ္၊ ယအိဢ္လဿပိာ္ခြါဖိအသိး လဿစမံး တဿးဖိတဒဿး၊ ထဲတဂၯလီၯ. လဿဒဿးဖိအခ်ဿန႔ဢ္ လီမ့ဢ္အူ အဖ်ဿဢ္ဂီၯတဖ်ဿဢ္ ကပီၯဒီနၯလီၯ. ယမံလဿယဒဿးန႔ဢ္ တဿ္ကပီၯဂီၯဂီၯ ကပီၯႏုာ္နာ္သက့၊ ယကြဿ္တဿ္ဖ်ါဒဢ္ကဒုကယီဿ္လီၯ. တနၯ တခီဢ္ ယမံပဿဿ္ထီဢ္ဂီၯ ခံနဢ္ရံဢ္၊ ယစီဢ္ထီဢ္ယမဲာ္၊ ယထံဢ္လဿတဿ္အခီဢ္ မုဿ္ယဲဿ္ဘိယီဿ္ယခိဢ္ တိသဢ္လီၯ. ယဆိကမိဢ္လဿ တဿ္တဃဿ္ယီဿ္ယခိဢ္တိသဢ္လီၯ. ဃးဃ့ဒံး ယတပ်ံၯတဿ္ဘဢ္. ယပာ္ယသးလဿ ယကဖီဢ္အီၯဒီး ကိးပသူထီဢ္၊ တဿ္တဃဿ္ဟဲဖီဢ္စဿၯယၯ၊ ဒီးကႜိဖိတဖဢ္ ကဂဲၯ ဆဿထဿဢ္ ဖီဢ္ဃာ္စဿၯယၯလီၯ. ယထုးထီဢ္ယစုထြဲကစုဒုကယီကယီလဿယကပၯ၊ နာ္သက့ တဿ္တဃဿ္တသ့ဢ္ညါ ယီဿ္ဒဢ္ယခိဢ္တိသဢ္လီၯ. ဖဲယပာ္ယစုထြဲ ဘူးထီဢ္ဒီး ယခိဢ္ဒီး ပာ္ယသး တဿ၊ ခံ၊ သဿ ယကဖီဢ္အီၯ ဒီးကိးပသူဖးဒိဢ္ တဿ္တဃဿ္ဖီဢ္စဿၯယၯန႔ဢ္၊ တဿ္တဃဿ္တသ့ဢ္ညါ ဒီးယီဿ္ဒဢ္ယခိဢ္တိသဢ္လီၯ. အန႔ဢ္ဒီး တဿ၊ ခံ၊ သဿ၊ ယဖီဢ္တဿ္တဃဿ္ဒီးယဖီဢ္န႔ဿ္၊ ဘဢ္ဆဢ္ မ့ဿ္ဒဢ္ယစုစ့ဢ္လီၯ. ယစုစ့ဢ္တသံဢ္၊ ယစုမုဿ္ယဲဿ္ဘိ ပာ္ထီဢ္အသးလဿ ယခိဢ္တိသဢ္၊ ယတသ့ဢ္ ညါနီတစဲးလဿ အမ့ဿ္ယစုုစ့ဢ္ဒဢ္ယဲဘဢ္. ယဆိကမိဢ္လဿ တဿ္တဃဿ္တပးကဲယၯ ဟဲယီဿ္ယခိဢ္ လီၯ. ဃးဃ့ဒံး တခ်ဳးယဖီဢ္ယစုစ့ဢ္ ယမ့ဿ္ကိးထီဢ္ဆိဘဢ္ဖုး တဿ္တဃဿ္ဟဲဖီဢ္စဿၯယၯန႔ဢ္၊ ပွၯကညီဖိ ကပဿဿ္ထီဢ္၊ ကဟဲဃ့ဿ္ဆူယဒဿး ဒီးယကမဲာ္ဆွးကလီလီၯ. ယကြဿ္တဿ္ဖ်ါ ကဒု ကယီဿ္အဃိ၊ ယဆိကမိဢ္ကမဢ္ဘဢ္ယစုစ့ဢ္ဒဢ္ယဲန႔ဢ္လီၯ. ပ၀ဲတဘ်ီဘ်ီ ပတသ့ဢ္ညါလီၯတံဿ္ ဆိတဿ္ဘဢ္အဃိ၊ ပစံဢ္ညီဢ္ကမဢ္ဘဢ္ တမ့ဿ္ထဲပွၯဂၯဘဢ္. ပစံဢ္ညီဢ္ကမဢ္ဘဢ္ ပဟံဢ္ဖိဃီဖိ၊ ဒီးပနီဿ္ကစဿ္ဒဢ္၀ဲဒဢ္လဲာ္ သ့န႔ဢ္လီၯ.

၃. ယကြဲးန႔ဿ္မုဢ္ကနီၯအလံာ္အဆိကတဿဿ္တဘ့ဢ္

ယဖိဢ္သဢ္ခြါ ယထံဢ္မတၯမတၯကြဲးန႔ဿ္မုဢ္ကနီၯအလံာ္၊ ဒီးပာ္အဲဢ္တီလီၯ. ယဆိကမိဢ္ထီဢ္ တဿ္န႔ဿ္ဖိန႔ဿ္မါန႔ဢ္ မ့ဿ္တဿ္ဘဢ္အိဢ္မူဃုာ္တုၯအသံတဂၯဂၯလီၯ. ပပွ႔ၯထဲကူ မ့တမ့ဿ္နံဢ္၀ံၯ ပမ့ဿ္ တဘဢ္ပသးန႔ဢ္၊ ပဆါစွၯလီၯအပွ႔ၯ၊ ပလဲလိာ္လဿပွၯဂၯသ့လီၯ. ပန႔ဿ္ပမါပ၀ၯပမ့ဿ္တဘဢ္ပသး န႔ဢ္၊ ပဆါကြံာ္အီၯတသ့၊ ပလဲလိာ္ လဿပွၯဂၯအမါအ၀ၯတသ့ဘဢ္. ဘဢ္မ့ဿ္ဒဢ္ အတဿ္ဃုထဿ လဿပဂီဿ္မးန႔ဢ္လီၯ. ယဆိကမိဢ္ထီဢ္ဒ္န႔ဢ္ အဃိယတကြဲး န႔ဿ္မုဢ္ကနီၯအလံာ္နီတဂၯဘဢ္. ဘဢ္ဆဢ္ဖဲယအိဢ္ ၂၄ နံဢ္န႔ဢ္၊ ယလဲၯထံဢ္န႔ဿ္သရဢ္မုဢ္သိဢ္လိဖိသဢ္လဿ ညီဢ္လ့ပ့ဢ္တဂၯ အမံၯ မရံနဢ္ ယဘဢ္သူဢ္ဘဢ္သးအီၯ၊ ယသးထိဢ္ဂဲၯယၯလဿ မ့ဿ္ဘဢ္ကစဿ္ယြၯအသး ယကဃ့ အဲဢ္အီၯလီၯ. ယတဲဘဢ္ယတံၯသကိးစီၯဖံထဿဢ္လး လဿကဘါထုကဖဢ္လဿယဂီဿ္၊ ဒီးယဘါထု ကဖဢ္အါဘ်ီ၀ံၯ ယကြဲးတဿ္ပရဿ၊ ဒီးလဿဂီၯမုဿ္တ၀ါဒံးန႔ဢ္၊ ယလဲၯကစုဒုဆူ လံာ္စီဆွံကႜိကရဿဿ္ အခ်ဿလဿ လံာ္ပရဿဒဿဖါဂီၯအကပၯ၊ ဒီးယဂီာ္ႏုာ္ ယတဿ္ပရဿဘဢ္ဆဢ္ ယသးတဖ်ဿဢ္တဲယၯ၊ ပဿႏုာ္တဂ့ၯ၊ မ့ဿ္တအဲဢ္နၯန႔ဢ္ ဆွးမဲာ္ဆွးနါ၊ ဒီးယထုးက့ၯယစုလီၯ. ယသးတဖ်ဿဢ္န႔ဢ္တဲယၯ၊ နတပဿႏုာ္န႔ဢ္ နန႔ဿ္ဘဢ္အီၯကသ့ဧါ. ပဿႏုာ္စးခိ ယဂီာ္ႏုာ္ထုးထီဢ္ ယဂီာ္ႏုာ္ထုးထီဢ္ယတဿ္ပရဿ တဘ့ဢ္န႔ဢ္ လဿတဿ္ခံးက်ါ၊ အဘ်ီဘ်ီ၊ မတၯမး တထံဢ္ယၯဘဢ္. လဿခံန႔ဢ္ယသးစံးဘဢ္ယၯ၊ နဘါထုကဖဢ္အါဘ်ီ၊ ဒီးနသကိးစီၯဖံထဿဢ္လးဘါစ့ဿ္ကီးလံ၊ အးလီၯလဿကစဿ္ယြၯအစုပူၯ ဒီး ပဿႏုာ္စးခိတက့ဿ္. အန႔ဢ္ဒီး ဖဲယပဿႏုာ္အခါယစံး၊ ပဿ္ကစဿ္ယြၯဧဿ၊ ယပဿႏုာ္လံ၊ ယကြဲးန႔ဿ္ အလံာ္ပရဿခံဘ့ဢ္တဘ့ဢ္န႔ဢ္ ယလဲၯဒဢ္ လဿမုဿ္ဆါခီ ဒီးပဿႏုာ္တဘ်ီဃီန႔ဢ္လီၯ. လဿခံပွၯမ့ဿ္လဲၯ ပဿႏုာ္ ပွၯတဿ္ပရဿ ယမဿအပဿႏုာ္ ဃုာ္ယတဿ္ပရဿလီၯ. ယမၯကီအဒိဢ္ဘဢ္ယၯ အခီဢ္ထံး တဘ်ီလီၯ. လဿခံယမၯအီၯဒူထီဢ္ဒူထီဢ္၊ ယတမဲာ္ဆွးဘဢ္. ပကမၯတဿ္အဿမ့ဿ္ဂ့ၯ၊ တဿ္ဂ့ၯ မ့ဿ္ဂ့ၯန႔ဢ္၊ ညီႏုဿ္ကီဒိဢ္ဘဢ္ပွၯ အခီဢ္ထံးတဘ်ီလီၯ. တုၯပမၯအီၯအဘ်ီအါထီဢ္န႔ဢ္၊ ပမၯအီၯ ဒူဒိဢ္ထီဢ္၊ ပတမဲာ္ဆွးဘဢ္န႔ဢ္လီၯ. အဃိ တဿ္လဿပကမၯအဆိကတဿဿ္တဘ်ီ တမံၯန႔ဢ္ မ့မ့ဿ္ တဿ္အဿဒီးစးထီဢ္ မၯအီၯတဂ့ၯ. မ့မ့ဿ္တဿ္ဂ့ၯဒီး စးထီဢ္မၯအီၯတက့ဿ္.

၄. ယအိဢ္ဒံးဒီဂၯညါ

ယမၯလိခီလ့ဢ္ကႜိအခါ၊ တဿ္ကိဿ္ခါကႜိပ်ဿ္၊ မံးရွဿဢ္နရံဢ္သရဢ္ဟါရံဢ္လဲၯကိးယၯဆူ၀့ဿ္ကလီ၊ ဒီးယမၯစဿၯအီၯလီၯ. မးမး လဲၯကိးစ့ဿ္ကီး မုဢ္ကနီၯတဂၯ လဿကမၯစဿၯအီၯန႔ဢ္လီၯ. ဘဢ္တဂီၯ၊ မုဢ္ကနီၯန႔ဢ္အမဲာ္တမုာ္ နီတစဲးဒီးတဲယၯ၊ ခဲမုဿ္ဆ့ဢ္နမ့ဿ္ထံဢ္သါစိဢ္န႔ဢ္။ သ့ဢ္ညါလဿ သါမၯသံလီၯက့ၯသါသးတက့ဿ္. သါဒိးန႔ဿ္ဘဢ္လံာ္ပရဿလဿသါတဿ္အဲဢ္တီလဿ တီအူအအိဢ္၊ တဲသါ မ့ဿ္လဿပွၯတဂၯတဲအီၯလဿ သါအဲဢ္ပိာ္ခြါ အဂၯတဂၯလံ အဃိ ပာ္တ့ဿ္သါလီၯ. သါသး တမုာ္တုၯဒဢ္လဲာ္ မနၯကဿာ္သါကြဿ္ဃုကသံဢ္ အိဢ္ဒီးအစုဢ္ တပလီလဿသါကအိ သံလီၯသါ သး၊ နာ္သက့သါတထံဢ္ဘဢ္. ခဲအံၯသါထံဢ္လံ၊ သါပာ္သါသးလဿ ခဲမုဿ္နၯ သါကအိသံလီၯ သါသးလီၯ. အ၀ဲတဲဒ္န႔ဢ္တဘီ၊ ယခိဢ္ကဖီထီဢ္၊ ယလီကီအသးသမူ၊ ယဘဢ္ယိဢ္လဿမ့ဿ္အိ သံလီၯအသးန႔ဢ္ ကတုၯလဿလရာ္လီၯ. အန႔ဢ္ဒီးယတဲအီၯ၊ အ၀ဲတအဲဢ္လဿၯနၯနာ္သက့၊ ယအိဢ္ဒံးဒီဂၯညါလီၯ. အ၀ဲက့ၯဆူအအိဢ္ဒဿး၊ ဒီးယက့ၯဆူယအိဢ္ဒဿးလီၯ. အိဢ္တစိဿ္တဿ္ဆိ ကမိဢ္အိဢ္ထီဢ္လဿယသးပူၯ၊ မ့ဿ္လဿယတဲအီၯ၊ ယအိဢ္ဒံးဒီဂၯညါလီၯ. အဃိ၊ အ၀ဲတမၯသံ လီၯလဿၯအသး၊ ဒီးကအဲဢ္ယၯလီၯ. မ့ဿ္အဲဢ္ယၯ ယကမၯဒ္လဲဢ္. ယကြဿ္အီၯတဂ့ၯဘဢ္. အန႔ဢ္ ဒီးယဘါထုကဖဢ္လဿကစဿ္ယြၯ ကမၯစဿၯအ၀ဲဒီး အတဿ္အဲဢ္တီ ဒ္သိး ကနဿ္ပဿဿ္လိာ္က့ၯ သးဒီး ကအဲဢ္လိာ္က့ၯဒဢ္၀ဲအသးန႔ဢ္လီၯ. မုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္န႔ဢ္ ယထံဢ္လိာ္အ၀ဲ ၊ ဒီးသံကြဿ္ယၯ၊ နတဲလဿနအိဢ္ဒံးဒီဂၯညါန႔ဢ္၊ အနီဿ္ကီဿ္ဧါ. ယဘါထုကဖဢ္လဿယသးပူၯ၊ ကစဿ္ယြၯဧဿ၊ ကီနီဿ္ကီဿ္လံ၊ မၯစဿၯဘဢ္တဘီ၊ အန႔ဢ္ဒီးယတဲအီၯ ဒ္ယထံဢ္အသိး နၯဒီးနတဿ္အဲဢ္တီ၊ သုအဲဢ္ လိာ္သုသးဂ့ၯမးလီၯ. အ၀ဲပာ္တ့ဿ္နၯန႔ဢ္ ကမ့ဿ္ဒဢ္ ပွၯတဂၯဂၯတဲလိာ္ကြဲအီၯလဿ နမၯဒီးပိာ္ခြါ အဂၯတဂၯဒီး အ၀ဲနဿ္ပဿဿ္ကမဢ္နၯလီၯ. ယဟ့ဢ္ကူဢ္နၯ၊ ဂ့ၯတက့ဿ္ ဃ့နခြဲးလဿသရဢ္မးမး ကပ်ဲနၯစွၯသီ၊ ဒီးနက့ၯထံဢ္လိာ္အ၀ဲ၊ ဒီးတဲနဿ္ပဿဿ္လိာ္က့ၯသုသးတက့ဿ္. လဿခံဒီးအ၀ဲဟဲက့ၯ စံဘ်ဳးယၯလီၯ. လဿခံအ၀ဲသ့ဢ္ကဲထီဢ္ဒီမါ၀ၯ၊ ဒီးအိဢ္ဒီးအဖိတဖဢ္လီၯ.

၅. နဿ္ဟူကမဢ္ယၯအသးဘဢ္ဒိ

ယသးတအိဢ္မၯဆါပွၯအသးနီတဂၯဘဢ္. ဒီးယမ့ဿ္သ့ဢ္ညါလဿ ယမၯဘဢ္ဒိပွၯအသးန႔ဢ္၊ မ့ဿ္သ့ ယလဲၯဆူအအိဢ္တဘ်ီဃီ၊ ဒီးမၯနဿ္ပဿဿ္လိာ္က့ၯပသးန႔ဢ္လီၯ. တဿ္မၯအသးတခါအံၯ အိဢ္အ နံဢ္ ၅၀ ဘ်ဲဢ္လံ. တဟါတခီဢ္ ဖဲ ၅ နဢ္ရံဢ္၊ ယသရဢ္မုဢ္ကိးယၯ ပဟးထီဢ္လဿဟံဢ္ဒီး ဟးသ ဃဲၯလဿကႜိကရဿဿ္ပူၯအခါ၊ တီၯကႜိသရဢ္မုဢ္လဿ ရ့ဒီးယၯမုာ္မးတဂၯ၊ ဟးလဿပလီဿ္ခံစီၯစုၯ တစဲး၊ ဒဲအစု ဒီးတဲ၀ဲ အလဲ၊ အလဲ၊ လီၯ. ယကြဿ္လီၯယလီဿ္ခံဒီး ယတဲအီၯ၊ နၯနာ္သက့ လဿခံ နကဒ္အံၯလီၯ. ဖဲပဟဲက့ၯ တုၯဟံဢ္ ကဘဢ္ ၆ နဢ္ရံဢ္န႔ဢ္၊ ပွၯလံာ္စီဆွံကႜိဖိတဂၯ ဟဲတဲယၯ၊ သရဢ္ဧဿ၊ သရဢ္မုဢ္တဂၯန႔ဢ္တဲ၀ဲ နတဲသါတဿ္ကတိၯတဘီ ဆါသူဢ္ဆါသး ဘဢ္သါ အဃိ ဟီဢ္ ၀ဲစးထီဢ္လဿ ၅ နဢ္ရံဢ္န႔ဢ္လီၯ. တဘ်ီဃီ ယလဲၯဆူအဟံဢ္၊ ဘဢ္ဖဲအအီဢ္မ့ၯလီၯ. အ၀ဲထံဢ္ယၯ တဘ်ီဃီ ဆိကတီဿ္အီဢ္မ့ၯ၊ ဒီးလဲၯလီၯဆူတဿ္ဖီလာ္၊ ဒီးယလဲၯလီၯပိာ္အခံလီၯ. အ၀ဲက့ၯထီဢ္ ဆူဟံဢ္ ဃီအဂၯတဘိ ဒီးယလဲၯထီဢ္ပိာ္အခံလီၯ. အ၀ဲက့ၯႏုာ္ဆူအဒဿးဒီး ကးတံာ္ဃာ္ အပဲ ႀတီ လီၯ. ယအိဢ္လဿ တဿ္ခ်ဿ ယတဲအီၯ၊ နသးတမုာ္ယၯတဿ္ဂ့ဿ္မႏုၯလဲဢ္. ၀ံသးစူၯတဲဘဢ္ယၯ တက့ဿ္. အ၀ဲတတဲဆဿယၯတဿ္နီတမံၯ၊ ဟီဢ္လဿအဒဿးပူၯ၊ ယမၯတဘဢ္ယက့ၯလီၯ. ဖဲ ၉ နဢ္ရံဢ္ န႔ဢ္ယလဲၯကဒီးဆူအဟံဢ္၊ အ၀ဲအိဢ္ဒံးဒဢ္လဿအဒဿးပူၯန႔ဢ္လီၯ. ယတဲအီၯ၊ ၀ံသးစူၯ အိးထီဢ္ ႀတဲၯဒီးတဲဘဢ္ယၯ ယမၯဘဢ္ဒိဆါနသး ဒ္လဲဢ္တဘီလဲဢ္. အိဢ္ဖးယံာ္မး အ၀ဲတဲ ယၯ က့ၯ၊ သါကကြဲးတဲယၯလီၯ. ယတဲအီၯ၊ ၀ံသးစူၯကြဲးခဲအံၯ၊ ယကက့ၯခိးနလံာ္ပရဿလဿဟံဢ္လီၯ. ယဟဲက့ၯဆူဟံဢ္၊ ယဘါထုကဖဢ္၊ ဒီးခိးကြဿ္လဿ္အလံာ္ ပရဿန႔ဢ္လီၯ. ကယံာ္ဒဢ္ ၁၅ မံးနံး၊ ပွၯတဂၯဟဲစိာ္အတဿ္ပရဿ၊ ဒီးယအိးထီဢ္ဖးလီၯ. ကြဲးတဲယၯဒ္အံၯ၊ သရဢ္သးဘိဧဿ၊ ဖဲနဟးက်ဲ ဒီးသရဢ္မုဢ္န႔ဢ္ ယကြဿ္ပႜီဢ္ဘဢ္ယၯ ယဒဲယစုဒီး ယတဲ အလဲ၊ အလဲ၊ န႔ဢ္ နကြဿ္လီၯနလီဿ္ခံဒီး နတဲယၯ၊ ႃလဿပွၯမဲာ္ညါတမႜိ၊ လဿပွၯလီဿ္ခံ တမႜိ႗ နတဲယၯဒ္အံၯ၊ ဖ်ါလဿနတနာ္န႔ဿ္ယၯအဃိ ယသးဘဢ္ဒိဒိဢ္မးလီၯ. ယကြဲးဆဿအီၯ၊ သရဢ္မုဢ္သးဘိဧဿ၊ မ့ဿ္ဒဢ္နနဿ္ဟူကမဢ္ယၯလီၯ. ယတဲနၯဒ္အံၯတခီ၊ ႃနၯနာ္သက့ လဿခံန႔ဢ္နကဒ္ဒဢ္အံၯလီၯ.႗ အခီပညီ ယဆဿဂ့ၯနၯလဿ နဲစ့ဿ္ ကီးခဲကဿာ္ နကအိဢ္ဒီးနသးသမူ အတံၯသကိးဂ့ၯဂ့ၯတဂၯ ဒီးဟးက်ဲ သဃဲၯခံဂၯဒ္ယဟး အသိး အံၯန႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲကြဲးန႔ဿ္ယၯလံာ္ပရဿ၊ လဿပွၯမဲာ္ညါတမႜိ၊ လဿပွၯလီဿ္ခံတမႜိန႔ဢ္ တိၯ၀ဲ အဖီလာ္လီၯ. ယကြဲးဆဿအီၯ၊ နၯနာ္သက့ လဿခံန႔ဢ္ နကဒ္ဒဢ္အံၯလီၯ. ယတိၯစ့ဿ္ကီးအဖီလာ္ လီၯ. အ၀ဲဖးလံာ္ပရဿတဘ်ီဃီ ကြဲးဆဿယၯဒ္အံၯ၊ ယနဿ္ပဿဿ္က့ၯနၯလံ. ယသးမုာ္က့ၯလံ. ခဲမုဿ္ ဆ့ဢ္ဂီၯဂီၯ ဟဲဆူယအိဢ္တက့ဿ္. ယဆဿထဲမုဿ္ကဆ့ဢ္ဆိဆိလီၯ. မုဿ္၀ါတဘ်ီဃီ ယလဲၯဆူ အအိဢ္ ယတဲအီၯ ယသးအုးဒိဢ္မး လဿယမၯဘဢ္ ဒိနသးခီဖ်ိ နနဿ္ဟူကမဢ္ ယၯလီၯ. အ၀ဲတဲ ယၯ၊ တဘဢ္တဲလဿၯနီတမံၯတဂ့ၯ. ဆွးမဲာ္ဆွးနါဒိဢ္မးလီၯ. သါမဿယဟဲဆူသါအိဢ္န႔ဢ္၊ မ့ဿ္သါ အဲဢ္ဒိးဒုးအိယၯ ကဢ္ဖံဢ္လီၯ. အ၀ဲပာ္န႔ဿ္ယၯကဢ္ဖံဢ္ ဖးဒိဢ္တခြး၊ ဒီးကိဢ္ကဢ္အသး ဒြါဒီးထီဘး ဒီးယိဿ္လီၯ. ပစံးဘ်ဳးယြၯ၊ ဒီးသးခုသးမုာ္က့ၯန႔ဢ္လီၯ.

၆. ယမၯဂ့ၯတဿ္ အက်ဲကမဢ္

ပူၯကြံာ္တဘ်ဳးနံဢ္လံ. ကိၯလၯသူလဿနါမခါ တဂၯ၊ ဘါဟ့ဢ္ဒူဢ္တဿ္ဘါ၊ ကဲထီဢ္က့ၯခရံာ္ဖိ ဒီးဟဲ လီၯမၯလိတဿ္လဿ အ့စ့ဢ္ ပယီၯလံာ္စီဆွံကႜိလီၯ. အ၀ဲဘွီသိလ့ဢ္သ့အဃိ၊ ယမဿအဟဲဘွီ ပတဿ္ သးခုကစီဢ္အသိလ့ဢ္တဘ်ီ တဘ်ီလီၯ. တဟါတခီဢ္ အ၀ဲဟဲဆူယအိဢ္ ဟီဢ္ဒီးတဲယၯဒ္အံၯ၊ သါမ့ဿ္သူခိဢ္ဖိကဲထီဢ္က့ၯပွၯခရံာ္ဖိ၊ သါဆိကမိဢ္ သါဟဲဆူလံာ္စီဆွံကႜိ သါကအိဘဢ္ထံခုဢ္လီၯ. တနံၯအံၯ သရဢ္ကႜိခိဢ္ ကတိၯဆါသါဒိဢ္မး လီၯဂာ္ဒ္ အလူသါလဿထံခ်ီ၊ သါသူဢ္အူသးကဲၯ၊ အဃိ သါကက့ၯလီၯ. အဂ့ဿ္န႔ဢ္ ဟဲအသးဒ္အံၯလီၯ. မ့ဿ္လဿ ပယီၯလံာ္စီဆွံကႜိဖိတနီၯ မုဿ္အိဢ္ ဘွံးနံၯ ကလဲၯဘါယြၯလဿ၀့ဿ္တကူဢ္အဃိ၊ သရဢ္ကႜိခိဢ္သံကြဿ္သါ၊ နဘွီတဿ္သးခုကစီဢ္ အသိ လ့ဢ္ န႔ဢ္ဂ့ၯကစီဒီဧါ. သါတဲအီၯ၊ ဂ့ၯကစီဒီလီၯ. လဿအိဢ္ဘွံးနံၯတုၯ ကႜိဖိတဖဢ္ ဒိးထီဢ္သိလ့ဢ္ အ၀ဲန႔ဢ္ ဒီးလဲၯလီၯဆူက်ဲမုဿ္ဖးဒိဢ္အခါ၊ အစဲးဟးဂီၯ ဒီးလဲၯဒဢ္အတဿ္ ဘဢ္တိဿ္ဒီးကႜိကရဿဿ္ အတဿဢ္အဃိ၊ အိဢ္ကတီဿ္၀ဲ၊ မ့တမ့ဿ္ကလဲၯဘဢ္ထံးဒီး သိလ့ဢ္အဂၯ လဿအဃ့ဿ္လဿက်ဲခိဢ္၊ ဒီးကႜိဖိကဘဢ္ဒိဘဢ္ထံးန႔ဢ္လီၯ. သရဢ္ကႜိခိဢ္တဲသါ၊ နတဲလဿသိလ့ဢ္အစဲးဂ့ၯ၊ ကတဿဿ္တခီ အစဲးတဂ့ၯ၊ နသါကမၯသံနသကိးကႜိဖိဧါ. အ၀ဲတဲယၯ၊ သါဘွီဒီးသါထံဢ္လဿ အစဲးဂ့ၯအဃိ သါတဲကႜိခိဢ္လဿအစဲးဂ့ၯကစီဒီလီၯ. လဲၯတဿ္တခီ အစဲးဟးဂီၯ သါမၯဘဢ္ဧါ. တဲသါလဿ သါက မၯသံသါသကိး ကႜိဖိန႔ဢ္ မ့ဿ္ဒ္အလူသါလဿထံခ်ီ သါသူဢ္အူသးကဲၯဒိဢ္မးအဃိ၊ သါကက့ၯလီၯ. ယတဲအီၯ၊ နမ့ဿ္က့ၯတဂ့ၯလဿနဂီဿ္၊ တဂ့ၯလဿကႜိခိဢ္ အဂီဿ္ဘဢ္. ယကလဲၯဆူကႜိခိဢ္အအိဢ္၊ ဒီးတဲအီၯ လဿယကဟဲက့ၯကိးနၯဆူအအိဢ္၊ ဒီးတဲနဿ္ပဿဿ္က့ၯလိာ္သုသးန႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲအဿဢ္လီၯ ယၯလီၯ. ယလဲၯဆူကႜိခိဢ္အအိဢ္ ဒီးအ၀ဲစ့ဿ္ကီး အဿဢ္လီၯယၯလီၯ. ပလဲၯဆူကႜိခိဢ္အဟံဢ္၊ ဒီး ကႜိခိဢ္ဒီးယၯ ပဆ့ဢ္နီၯ၊ မ့မ့ဿ္ကႜိဖိန႔ဢ္ ဆဿထဿဢ္၀ဲလီၯ. ကႜိခိဢ္တဲအီၯ၊ တမ့ဿ္ယတဲဆါနၯဘဢ္၊ ယပာ္ဒဢ္နၯဒ္ယဖိတဂၯအသိး ဒီးယတဲနၯဒ္န႔ဢ္အသိးလီၯ. တဘ်ီဃီ ကႜိဖိန႔ဢ္ ခ်ံးလီၯအခီဢ္၊ ဘါထီဢ္ကႜိခိဢ္ဒီးစံး၀ဲ ၀ံသးစူၯပ်ဿ္ယတဿ္ကမဢ္တက့ဿ္. ပအိဢ္ဘွ႔ဢ္ကလာ္ ကိးဂၯဒဲးလီၯ. ယဘဢ္ ယိဢ္လဿ ကႜိဖိအခီဢ္လ့ဢ္ခိဢ္ကဆါအဃိယတဲအီၯ၊ ဆ့ဢ္နီၯဘီဢ္၊ အ၀ဲဆ့ဢ္နီၯလဿ လီဿ္ဆ့ဢ္နီၯ အလိၯလီၯ. ယထံဢ္ကႜိခိဢ္ဒီးအပ်ဲဿ္ တပာ္သူဢ္ပာ္သး လိာ္လဿၯအသးနီတမံၯအဃိ၊ ယသးခုဒီး ယတဲကႜိခိဢ္၊ ၀ံသးစူၯ ဒီးဘါထုကဖဢ္တက့ဿ္. အ၀ဲဘါထုကဖဢ္၀ဲကတဿဿ္၊ ဒီးယဘါထုကဖဢ္ န႔ဢ္လီၯ. ယဘါထုကဖဢ္ကတဿဿ္တဘ်ီဃီ၊ ကႜိခိဢ္ဆဿထဿဢ္ဒီးတဲယၯ၊ သါမၯတဿ္လဿကႜိဖဲအံၯ အနံဢ္အါလံ. မတၯမးတဟဲမၯတရီတပါ စီဢ္ကါ သါလဿဟံဢ္အ၀ဲအံၯအပူၯဘဢ္. ယဟဲစီဢ္ကါ သါလဿဟံဢ္အံၯအပူၯ သါသးတမုာ္နီတစဲးဘဢ္. သါတမၯလဿၯ တဿ္ဖဲကႜိအံၯဘဢ္. ယဖုးသံပ်ီဿ္ သံဒီး ယတဲအီၯသရဢ္ ဖးဒိဢ္ဧဿ၊ ၀ံသးစူၯတဲယၯ၊ ယမၯကမဢ္နၯမႏုၯလဲဢ္. ဒီးယကဃ့ကညး က့ၯနၯလီၯ. အ၀ဲတဲယၯ၊ နဒိစီၯသီအခိဢ္၀ံၯ နဖူးလဲးက့ၯအီၯ အဘ်ဳးအိဢ္မႏုၯလဲဢ္. အန႔ဢ္ဒီး တဲပွၯ၊ သုခံဂၯဟးထီဢ္ကြံာ္လဿဟံဢ္ပူၯတက့ဿ္. ယဟးထီဢ္အိဢ္လဿဟံဢ္မဲာ္ညါ ဒီးယသံကြဿ္ သရဢ္မုဢ္ဖးဒိဢ္၊ ၀ံသးစူၯတဲယၯ၊ ယမၯကမဢ္သရဢ္ဖးဒိဢ္ဒ္လဲဢ္တဘီ. ယအဲဢ္ဒိးဃ့ကညးအီၯ၊ ယတအဲဢ္ဒိးသရဢ္ဖးဒိဢ္ ဟးထီဢ္ကႜိအံၯ လဿယဃိဘဢ္. သရဢ္မုဢ္ဖးဒိဢ္တဲယၯ၊ သရဢ္မူလဿဿ္ ဧဿ၊ ကိဿ္တဂ့ၯ၊ ခဲကဿာ္ကဂ့ၯဒဢ္လီၯ. မပူနဲ႔ ေနာက္ေတာ့ေကာင္းသြားမွာဘဲ. ယဟဲက့ၯတဲဘဢ္ ယသရဢ္မုဢ္ဒီး ဘါထုကဖဢ္အါအါလီၯ. မုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္ဂီၯ ယလဲၯဆူအဟံဢ္၊ အသရဢ္မုဢ္တဲယၯ လဿ လဲၯမၯတဿ္လဿကႜိဖိအသကိးလံ. ယသးခုလဿမၯဒံး တဿ္လဿကႜိကစိဒီလီၯ. ယဟဲက့ၯ ဆူဟံဢ္ ယကြဲးန႔ဿ္အလံာ္ပရဿ၊ ဒီးဟါခီ ယလဲၯဆူအဟံဢ္၊ ယဒိတက်ိာ္ႀတဲၯ၊ တဿ္ဘွ႔ဢ္ကလာ္ အဃိ၊ ယဟဲက့ၯလီၯ. ယထံဢ္ပွၯကညီ မၯလိတဿ္လဿ ပယီၯလံာ္စီဆွံကႜိတဂၯ ယတဲအီၯ၊ ၀ံသးစူၯ လဲၯဟ့ဢ္သရဢ္ဖးဒိဢ္တဘီ၊ တစိဿ္ဖိ အ၀ဲဟဲက့ၯဟ့ဢ္က့ၯယလံာ္ပရဿဒီးတဲ၀ဲ၊ သါလဲၯ ဟ့ဢ္အီၯ၊ အ၀ဲကြဿ္ဒီးသ့ဢ္ညါ လဿယကြဲးန႔ဿ္အီၯ၊ ဟ့ဢ္က့ၯသါဒီးတဲ၀ဲ သါဖးတခ်ဳးဘဢ္၊ တဿ္ကီလံ ဘဢ္မၯဒ္လဲဢ္. ယသရဢ္မုဢ္ဒီးယၯ ပဘါထုကဖဢ္သပွဿ္ပွဿ္လီၯ. ပွဲၯထီဢ္ ၃ ႏြံ ပွၯတဂၯဟ့ဢ္စ့ ၂၅ ဘး လဿပယီၯလံာ္စီဆွံကိႜ အဂီဿ္၊ ယဘါထုကဖဢ္၀ံၯ ယလဲၯဆူကႜိခိဢ္အဟံဢ္လီၯ. ယထံဢ္ သရဢ္ဖးဒိဢ္ ဒီးအမဿၯအိဢ္လဿ ဟံဢ္မဲာ္ညါ၊ ယတဲလဿကိၯလၯ၀ါက်ိာ္ ဂီၯမုာ္မုာ္၊ သရဢ္ဖးဒိဢ္ ဒီးသရဢ္မုဢ္ဖးဒိဢ္. သရဢ္ဖးဒိဢ္ တဲဆဿယၯလဿကိၯလၯ၀ါက်ိာ္၊ တဿ္ကစီဢ္အမုာ္တမံၯမံၯဧါ. ယတဲအီၯ ပွၯတဂၯမဿယဟဲဟ့ဢ္န႔ဿ္အီၯတဿ္မၯဘူဢ္ လဿကႜိအဂီဿ္လီၯ. အ၀ဲကိးႏုာ္ယၯဆူ အဟံဢ္ပူၯ၊ တူဿ္လိာ္၀ဲစ့၀ံၯ ပဆ့ဢ္နီၯကတိၯသကိးတဿ္မုာ္မုာ္လဿ တဿ္ဂ့ဿ္အဂုၯအဂၯလီၯ. ယကြဿ္လဿအဟံဢ္ကပၯ (ဒန္႔တလြန္) တထူဢ္သဢ္ဂ့ၯမး ယတဲအီၯသု ဒးတလိဢ္ တထူဢ္သဢ္ ဂ့ၯလီၯဆီလီၯ. အ၀ဲတဲယၯ၊ သါကဟ့ဢ္ဒုးအီၯယၯ၊ မဿ၀ဲအကႜိဖိတဂၯထီဢ္ဒဲး၊ ဒီးအ၀ဲဟ့ဢ္ယၯ ဖးဒိဢ္တကဒိဢ္ ဒီးယစံးအီၯ တဿ္ဘ်ဳးဒိဢ္မးန႔ဢ္လီၯ. ဆူခံစွၯသီ အ၀ဲတဲယၯ၊ ပွၯလဿ၀့ဿ္တကူဢ္ တဂၯ ကြဲတဿ္ဘါ၊ ဒီးအဲဢ္ဒိး၀ဲလဿ သါကဟဲဒီး ကိးဃုာ္ယၯလီၯ. ပလဲၯသကိး၊ အ၀ဲဆွဿတဿ္ဘါ ဒီးမဿယကတိၯဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါ တဿ္လီၯ. လဲၯကိးဒီးယၯဆူ ဟံဢ္အဂၯတဖ်ဿဢ္ အ၀ဲဆွဿတဿ္ဘါ ဒီးမဿယဘါထုကဖဢ္လီၯ. ယစံးကစဿ္ယြၯလဿ ပဘဢ္ထြဲလိာ္က့ၯပသးမုာ္မုာ္လီၯ. အ၀ဲက့ၯဆူ မူခိဢ္တဘ်ဳးနံဢ္လံ. ယနာ္လဿယမ့ဿ္ က့ၯန႔ဢ္၊ ပကက့ၯထံဢ္လိာ္ပသး၊ ရ့လိာ္ပသး မုာ္မုာ္လီၯထူ လီၯယိာ္လီၯ.

သရဢ္ဖးဒိဢ္ တဂၯအံၯ တဲယၯလလဿ ယမၯတရီတပါစီဢ္ကါသါလဿ သါဟံဢ္ပူၯ၊ ဒီးအသးတမုာ္ ယၯဖးဒိဢ္၊ ယဆိကမိဢ္လဿအဂ့ဿ္ တဘဢ္တဿ္ လဿခံယထံဢ္လဿယမၯကမဢ္အီၯခံခါလီၯ. တဿတခါ၊ ယဒုးဆ့ဢ္နီၯအပွၯကႜိဖိအဃိ၊ ကႜိဖိန႔ဢ္တမ့ဿ္ယကႜိဖိဘဢ္. မ့ဿ္အ၀ဲအကႜိဖိလီၯ. လီဿ္ဆ့ဢ္နီၯန႔ဢ္ တမ့ဿ္ယလီဿ္ဆ့ဢ္နီၯဘဢ္. မ့ဿ္အ၀ဲအလီဿ္ဆ့ဢ္နီၯန႔ဢ္လီၯ. ဟံဢ္န႔ဢ္ တမ့ဿ္ယဟံဢ္ ဘဢ္၊ မ့ဿ္အ၀ဲအဟံဢ္လီၯ. ယမဿအကႜိဖိဆ့ဢ္နီၯလဿအလီဿ္ဆ့ဢ္နီၯလဿအဟံဢ္ပူၯန႔ဢ္ တမ့ဿ္က်ဲ ဘဢ္. အ၀ဲမ့ဿ္ဒုးဆ့ဢ္နီၯမးမ့ဿ္က်ဲလီၯ. လဿယမဿအကႜိဖိဆ့ဢ္နီၯအဃိ မ့ဿ္ယမၯတရီတပါအီၯလဿ အဟံဢ္ပူၯလီၯ. ခံခါတခါ အ၀ဲဘါထုကဖဢ္န႔ဢ္ မ့ဿ္တဿ္လဿတဿ္ပွဲၯလံ. အ၀ဲဘါ၀ံၯယဘါန႔ဢ္ ဖ်ါလဿ ယလဿပွဲၯန႔ဿ္အီၯလီၯ. အဃိမ့ဿ္ယမၯတရီတပါအီၯလဿအဟံဢ္ပူၯလီၯ. တဿ္သးဆူဢ္ န႔ဢ္ ဘဢ္အိဢ္ဒီး တဿ္သးဆးလီၯ. ယသးဆူဢ္မၯဂ့ၯတဿ္ဘဢ္ဆဢ္ ယသးတဆး ယမၯအီၯအက်ဲ ကမဢ္န႔ဢ္လီၯ.

၇. နံၯကမွံမုဢ္တဲယၯ

တဿ္မၯအသးဒီးယၯအ၀ဲအံၯ မ့ဿ္လဿ ၁၉၂၅ နံဢ္၊ နာ္သက့ယန႔ဿ္ဘဢ္တဿ္မၯလိ လဿယသးပ့ၯ နီဢ္တသ့၊ ဒီးကဲဘ်ဳးယၯတုၯခဲအံၯလီၯ. ဖဲယမၯလိတဿ္လဿ ယူဒၯသဢ္ခီလ့ဢ္ကႜိအခါန႔ဢ္၊ ဘဢ္ တနၯ ယဟဿဖဿဆါတုၯဒဢ္လဲာ္ ပွၯဘဢ္လဲၯဆွဿယၯဆူ တဿ္ဆါဟံဢ္ဖးဒိဢ္လီၯ. ကိၯလၯ၀ါ ကသံဢ္သရဢ္ တဂၯသ့ဢ္ညါလဿအမ့ဿ္ ယပွံာ္ဖးဒ့၊ ဒီးကကြဲးယၯလဿမုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္တနံၯလီၯ. မုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္ ကးၿပါမုဢ္နဿးစ္ တဂၯလဲၯဆွဿယၯဆူတဿ္ကူး တဿ္ကါတဿ္အဒဿးလီၯ. ကသံဢ္ သရဢ္ ဆဲးလီၯ (ထံုေဆး) လဿယပ်ိဿ္၊ အိဢ္တစိဿ္ဆဲးလီၯကြဿ္ဒီဖိဖဲ ယဟဿဖဿ၊ ဆါတစဲးအဃိ ယမၯသီဢ္ယကိာ္ပူၯ စဿး စဿး စဿး၊ ဒီးအ၀ဲအိဢ္ကဒီးတစိဿ္ ဆဲးလီၯကဒီး ယဟဿဖဿလီၯ. တဆါ လဿၯနာ္သက့ ယဘဢ္ယိဢ္လဿ မ့ဿ္ကြဲးယၯကဆါအဃိ၊ ယမၯသီဢ္ကဒီးယကိာ္ပူၯလီၯ. အန႔ဢ္ဒီး အ၀ဲဒုးနဿယၯကသံဢ္မံလီၯ. မဿ၀ဲယဘံဢ္ယမဲာ္ ဒီးသါႏုာ္ယိာ္ယိာ္လီၯ. ယသါႏုာ္အခီဢ္ထံးတဘီ ပွၯကတိၯတဿ္ယနဿ္ဟူ၊ ယသါႏုာ္ခံဘီတဘီ၊ ယလဲၯတုၯဆူတခီထံတခီကီဿ္လီၯ. ဖဲယပဿဿ္ထီဢ္ ဆူခိန႔ဢ္ ယထံဢ္ဘဢ္ကးၿပါမုဢ္ နဿးစ္ တဂၯလီၯ. နံၯအ၀ဲန႔ဢ္ မ့ဿ္ဒံဢ္စ့ဘဿဢ္ ၂၃ သီ ခရံာ္စမဿး အလါ၊ ဒီးအ၀ဲဟ့ဢ္ၿဖဲစဿဢ္ယၯ တဿ္ခံမံၯလဿ ယသးပ့ၯနီဢ္တသ့ဘဢ္လီၯ. အ၀ဲဘိဢ္တရံးယ ဟဿဖဿ လဿတဿ္ကံးညာ္၀ါ လဿတဿ္မဲာ္မုာ္ နါဆဿအပူၯ၊ ၀ံၯဒီးကြဿ္ယမဲာ္ ဒီးနံၯကမွံဒီးတဲယၯ ဒ္အံၯ၊ (ထံုေဆး) မ့ဿ္က့ၯလီၯလဿာ္န႔ဢ္ ကဆါ၊ တနံၯအံၯကဆါဒိဢ္၊ ခဲမုဿ္ဆ့ဢ္ ကဆါစဿ္လီၯ၊ ခဲ တဆ့ဢ္ကဆါတစဲးဖိ ဒီးတဆါလဿၯဘဢ္. အ၀ဲဟ့ဢ္ၿဖဲစဿဢ္ယၯ တဿ္နံၯကမွံ၊ ဒီးတဿ္ကတိၯ ဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါ ၀ံၯဒီးလဲၯပာ္ထီဢ္ယၯလဿ ကတဲဢ္လီၯ. မၯဘဿယၯလဿ တဿ္ကံးညာ္၀ါ၊ ကြဿ္ယမဲာ္နံၯကမွံ ဒီး လဲၯမၯတဿ္လဿအဂၯလီၯ. အ၀ဲအမံၯယတသ့ဢ္ညါအဃိ ယကိးန႔ဿ္ အမံၯ လဿ နံၯကမွံမုဢ္ မ့တမ့ဿ္ (ၿပံဳးၿပံဳး) လီၯ. (ထံုေဆး) က့ၯလီၯ လဿာ္ဒီးဆါဖးဒိဢ္လီၯ. ယတဲလီၯ ယသး၊ နံၯကမွံမုဢ္တဲနၯကစီဒီ၊ တနံၯအံၯကဆါဒိဢ္၊ နာ္သက့ ခဲမုဿ္ဆ့ဢ္ကဆါစဿ္လီၯအဃိ၊ ကီၯကစုဒု၊ ယကီၯကစုဒု ဒီးမုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္ဆါစဿ္လီၯတစဲး၊ ဒီးတဆါလဿၯဘဢ္. တဿ္ဟ့ဢ္ပွၯဂၯ လဿတဿ္နံၯကမွံဒီး တဿ္ကတိၯဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါန႔ဢ္ မ့ဿ္တဿ္ဟ့ဢ္အဂ့ၯဒီး ကဲဘ်ဳးန႔ဢ္လီၯ. ပမ့ဿ္ သးအိဢ္ဟ့ဢ္န႔ဢ္၊ အလီဿ္မ့ဿ္အိဢ္ ပဟ့ဢ္သ့ဒဢ္ထီဘိလီၯ.

၈. ဆီဖါသးပွဿ္ သးဖွံအဃိ အသးသမူထီ

မဢ္လဢ္ကူ တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ဘဢ္ဃးတီအူပကူ၊ ဟ့ဢ္ပခဲဢ္ဖ့ဆီအဘ့ဢ္တဆံ၊ လဿပကလဲၯဆူကီဿ္ ပယီၯထးခီ၊ ပကဖီအီဢ္လဿက်ဲအဂီဿ္လီၯ. ဆီအက်ါ အသးပွဿ္အဆူဢ္တဂ့ၯအိဢ္တဘ့ဢ္၊ ပ အဿဢ္လီၯသကိးလဿ ပကဖီအီဢ္အီၯအဆိကတဿဿ္လီၯ. ပပာ္ထီဢ္ဆီဃၯလဿသိလ့ဢ္အဖီခိဢ္ လီၯ. ပလဲၯတဿ္န႔ဢ္ မ့ဿ္လဿတဿ္ကိဿ္ဒိဢ္အဃိ ပမံခ့ဒီး ဆီလဿတဿ္ဖီခိဢ္စ့ဿ္ကီး ကအုကစြါ မံခ့၊ နာ္သက့ ဆီဖါသးပွဿ္တဘ့ဢ္န႔ဢ္၊ သူဢ္ဖွံသးညီကဲ၊ ဒီးအိဢ္အိ၀ဲခဲအံၯခဲအံၯ၊ အိဢ္အိ သီဢ္မုာ္စ့ဿ္ ကီး အဃိ၊ မၯသးဖွံပွၯန႔ဢ္လီၯ. မ့ဿ္လဿအသးဖွံဒီး မၯသးဖွံပွၯအဃိန႔ဢ္၊ ဖဲပလဲၯတုၯလဿ မ့းထံဢ္လဢ္ ပဖီအီဢ္မ့ၯန႔ဢ္၊ ပ၀ဲကိးဂၯဒဲး ပအဿဢ္လီၯသကိးလဿ ပကအီဢ္ဆီအဂၯလဿညါ မ့ဿ္ လဿာ္မး၊ ပကအီဢ္အ၀ဲလဿခံကတဿဿ္လီၯ. လဿက်ဲ ပဖီအီဢ္တဘ့ဢ္၀ံၯတဘ့ဢ္ အိဢ္တ့ဿ္ဒဢ္ အ၀ဲတဘ့ဢ္န႔ဢ္၊ ပတအဲဢ္ဒိးမၯသံအီၯနီတဂၯဘဢ္. ဘဢ္ဆဢ္မ့ဿ္လဿတသ့ဘဢ္အဃိ၊ ပဖီအီဢ္ အီၯလီၯ. ကသံဘဢ္၀ဲအဆိကတဿဿ္န႔ဢ္၊ သံဘဢ္က့ၯ၀ဲလဿခံကတဿဿ္၊ မ့ဿ္လဿသးဖွံဒီးမၯသးဖွံ ပွၯအဃိလီၯ. (ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနမွေသခဲတယ္.)

၉. ဆီဖါ အဆူဢ္တအိဢ္ အိဢ္အိသီဢ္မုာ္တဘ့ဢ္

ဖဲပလဲၯခဲဢ္ဖ့လဿနါမတူ၀့ဿ္န႔ဢ္၊ ယလဲၯအိဢ္လဿ သရဢ္သဢ္တီအီဢ္အဟံဢ္လီၯ. အ၀ဲဒီးအမဿၯ ဒီးအမဿၯအ၀ဲဿ္မုဢ္ သဿဂၯလဿာ္ သးပွဿ္ဒီးသဿဂၯလဿာ္ အခီဢ္လ့ဿ္ခိဢ္ဆါဒီး ဟးကယီကယီလီၯ. ယလဲၯလီၯဆူအဟံဢ္ဖီလာ္၊ ယထံဢ္အဆီဖါ သးပွဿ္ထီဢ္တဘ့ဢ္၊ အဆူဢ္တအိဢ္နီတဘိ၊ အခီဢ္ ကဖိကဆံဢ္ ဒီးဟး၀ဲကယီကယီဒ္ အကစဿ္လဿဟံဢ္ပူၯ သဿဂၯအသိးလီၯ. ယဟဲက့ၯထီဢ္ သံကြဿ္သရဢ္သဢ္တီအီဢ္ လဿဘဢ္မႏုၯ အ၀ဲဘုဢ္ဒံးဆီဖါ တဘ့ဢ္န႔ဢ္လဲဢ္. အ၀ဲတဲယၯ၊ နမ့ဿ္သ့ဢ္ ညါ ယဆီဖါတဘ့ဢ္အံၯအဂ့ဿ္န႔ဢ္၊ နကဟးတဲလဿအဂ့ဿ္ ဒ္သိးကကဲဘ်ဳး န႔ဢ္လီၯ. သါပွ႔ၯဘုဢ္ဆီ မိဿ္ အဘ့ဢ္ ၁၀၀ ဆီဖါစွၯဘ့ဢ္၊ ဒီးကိးမုဿ္နံၯဒံဢ္၀ဲဂ့ၯမး န႔ဢ္လီၯ. စွၯလါ၀ံၯ ဘဢ္န႔ဿ္တဿ္ဟဿဖဿလူ တဿ္ဆါ၊ စီၯဖုထီဢ္ တနံၯတနံၯသံ ၅ ဘ့ဢ္ ၆ ဘ့ဢ္၊ သါဘဢ္လဲၯခူဢ္လီၯ ကိးမုဿ္နံၯဒဲးလီၯ. ဆီဖါ နထံဢ္ဟံဢ္ဖီလာ္တဘ့ဢ္န႔ဢ္ အဟဿဖဿလူဒီး စီၯဖု စ့ဿ္ကီးလီၯ. နာ္သက့ တသံဘဢ္. လဿခံ ဆီသံ ကြံာ္ကိးဘ့ဢ္ဒဲး အိဢ္တ့ဿ္ထဲ အ၀ဲတဘ့ဢ္လီၯ. အ၀ဲအိဢ္ဆူဢ္ထီဢ္တစဲး အိဢ္အိ ကဒီး၀ဲန႔ဢ္လီၯ. လဿခံ စွၯလါ သါပွ႔ၯကဒီးဆီမိဿ္ အဘ့ဢ္ ၅၀ ဒီးဒံဢ္၀ဲ ဂ့ၯမးန႔ဢ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ဒီး ဘဢ္န႔ဿ္၀ဲတဿ္ဆါ တိးကြ႔၊ ကနိးကနိး ဒီးသံ၊ သါဘဢ္ခူဢ္လီၯကိးမုဿ္နံၯလီၯ. ဖဲန႔ဢ္ ဆီဖါတဘ့ဢ္န႔ဢ္စ့ဿ္ကီး ဘဢ္တိးကြ႔ ဒီးကနိးစ့ဿ္ကီးလဿ အသကိးအက်ါလီၯ. အသကိးတရဿသံကိးဘ့ဢ္ဒဲး၊ အ၀ဲတသံဘဢ္. ဘဢ္ဆဢ္ မ့ဿ္လဿအဆါနးဒီးအသီအါအဃိ အဆူဢ္လီၯထဲးကြံာ္ခဲလဿာ္၊ ဒီးအခီဢ္ခံခီ ကဖိကဆံဢ္ ဒီးဟး၀ဲ တက်ဿၯအါဘဢ္. နာ္သက့၊ သူဢ္ဖွံသးညီ အိဢ္အိဒဢ္ ထီဘိ ဒီး အကလုဿ္မုာ္စ့ဿ္ကီးလီၯ. အ၀ဲတဲ ပႜးယၯ အဆီဖါတဘ့ဢ္န႔ဢ္အဂ့ဿ္ လီၯကမဿကမဢ္ ဘဢ္ယၯအဃိ၊ ယလဲၯကဒီးဆူ ဟံဢ္ဖီလာ္ဒီး ကြဿ္ဆီဖါ န႔ဢ္လီၯ. ဒ္အကစဿ္တဲအသိး၊ အခီဢ္တက်ဿၯနာ္သက့ ဟး၀ဲကယီကယီ ဆူအံၯအိဢ္အိ ဆူန႔ဢ္အိဢ္အိ၊ ဒီးအကလုဿ္မုာ္စဲဃဲၯလီၯ. တခ်ဳးအိဢ္အိန႔ဢ္ တပ်ဳာ္၀ဲ အဒံးဆ့ခံခီ၊ နာ္သက့ အဆူဢ္တအိဢ္အဃိ တသီဢ္ဘဢ္. ယက့ၯထီဢ္ဆူဟံဢ္ပူၯ ဒီးယတဲသရဢ္သဢ္တီအီဢ္၊ နဆီဖါ တဘ့ဢ္အံၯ လီၯစံးပၾတဿၯ ဒိဢ္မးဒီး လီၯကြဿ္လိဒိဢ္မးလီၯ. လဲၯခီဖ်ိဘဢ္ တဿ္ဆါဖးဒိဢ္ခံဘ်ီ၊ ဒီး အဆူဢ္လီၯထဲးခဲလဿာ္ အခီဢ္တက်ဿၯအါ၊ နာ္သက့ သးဖွံ၀ဲ အိဢ္အိ၀ဲအသိး၊ ပ၀ဲခရံာ္ဖိ ပမ့ဿ္တူဿ္ ဘဢ္တဿ္နးတဿ္ဖွီဢ္ အဒိဢ္အမုဿ္နာ္သက့၊ ပၾကဿးစံးထီဢ္ပၾတဿၯယြၯလီၯ. သရဢ္သံကြဿ္ယၯ၊ ယဆီဖါတဘ့ဢ္အံၯ မ့ဿ္သံန႔ဢ္၊ ယအဲဢ္ဒိးမၯန႔ဿ္အီၯတလါ ဂ့ၯဂ့ၯတဖ်ဿဢ္ ဒီးလဲၯခူဢ္လီၯအီၯ၊ ဒီးမၯန႔ဿ္အီၯထူဢ္စုညါ ဖဲအသြဢ္ခိဢ္တဂ့ၯဧဲဿ္. ယနံၯထီဢ္ဒီးယတဲအီၯ၊ နမၯန႔ဿ္အီၯတလါ ဒီးလဲၯ ခူဢ္လီၯအီၯန႔ဢ္ဂ့ၯကစီဒီလီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ အ၀ဲတမ့ဿ္ပွၯကညီ၊ တမ့ဿ္စ့ဿ္ကီး ခရံာ္ဖိအဃိ ထူဢ္စုညါ တၾကဿးပ်ာ္လဲဢ္.

၁၀. ပွၯဆါတဿ္ဖိ သးပွဿ္သးဖွံတဂၯ

တဿ္မၯအသးအံၯ အိဢ္အနံဢ္ ၃၀ ဘ်ဲဢ္လံ ဘဢ္ဆဢ္ကဲထီဢ္ တဿ္မၯလိလဿ အကဲဘ်ဳး ယၯဒိဢ္မး လီၯ. ပခဲဢ္ဖ့ဖိဒိးထီဢ္ လ့ဢ္မ့ဢ္အူ လဿမါတလ့၊ ၀့ဿ္တကူဢ္၊ တုၯဖဲ ယ့ဢ္တဢ္ရွ့ဢ္အခါ၊ ပနဿ္ဟူ ပွၯဆါတဿ္ဖိ ကိးထီဢ္အမႜိမႜိ နာ္သက့၊ ယသးတအိဢ္ပွ႔ၯအီဢ္ နီတမံၯဘဢ္. တစိဿ္ဖိ ပနဿ္ဟူ ပွၯဆါ တဿ္ဖိတဂၯ ကိးသီဢ္အကလုဿ္ဒ္တဿ္သး၀ံဢ္အသိး၊ ထုးန႔ဿ္ပသးကိးဂၯလဿ ပကကြဿ္အီၯ လီၯ. ပထံဢ္လဿ မ့ဿ္ပယီၯသးပွဿ္တဂၯ၊ ၀ံ၀ဲ တဿ္အဒဿ တဖ်ဿဢ္လဿ အမဲာ္ညါ၊ လဿအအိပူၯ အိဢ္ဒဢ္ တဿ္ယိယိဖိခံမံၯ၊ ေျမပဲဆားေလွာ္၊ ဒီး ကြာစိေလွာ္ လီၯ. နာ္သက့ အမဲာ္နံၯကမွံ၊ ဒီးအကလုဿ္ တခီကိးသီဢ္၀ဲဒ္ တဿ္သး၀ံဢ္အသိး၊ ေျမပဲဆားေလွာ္ ကြာစိေလွာ္၊ ဆါးေလွာ္ေျမပဲ ကြာစိေလွာ္၊ ေျမပဲဆားေလွာ္ ကြာစိေလွာ္. မ့ဿ္လဿအမဲာ္နံၯကမွံ၊ ဒီးအကလုဿ္သီဢ္ထီဢ္ဆဿ သီဢ္ ဘဲအဃိ၊ ပွၯပွ႔ၯယပွ႔ၯအတဿ္ မီကိာ္ဖိ လဿာ္၀ဲလီၯ. ယမၯန႔ဿ္တဿ္မၯလိလဿအအိဢ္ လဿပဟးစံဢ္ တဲၯတဲလီၯ တဿ္သးခုကစီဢ္န႔ဢ္၊ ပဘဢ္အိဢ္ဒီး တဿ္မဲာ္မုာ္နါဆဿ ဒီးပကလုဿ္အမုာ္၊ ဒ္သိး ကထုး န႔ဿ္ပွၯသးလဿ ကတူဿ္လိာ္ ပတဿ္ကစီဢ္န႔ဢ္လီၯ.

၁၁. မုဢ္ကမဲစံးဘ်ဳးယြၯထီဘိတဂၯ

တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္တဂၯ ကြဲယၯလဿယကလဲၯသိဢ္လိ လံာ္စီဆွံလဿအသ၀ီ အသီတဆံ၊ အဃိ ယလဲၯလဿလ့ဢ္မ့ဢ္အူ၊ ယစံဢ္လီၯဒီးဒိးထီဢ္အလ့ဢ္လီၯ. လဿက်ဲအ၀ဲတဲယၯဒ္အံၯ၊ နမ့ဿ္သရဢ္ အဃိ ယၾကဿးတူဿ္လိာ္နၯလဿ ယဟံဢ္လီၯ. နာ္သက့ မုဢ္ကမဲတဂၯ ဃ့ယၯသပွဿ္ပွဿ္လဿ သါအဲဢ္ ဒိးတူဿ္လိာ္နၯလဿ အဟံဢ္အဃိ၊ နကတဲဒ္လဲဢ္. ယတဲအီၯ၊ ယဟးအိဢ္ဘဢ္လဿ တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္တဖဢ္ အဟံဢ္အါလံ. ယကလဲၯအိဢ္လဿမုဢ္ကမဲအဟံဢ္လီၯ. အ၀ဲဆွဿယၯ ဆူ မုဢ္ကမဲအဟံဢ္၊ ဒီးအ၀ဲသးခုတူဿ္လိာ္ယၯလီၯ. အဟံဢ္န႔ဢ္ဆံး၊ အိဢ္ဒဢ္ လြံဿ္သနဿဢ္၊ ဒီးဖီမ့ၯလီဿ္ တစဲးဖိလီၯ. ယလဲၯထီဢ္ ယထံဢ္တဿ္အိဢ္လဿ အဟံဢ္ပူၯစွၯမံၯ ခဲလဿာ္ လီၯ. အခ်ီဢ္အိဢ္ ခံဘ့ဢ္၊ ဒါလီၯ၀ဲတဘ့ဢ္ လဿအဟံဢ္သနဿဢ္၊ ပာ္လီၯ၀ဲခိဢ္တခဿဢ္တဖ်ဿဢ္၊ ယဢ္ထါတဘ့ဢ္၊ မဿယဆ့ဢ္နီၯ လဿခ်ီဢ္အဖီခိဢ္၊ ဒီးတဲယၯဒ္အံၯ၊ ကစဿ္ယြၯအဘ်ဳးဒိဢ္အဃိ ယၯဒီးယဖိခြါ တူဿ္လိာ္ဘဢ္နၯလီၯ. လဿအသီတဆံအတီဿ္ပူၯ နကကဲထီဢ္ ပဟံဢ္ဖိဃီဖိလီၯ. ကိးနံၯဒဲး တဿ္ရဲဢ္တဿ္က်ဲၯလဿနဂီဿ္ လဿပဟံဢ္အပူၯမ့ဿ္ဒ္အံၯလီၯ. ဂီၯဂီၯ နကအိလဢ္ဖးထံအကႜါ ဒီးတကဢ္သံဖိသဿဖ်ဿဢ္၊ ၈ နဢ္ရံဢ္ ပအီဢ္သကိး ယြၯအဘ်ဳးအဖွိဢ္၊ မုဿ္ထူဢ္နအိ လဢ္ဖးထံအကႜါ ဒီးတကဢ္သံဖိသဿဖ်ဿဢ္၊ ဟါလြံဿ္ နဢ္ရံဢ္ ပအီဢ္သကိးယြၯအဘ်ဳးအဖွိဢ္ ဒီးဟါခီ ပဘါသကိးယြၯ၀ံၯ၊ နအိလဢ္ဖးထံအကႜါ ဒီးတကဢ္သံ ဖိသဿဖ်ဿဢ္၊ ဒီးပမံလီၯ. ဒ္အ၀ဲတဲ၀ဲအသိး၊ ဂီၯဂီၯဟဲပာ္လီၯန႔ဿ္ယၯ လဢ္ဖးထံအကႜါ ဒီးတကဢ္သံဖိသဿဖ်ဿဢ္ န႔ဢ္လီၯ. ယဒြးကြဿ္ ယမ့ဿ္အီဢ္တကဢ္သံတဘ်ီသဿဖ်ဿဢ္န႔ဢ္ တနံၯလဿာ္ ၉ ဖ်ဿဢ္ ကိးဘ်ီဒဲးန႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲခီ ပာ္လီၯဒဢ္ ၃ ဖ်ဿဢ္ ကိးဘ်ီဒဲးန႔ဢ္လီၯ. မ့ဿ္ကိးအီဢ္မ့ၯ တတဲ၀ဲ ပကအီဢ္မ့ၯဘဢ္. တဲ၀ဲ ပကအီဢ္သကိး ယြၯအဘ်ဳးအဖွိဢ္လီၯ. တဲ၀ဲအဖိခြါ၊ သရဢ္န႔ဢ္ ကဲထီဢ္ ပဟံဢ္ဖိဃီဖိ အဃိ ပကအီဢ္သကိး သဿဂၯတဘ်ီဃီလီၯ. လဿအသီ ၁၀ အပူၯ၊ ပအီဢ္မ့ၯ အခါ တတဲ၀ဲ ကသူတဘဲ သါအါနဢ္ယၯဘဢ္. တဲ၀ဲ ကစဿ္ယြၯအဘ်ဳးအဃိ၊ ပအီဢ္ဘဢ္ ဂ့ၯဂ့ၯဘဢ္ ဘဢ္လီၯ. တဿ္အီဢ္ကိးဘ်ီဒဲးန႔ဢ္၊ တဿ္ခီဢ္ ၂ ခီ၊ တဿ္ခီဢ္ လြံဿ္ခီ အညဢ္တအိဢ္နီတဘ်ီဘဢ္. နာ္သက့ ပအီဢ္သကိး ယြၯအဘ်ဳးဘဲဒိဢ္မးလီၯ. အ၀ဲလဲၯထီဢ္ တဿ္မၯလိကိးဘ်ီဒဲးလီၯ. ဖဲပက တိၯသကိးတဿ္လဿအဟံဢ္ဖိအပူၯန႔ဢ္ အ၀ဲတဲပႜးယၯထဲ အဘဢ္ကစဿ္ယြၯ အဘ်ဳးအဖွိဢ္ဒ္လဲဢ္ လီၯ. လဿခံကတဿဿ္တဟါ၊ ပဘါယြၯအခါ ယတဲပႜးက့ၯအီၯ ယြၯအဘ်ဳးဘဢ္ယၯဒ္လဲဢ္ အသိး ၀ံၯဒီး ပမံလီၯ. ပပဿဿ္ထီဢ္ ဂီၯ ၃ နဢ္ရံဢ္ ပအီဢ္တကဢ္သံ လဿခံကတဿဿ္ ဒီးယဒိးထီဢ္အလ့ဢ္ လီၯ. မဿ၀ဲအဖိခြါ ခိးတ့ဿ္ဟံဢ္၊ ဒီးအ၀ဲနီဢ္လ့ဢ္လီၯ. ယမ့ဿ္ပိာ္ခြါ၊ ပွၯနီဢ္လ့ဢ္မ့ဿ္ပိာ္မုဢ္၊ ယဒိး တမုာ္ သးယၯဘဢ္. နာ္သက့ ယနီဢ္လ့ဢ္တသ့အဃိ၊ ယဘဢ္ဒိးလီၯ. လဿက်ဲန႔ဢ္ အ၀ဲတဲပႜးအါထီဢ္ယၯ ယြၯအဘ်ဳးဘဢ္သါအဂ့ဿ္လီၯ. ဖဲတဿ္ကပီထီဢ္တစဲးန႔ဢ္၊ ယကြဿ္အႏြါ ခံဒု မ့ဿ္အမိဿ္ ၂ ဒုလဿာ္၊ တဘ်ီဃီ ယတဲအီၯ၊ ပွၯနီဢ္လ့ဢ္မ့ဿ္ပိာ္မုဢ္၊ ႏြါ ဟဲဆွဿယၯခံဒုမ့ဿ္အမိဿ္၊ ယကစံဢ္လီၯဟးလဿ ယခီဢ္လီၯ. အ၀ဲတဲယၯ ကတုၯဒဢ္ခဲအံၯလီၯ. ဒိးစဿ္ခီ. ဖဲယစံဢ္လီၯန႔ဢ္ ယလဲၯဖူးလဲးႏြါ မိဿ္ခံဒု အမဲာ္သဢ္ဒီးယစံးဘ်ဳးအီၯ၊ တစံးဆဿယၯနီတမံၯဘဢ္. ယစံဘ်ဳးမုဢ္ကမဲဒီးတဲအီၯ၊ ယကဟးတဲ နဂ့ဿ္လဿနစံးဘ်ဳးယြၯထီဘိလီၯ. အ၀ဲတဲယၯ၊ မ့မ့ဿ္လဿယြၯအလၯကပီၯအဂီဿ္န႔ဢ္ တဲစဿ္ခီ တက့ဿ္. ယဟးတဲ အဂ့ဿ္အဘ်ီဘ်ီလံ.

၁၂. မုဢ္ကမဲတထံဢ္တဿ္ တဂၯ ဟ့ဢ္ယၯတဿ္ခံမံၯ

ဖဲကိၯလၯ၀ါ ပဿတဿ္အခါ လဿယသရဢ္မုဢ္အသ၀ီ ကဢ္ကလ့န႔ဢ္ မုဢ္ကမဲမဲာ္တထံဢ္တဿ္သးပွဿ္ အိဢ္တဂၯ၊ မ့ဿ္လဿအဟံဢ္ဖိဃီဖိတအိဢ္၊ ဘဢ္အိဢ္ဒဢ္လဿ အဟံဢ္ဆံးဖိအပူၯထဲတဂၯအဃိ၊ အ၀ဲ တနါစိၯအိဢ္လဿအဟံဢ္ဘဢ္. ဟးစံဿ္၊ ဟးယီဿ္ ဟးဒုးအိဢ္ဖ်ဲဢ္ပွၯ၊ ဒီး ဟးမံ ဟးအိဢ္ဒဢ္လဿ ပွၯအ ဟံဢ္လီၯ. မဲာ္တထံဢ္တဿ္နာ္သက့၊ အဲဢ္ဘါယြၯ၊ အဃိလဲၯထီဢ္ဘါယြၯ လဿသရိာ္ပူၯကိးဘ်ီဒဲး လီၯ. ဘဢ္တဘ်ီ ယလဲၯကဢ္ကလ့၊ ဒီးလဿမုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯန႔ဢ္ ယစံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္ လဿသရိာ္ ပူၯလီၯ. မုဿ္နံၯပူၯယဟဲက့ၯန႔ဢ္၊ ဂီၯဂီၯ မုဢ္ကမဲန႔ဢ္ဟဲဆူယအိဢ္ ဟ့ဢ္ယၯထဿဢ္တဖ်ဿဢ္ ဒီး တဲယၯဒ္အံၯ၊ သါဒုးအိဢ္ဖ်ဲဢ္ပိာ္မုဢ္တဂၯ၊ အ၀ဲဟ့ဢ္သါထဿဢ္တဖ်ဿဢ္အံၯ၊ သါဟဲဟ့ဢ္ယၯ ဒ္သိး ဖဲယဟးဘါယြၯန႔ဢ္ ယကပဿႏုာ္လံာ္စီဆွံ၊ လံာ္သး၀ံဢ္လဿအပူၯ လီၯ. သါဟးစိာ္တဿ္သးခုကစီဢ္ တသ့အဃိ၊ သါအဲဢ္ဒိးသါထဿဢ္ တဖ်ဿဢ္အံၯ ကလဲၯသကိးဒီးယၯလီၯ. ၀ံၯဒီး အ၀ဲဟ့ဢ္ယၯ တဿ္သံးတဘ့ဢ္ ဒီးတဲပႜးယၯ၊ မနၯကဿာ္လဿဖးဖီမုဿ္ ပိာ္မုဢ္တဂၯကလံၯဆဲးအီၯ၊ သါလဲၯစံဿ္အီၯ၊ ဒီးတဂီၯညါအံၯ ဟ့ဢ္ယၯတိဿ္တသံး တဘ့ဢ္အံၯ၊ သါဟဲဟ့ဢ္ယၯလဿ တဿ္မၯတဿ္သးခုကစီဢ္ အဂီဿ္လီၯ. ယတဲအီၯ မုဿ္ဂဿ္ဧဿ၊ ထဿဢ္တဖ်ဿဢ္အံၯဒု ယကဟံး၊ ဒီးဒ္နအဲဢ္ဒိးအသိး ယမ့ဿ္ဟးဘါ ယြၯယကပဿႏုာ္ လံာ္စီဆွံ လံာ္သး၀ံဢ္ လဿအပူၯလီၯ. မ့မ့ဿ္တဿ္သံးတဘ့ဢ္၊ နဖွီဢ္အဃိ၊ သူအီၯ လဿနဂီဿ္တက့ဿ္. အ၀ဲတဲဆဿယၯ၊ သါမဲာ္တထံဢ္တဿ္သါ ဖွီဢ္အဃိ ပွၯသးကညီၯသါ ပွၯဟ့ဢ္သါ န႔ဢ္မ့ဿ္က်ဲတဘိလီၯ. သါဘဢ္ယြၯအဘ်ဳးအဃိ၊ သါဟ့ဢ္လဿ တဿ္သးခုကစီဢ္အဂီဿ္၊ မ့ဿ္က်ဲတဘိ ဒဢ္လီၯ. အဃိ ၀ံသးစူၯ တူဿ္လိာ္ဘဢ္ သါတဿ္ဟ့ဢ္ဆံးဖိအံၯ တက့ဿ္. အ၀ဲတဲဒ္န႔ဢ္တဘီ၊ အ၀ဲ လီၯဂာ္ဘဢ္ယၯဒ္ မုဢ္ကမဲ လဿလံာ္စီဆွံပူၯ လဿအဟ့ဢ္မၯဘူဢ္ အတိဿ္ခံကးတဂၯ၊ အဃိ ယတူဿ္လိာ္ဒီး ပာ္လီၯဆီအီၯ၊ ဒ္သိး ယသုတသူ ဘဢ္လဿ ပွ႔ၯအီဢ္ပွ႔ၯအီ ဘဢ္တဿ္တဂ့ၯလီၯ. တိဿ္တသံးတဘ့ဢ္အံၯ မ့ဿ္ယကမၯဘဢ္ဒ္လဲဢ္၊ ယဆိမိဢ္တဘဢ္ဘဢ္. တနံၯတခီဢ္ ယလဲၯထံဢ္ န႔ဿ္မုဢ္ကမဲ အိဢ္ဖွီဢ္အိဢ္ယာ္ ဒိဢ္န႔ဿ္ဒံး မုဢ္ကမဲလဿ ကဢ္ကလ့ တဂၯအဃိ ယဟ့ဢ္လီၯတဿ္သံး အ၀ဲန႔ဢ္၊ ဒီးအ၀ဲစံးဘ်ဳးယၯပွဲၯ တဿ္သးခုလီၯ. ယတဲအီၯ၊ တဿ္သံးအ၀ဲအံၯ တမ့ဿ္ယဟ့ဢ္နၯဘဢ္. မ့ဿ္မုဢ္ကမဲ တထံဢ္တဿ္တဂၯ အတဿ္ဟ့ဢ္လီၯ. အ၀ဲလဲၯစံဿ္န႔ဿ္ပိာ္မုဢ္ လဿကလံၯဆဲးအီၯလဿ ဖးဖီမုဿ္၊ ဒီးမုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္ ပိာ္မုဢ္န႔ဢ္ဟ့ဢ္အီၯ တဿ္သံးတဘ့ဢ္အံၯလီၯ. ယတဲပႜးအီၯဒ္န႔ဢ္တဘီ၊ အ၀ဲဟ့ဢ္က့ၯယၯ တဿ္သံး တဘ့ဢ္န႔ဢ္ဒီး တဲ၀ဲ၊ အမဲာ္တထံဢ္တဿ္ မၯန႔ဿ္၀ဲ ပဲဢ္ပဲဢ္ပါပါ သါတဟံး န႔ဿ္ဘဢ္. ယပာ္တ့ဿ္န႔ဿ္အီၯလဿခ်ီဢ္ပူၯ၊ ဒီးယဟးကြံာ္ခ့်ခ့်လီၯ. အ၀ဲမၯက့ၯတဿ္သံး တဘ့ဢ္န႔ဢ္ ဒ္လဲဢ္၊ ယတသ့ဢ္ညါဘဢ္.

၁၃. မုဢ္ကမဲအဟံဢ္ဂ့ၯန႔ဿ္ အတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္

ယဆွဿတဿ္ဘါလဿ မီဢ္လမႜဲဢ္ဟံဢ္တဖ်ဿဢ္အပူၯ၊ ယတဲဘဢ္ဃးပွၯတနီၯအဂ့ဿ္၊ အ၀ဲသ့ဢ္အသး လဲအသး ခီဖ်ိ မႏုၯမႏုၯစုာ္စုာ္ န႔ဢ္လီၯ. တဿ္ဘါ၀ံၯ ပွၯဟဲလဿခိတဂၯတဲယၯ၊ သါ၀ဲတဂၯ သါသးလဲလိာ္အသး ခီဖ်ိ သါမံမီဿ္တဿ္န႔ဢ္လီၯ. သါမ့ဿ္ခရံာ္ဖိ နာ္သက့၊ သါဖီးပႜဢ္၊ သါအီသံး၊ မုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯသါ ဟးခးတဿ္၊ သါဟးဖီဢ္ညဢ္္၊ သါမၯတဿ္အဿတဿ္သီ အမႜိမႜိလီၯ. တနၯတခီဢ္ သါမံမီဿ္၊ ကလူးတဂၯတဲသါ နအဲဢ္ဒိးထံဢ္မူခိဢ္ဧါ. သါအဿဢ္လီၯဒီး အ၀ဲလဲၯဒုးသ့ဢ္ညါသါ မူခိဢ္ လီၯ. သါထံဢ္ဟံဢ္သ့ဢ္တဖဢ္ ကျပဳဿ္ကၿပီၯ၊ တဖ်ဿဢ္ဂ့ၯနဲဢ္ တဖ်ဿဢ္ဂ့ၯ ဒီး လဿအက်ါ သါထံဢ္ ဟံဢ္ဖးဒိဢ္ဃံလၯ လီၯဆီတဖ်ဿဢ္၊ သါသံကြဿ္ကလူး၊ ဟံဢ္ဂ့ၯလီၯဆီတဖ်ဿဢ္အံၯ မတၯအဟံဢ္ လဲဢ္. အ၀ဲတဲသါ၊ မ့ဿ္မုဢ္ကမဲတဂၯလဿ သါသ၀ီ အဟံဢ္လီၯ. သါကမဿ ကမဢ္ဒီးတဲအီၯ၊ မုဢ္ကမဲ အ၀ဲန႔ဢ္ အဟံဢ္ဖွီဢ္ဖွီဢ္ယာ္ယာ္၊ ဘဢ္မႏုၯ အဟံဢ္လဿမူခိဢ္ ဒိဢ္ဒီးဂ့ၯထဲအံၯညါ သ့ဒ္လဲဢ္. ကလူးတဲသါ၊ အ၀ဲဘါယြၯဆူဢ္မး၊ ဒီးမၯဂ့ၯတဿ္အါမးလီၯ. ဟးမၯစဿၯပွၯ ဆူးပွၯဆါ ဟးစိာ္ဒီးအခႜဲတဖ်ဿဢ္၊ အအိပူၯအိဢ္ဒီး ကသံဢ္ဖီဢ္ ဒီးသ့ဢ္တံဿ္သ့ဢ္ဂံဿ္တဖဢ္၊ အလီဿ္မ့ဿ္အိဢ္ ဂူာ္၀ဲ သ့ဢ္တံဿ္သ့ဢ္ဂံဿ္တဖဢ္လဿကႜီးပႜ႔ဢ္ ဒီးဒုးအိ ပွၯဆါမ့တမ့ဿ္ ဖွဴ၀ဲပွၯဆါလီၯ. မ့ဿ္ဘဢ္စံဿ္ဘဢ္ယီဿ္ မၯ၀ဲလီၯ. မုာ္သး မၯစဿၯကလီပွၯန႔ဢ္လီၯ. နာ္သက့ ပွၯမ့ဿ္ဟ့ဢ္အီၯန႔ဢ္ စံးဘ်ဳး၀ဲ၊ ပာ္တဿ္ဆံဆဲဢ္ ပူတပူ၊ ဒီးမၯဘူဢ္မၯတီဿ္တဿ္လီၯ. မ့ဿ္လဿအ၀ဲဆွဿထီဢ္ တဿ္အပီးအလီဆူမူခိဢ္ အါမးဒီးဂ့ၯမး အဃိ၊ အဟံဢ္ဂ့ၯဒိဢ္ဒီးဃံလၯ လီၯဆီ န႔ဢ္လီၯ. သါသံကြဿ္ကလူး ယတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္ အဟံဢ္ အိဢ္ဖဲလဲဢ္. ကလူးမဿသါပိာ္အခံ၊ ဒီးသါထံဢ္လဿ ဟံဢ္တဖဢ္ဆံးလီၯ၊ ဒီးဃံလၯ စွၯလီၯန႔ဢ္လီၯ. လဿခံ ဒုးနဲဢ္သါလဿ ဟံဢ္အဆံးဒီး ဃံလၯဖဲအၾကဿး တဖ်ဿဢ္ဒီးတဲသါ၊ အ၀ဲန႔ဢ္မ့ဿ္ နတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ သရဢ္အဟံဢ္လီၯ. သါတဲအီၯ၊ အ၀ဲမ့ဿ္ ယတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္၊ မၯယြၯအတဿ္၊ ဘဢ္မႏုၯ အဟံဢ္ ဒ္အံၯန႔ဢ္လဲဢ္. ကလူးတဲ သါသရဢ္န႔ဢ္ မၯယြၯအတဿ္နာ္သက့ အသးဖုဢ္ ကအုကစြါ၊ ကဒူးကဒ့ဢ္ ပာ္တဿ္ကမဢ္လဿပွၯလိၯ၊ မၯဒဢ္ယြၯအတဿ္လဿ တဿ္သူဢ္တဆူဢ္သးတဂဲၯအပူၯ ဆွဿထီဢ္တဿ္ ပီးတဿ္လီ ဆူမူခိဢ္ ထဲတစဲးဖိ တစဲးဖိ၊ ဒီးဂ့ၯဒဢ္ဖဲအၾကဿးတဖဢ္အဃိ၊ အဟံဢ္ဆံးဒီးဃံလၯ ဖဲအ ၾကဿးန႔ဢ္လီၯ. သါသံကြဿ္ကလူူး၊ သါဟံဢ္အိဢ္ဖဲလဲဢ္. ကလူးစံးသါ၊ နဲနဟံဢ္ တအိဢ္ဘဢ္. သါဖုး သံနီဢ္၊ ဒီးသါ သ့ဢ္ညါလဿ သါမ့ဿ္မူဒဢ္ လဿတဿ္အဿတဿ္သီအပူၯန႔ဢ္၊ သါတတုၯလဿ မူခိဢ္ဘဢ္. အန႔ဢ္ဒီး သါဃ့လဿယြၯကပ်ဿ္ သါတဿ္ကမဢ္၊ သါတအိလဿၯသံး၊ မုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯ သါလဲၯထီဢ္ ဘါယြၯ၊ သါဃ့လဿတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ ကတူဿ္လိာ္က့ၯသါ၊ ဒီးတူဿ္လိာ္သါလီၯ. ၀ံဒီး သါလဲၯဆူ မုဢ္ကမဲ အအိဢ္ ဒီးသါတဲအီၯ၊ တဘ်ီအံၯ နမ့ဿ္ဟးကြဿ္ပွၯဆါ ကိးဃုာ္ယၯတက့ဿ္. သါဟးစိာ္န႔ဿ္ အကသံဢ္ အခႜဲဖိ၊ မ့ဿ္ကဂူာ္ တဿ္လဿကႜီးပႜ႔ဢ္ န႔ဢ္သါတဲအီၯ၊ ဂူာ္နဲတဂ့ၯ. နဟံဢ္လဿမူခိဢ္ဂ့ၯ ကဲဢ္ဆိးလံ. ဒီးသါဂူာ္လီၯ. သါနာ္လဿ တဘ်ီအံၯ သါဟံဢ္ကအိဢ္ထီဢ္လဿ မူခိဢ္လံန႔ဢ္လီၯ. ယနာ္လဿ ခဲကိာ္လဿမူခိဢ္န႔ဢ္၊ သဲဢ္ထီးတနီၯ၊ ပွၯခရံာ္ဖိမုဢ္ခြါ တနီၯ၊ ကဒိးဘဢ္တဿ္လၯကပီၯ ဒိဢ္န႔ဿ္ အါန႔ဿ္ဒံး ပ၀ဲသရဢ္သမါ တနီၯနီၯ န႔ဢ္လီၯ.

၁၄. မုဢ္ကမဲသးပွဿ္ မဲာ္သဢ္ဖ်ါဃံလၯတဂၯ

တဿ္မၯအသး အ၀ဲအံၯယံာ္လံ. ဘဢ္ဆဢ္ ကဲဘ်ဳးယၯတုၯ ခဲအံၯလီၯ. ယဘဢ္တဿ္ကြဲ ယၯလဿ ယကဘဢ္လဲၯ သိဢ္လိတဿ္လ တီအူ ဘွဲတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္ အသီတဆ့ ဖဲ၀့ဿ္တီအူ၊ ဒီး ယသး ခုလဿ ယသးမ့ဿ္စဿ္နာ္သက့၊ ယန႔ဿ္ဘဢ္ တဿ္ခြဲးတဿ္ယာ္လဿ ယကလဲၯမၯလိ သကိးဒီး သရဢ္ သးပွဿ္န႔ဿ္ယၯတဖဢ္န႔ဢ္လီၯ. ယမၯလိတဿ္ ပကမဿကမဢ္လဿ မ့ဿ္သရဢ္ပိာ္ခြါ တဖဢ္ အတဿ္မၯ လိ၊ နာ္သက့ ပိာ္မုဢ္သးပွဿ္ တဂၯဟဲဆ့ဢ္နီၯ ကနဢ္တဿ္လဿ တဿ္လီဿ္ခံ ကိးနံၯဒဲးန႔ဢ္လီၯ. တဿ္မၯလိ လဿခံကတဿဿ္တနံၯန႔ဢ္၊ သရဢ္တဂၯဆဿထဿဢ္ တဲယၯလဿ သါ၀ဲသရဢ္တဖဢ္၊ သါ အဲဢ္ဒိးသံကြဿ္ပိာ္မုဢ္သးပွဿ္ အတဿ္တဘီလီၯ. ယမဿသးပွဿ္မုဢ္ ဟဲဆူတဿ္မဲာ္ညါ၊ ဒီး သရဢ္န႔ဢ္ တဲအီၯဒ္အံၯ၊ ပ၀ဲသရဢ္တဖဢ္ ပထံဢ္နဟဲကနဢ္ တဿ္လဿ တဿ္လီဿ္ခံ ကိးနံၯဒဲးဒီး ပတဲလိာ္ပသး ဒ္အံၯ၊ သးပွဿ္မုဢ္အံၯ မ့ဿ္သးပွဿ္နာ္သက့ အမဲာ္ဖ်ါဃံလၯ၊ အိဢ္ဒီးမဲာ္မုာ္နါဆဿထီဘိ၊ အတဿ္ခူ သူဢ္ မ့ဿ္တဿ္မႏုၯလဲဢ္. အဃိ ၀ံသးစူၯတဲပွၯတဘီ၊ အန႔ဢ္ဒီး သးပွဿ္မုဢ္တဲဖ်ါအဂ့ဿ္ဖုဢ္ကိာ္ဒ္ အံၯ လီၯ. သါမ့ဿ္မုဢ္ကမဲ၊ သါအိဢ္လဿကစဿဿ္ခိဢ္လီၯ. ပွၯဟဲတဲသါလဿ မံးရွဿဢ္နရံဢ္ မးမးအံစမဲန္ လိဢ္ဘဢ္ ပွၯပိာ္မုဢ္တဂၯလဿ ကဟဲအိဢ္ဒီးအီၯ၊ အံးက့ၯကြဿ္က့ၯအီၯ၊ ဒီးကြဿ္ထြဲဟံဢ္ဒီဖ်ဿဢ္ လီၯ. သါဟဲအိဢ္ဒီး မးမး တဘ်ဳးနံဢ္လံ. သါသးမုာ္လဿ သါကဲ တဿ္မၯစဿၯလဿ မးမးအဂီဿ္လီၯ. ဒီနံၯ ညါ လဿတဿ္ကစုဒုပူၯ သါရ့လိာ္သးဒီးယြၯ၊ သါမၯဘဢ္ထြဲသါသးဒီးယြၯလီၯ. သါပဿဿ္ထီဢ္လဿ ဂီၯ ဒီးအိးထီဢ္ပဲႀတီ တဖဢ္အခါ၊ သါစံးပဿ္ယြၯဧဿ၊ ဟဲႏုာ္ဆူယသးကံဿ္ပူၯတက့ဿ္. သါခြဲကဆွီ ဟံဢ္အခါစံး၊ ပဿ္ယြၯဧဿ၊ ခြဲသိဢ္ခြဲပ်ီကြံာ္ တဿ္တဂ့ၯတဘဢ္လဿ ယပူၯတက့ဿ္. သါဆႈဢ္တဿ္အခါ သါစံး၊ ပဿ္ယြၯဧဿ၊ မၯကဆွီဘဢ္ယသးအဃံဿ္အမူးတက့ဿ္. ဖဲသါမၯတဿ္တမံၯဂ့ၯတမံၯဂ့ၯ၊ သါရ့ လိာ္ ဒီးယြၯကစုဒုလဿ က်ဲဒ္န႔ဢ္လီၯ. ထီဘိ သါဃ့ကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴးကမူလဿ ယပူၯ၊ ပွၯကထံဢ္ ကစဿ္ ယ့ဢ္ရွဴးအတဿ္ဃံတဿ္လၯ လဿသါမဲာ္သဢ္န႔ဢ္လီၯ.

၁၅. မုဢ္ကမဲသး၀ံဢ္တဿ္လဿ အဖိမုဢ္အသြဢ္ခိဢ္

လဿ၀့ဿ္မါတလ့ သရဢ္ဒဲနယဿဢ္ ဆါဖးဒိဢ္အိဢ္ဆူဢ္ထီဢ္က့ၯဒီး သုးခိဢ္ဒိဢ္ သရဢ္လဲဒဿဢ္ ကြဲပ ခဲဢ္ဖ့ဖိလဲၯစံးဘ်ဳး ယြၯလဿအဟံဢ္လီၯ. တခ်ဳးယဆွဿတဿ္ဘါ၊ သရဢ္လဲဒဿဢ္ ဆဿထဿဢ္ဒီး တဲယၯ၊ သါအဲဢ္ဒိး မိဿ္မုဢ္ကမဲ တဂၯကသး၀ံဢ္ န႔ဿ္ယၯတဿ္သး၀ံဢ္ တယုဿ္ဃီလဿ အသး၀ံဢ္၀ဲဖဲ အဖိမုဢ္ပွၯခူဢ္လီၯအီၯအခါန႔ဢ္၊ ဒီးသါနာ္လဿ ယကမၯန႔ဿ္အါထီဢ္ တဿ္အဒိတခါလဿ ယတဿ္စံဢ္ တဲၯတဲလီၯ အဂီဿ္လီၯ. မုဿ္ကမဲတဂၯအံၯ အိဢ္ဒီး အဖိမုဢ္ထဲတဂၯဧိၯ၊ ဆွဿ၀ဲလဿကႜိ လဿတဿ္ ဃံးတဿ္စ့ၯ အပူၯ၊ တုၯအဖ်ိထီဢ္ဖႜဢ္စိမိၯလီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ဒီး အ၀ဲဆါဒီးသံ၊ ဒီးပွၯလဲၯစိာ္အစိဢ္ဆူ တဿ္သြဢ္ခိဢ္၊ ဒီးပွၯအါဂၯ လဿအလဲၯခူဢ္လီၯအီၯန႔ဢ္ ဆိကမိဢ္၀ဲလဿ ကထံဢ္ဘဢ္ မိဿ္တဂၯအံၯ ကသူဢ္အုးသးအုး ဟီဢ္န႔ဢ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ ထံဢ္၀ဲလဿ ပာ္အသးမုာ္မုာ္၊ ဒီးတဲဘဢ္သရဢ္လဿ ကခူဢ္လီၯတဿ္န႔ဢ္လဿ သါကသး၀ံဢ္တဿ္ တယုဿ္န႔ဢ္လီၯ. သး၀ံဢ္၀ဲလဿ ကိၯလၯက်ိာ္ (၃) ဆဿ န႔ဢ္လီၯ. သရဢ္လဲဒဿဢ္ တဲယၯဒ္န႔ဢ္၀ံၯ၊ သး၀ံဢ္၀ဲဒ္အသး၀ံဢ္လဿတဿ္သြဢ္ခိဢ္ န႔ဢ္လီၯ. မိဿ္မုဢ္ ကမဲ တဂၯအံၯ မၯ၀ဲဒ္အံၯသ့န႔ဢ္ မ့ဿ္လဿ အဃ့ယြၯ ဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါအီၯ၊ လီၯဆီဒဢ္တဿ္အဃိ လီၯ.

၁၆. ခြါကမဲလဿထံဢ္ယ့ဢ္ရွဴးဟဲလီဢ္ဖ်ါအသး

ပူၯကြံာ္တဘ်ဳးနံဢ္၊ ယလဲၯသိဢ္လိလံာ္ အသီတဆံလဿ သ၀ီပႏြဲဿ္၊ ကီဿ္မီဿ္လမႜဲဢ္လီၯ. ပွၯဟဲ မၯလိတဿ္အက်ါ၊ သးပွဿ္တဂၯ ဟဲထီဢ္ကိးဘ်ီဒဲး၊ ဒီးသူဢ္ဖွံသးညီ ဒိဢ္မးလီၯ. လဿဂီၯခီဂီၯဂီၯ န႔ဢ္ အ၀ဲဟဲဆူယအိဢ္ တဿ္အဟံဢ္၊ ဒီးကိးထီဢ္၀ဲ၊ သရဢ္မူလဿဿ္ဧဿ၊ နပဿဿ္ထီဢ္လံဧါ. ယအဲဢ္ဒိးကတိၯ တဿ္ဒီးနၯလံ. သးပွဿ္နာ္သက့ သူဢ္ဖွံသးညီ လီၯဆီဘဢ္ယၯအဃိ ယသံကြဿ္အီၯ တဿ္မႏုၯဒုး သူဢ္ခုသးခုနၯ ထဲန႔ဢ္ညါလဲဢ္. အ၀ဲတဲပႜးယၯဒ္အံၯ၊ လဿညါန႔ဢ္ သါဖိမုဢ္ဖိခြါတဖဢ္သံကြံာ္၊ အိဢ္ တ့ဿ္ထဲသါဒီ မါ၀ၯခံဂၯ နာ္သက့၊ သါအဲဢ္လိာ္ကြံလိာ္ သးဂ့ၯမး၊ သါမူသကိးခံဂၯလဿ ဟံဢ္ပူၯ မုာ္ဒိဢ္မးလီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ဒီး ဖဲအပူၯကြံာ္ စွၯနံဢ္န႔ဢ္၊ သါမါသံ၊ ပွၯလဲၯခူဢ္ လီၯအီၯလီၯ. သါဟဲက့့ၯ ဆူဟံဢ္၊ သါအိဢ္တ့ဿ္ထဲတဂၯ၊ သါထံဢ္သါမါအကူအသိး ဒီးတဿ္လဿ အညီႏုဿ္သူ၀ဲတဖဢ္၊ သါ သ့ဢ္နီဢ္အီၯ၊ တဿ္သယုဿ္သညိဖးဒိဢ္ဘဢ္သါ၊ သါဟီဢ္၊ သါမံတန႔ဿ္အီဢ္တႏုာ္၊ ပွဲၯထီဢ္သဿသီ တသီန႔ဢ္၊ လဿမုဿ္ဆါခီ သါဆဿထဿဢ္လဿဟံဢ္ခဿဢ္သး၊ သါကြဿ္ထီဢ္ဆူ တဿ္ဖီခိဢ္၊ သါဘါထု ကဖဢ္ လဿတဿ္ဟီဢ္တဿ္ယဿၯအပူၯ၊ သါတဲကစဿ္ယြၯ နကိးက့ၯယမါ၊ ယသးသယုဿ္အီၯ၊ ယအိဢ္တသ့တဘဢ္လဿၯဘဢ္.၀ံသးစူၯ မၯမုာ္ယသး မ့တမ့ဿ္ ယကပ်ဳဿ္လီၯ. သတူဿ္ကလာ္ သါထံဢ္ကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴးအိဢ္ဖ်ါထီဢ္ဒီးစံး၀ဲ၊ ယြၯမ့ဿ္တဿ္ကပီၯဒီး တဿ္ခံးတအိဢ္ဘဢ္လဿ အပူၯ နီတမံၯဘဢ္. တဲ၀ဲဒ္န႔ဢ္၀ံၯဒီး ဟါမဿ္လီၯ. တဘ်ီဃီ မၯအသးဒ္ သါသးပူၯန႔ဢ္ ပွဲၯဒီး တဿ္ကပီၯ၊ တဿ္သူဢ္အုးသးအုး တဿ္သယုဿ္သညိ ဟါမဿ္ကြံာ္ခဲလဿာ္၊ ဒီးစးထီဢ္ဖဲန႔ဢ္ သါသးမုာ္ သးဖွံထီဘိ လီၯ. သါဟံးန႔ဿ္လံာ္စီဆွံဒီး သါကြဿ္ဃု၊ ယြၯမ့ဿ္တဿ္ကပီၯ ဒီးတဿ္ခံး တအိဢ္ဘဢ္လဿအပူၯ နီတမံၯဘဢ္. သါကြဿ္ဃုတဘဢ္၊ သါလဲၯဆူ သါတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္ ရဲလ့ဢ္ လဿအတိဿ္လံာ္စီဆွံ ဂ့ၯမးအအိဢ္၊ ဒီးသါတဲအီၯ၊ သရဢ္ဧဿ၊ ယြၯမ့ဿ္တဿ္ကပီၯဒီး တဿ္ခံးတအိဢ္ဘဢ္လဿအပူၯ နီတမံၯ ဘဢ္န႔ဢ္ လဿလံာ္စီဆွံပူၯန႔ဢ္အိဢ္ဧါ. အ၀ဲစံးသါ၊ အိဢ္နဲာ္ အိဢ္လဿ ၁ ယိၯဟဢ္ ၂း၅ န႔ဢ္လီၯ.

ဒ္ကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴးဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါ မၯမုာ္ ခြါကမဲ တဂၯအံၯအသး ဒီးသးဖွံ၀ဲအသိး၊ ဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါ မၯမုာ္စ့ဿ္ကီးယသး၊ ထဲတမံၯ ယတထံဢ္ဟဲလီဢ္ဖ်ါအသးလဿ ယၯန႔ဢ္လီ. ယသရဢ္မုဢ္ဆါယံာ္ ဒီး နး၊ ဒီးလဿခံ တပဿဿ္ထီဢ္ဆူခိအိဢ္ ၁၉ သီ၊ ယသ့ဢ္ညါလဿ တယံာ္ဘဢ္ ကက့ၯသဒဢ္ယၯဆူ မူခိဢ္လီၯ. ယတဿ္ဆိကမိဢ္အိဢ္ထီဢ္ ပမူဃုာ္ ၅၂ နံဢ္မုာ္ဒိဢ္မးလီၯ. ယမ့ဿ္တထံဢ္ လဿၯအီၯန႔ဢ္၊ ယကသးသယုဿ္အီၯ ဒီးသူဢ္တဖွံ သးတညီန႔ဢ္လီၯ. အန႔ဢ္ဒီး ယဃ့သပွဿ္ပွဿ္လဿ ကစဿ္ယြၯ ဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါယၯ၊ ဒီးယစံးဘ်ဳးယၯလဿ အဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါယၯ တုၯဒဢ္လဲာ္၊ ဖဲအသးဟးထီဢ္ န႔ဢ္၊ ပဟံဢ္ဖိဃီဖိ တဟီဢ္နီတဂၯ၊ ပသးခုလဿ အ၀ဲပူၯဖ်ဲးဒီး ဟီဢ္ခိဢ္တဿ္နးတဿ္ဖွီဢ္ က့ၯသးခု ဃုာ္ဒီးပွၯ မူခိဢ္ဖိလံ. ပဒုးကူဒုးကၯထီဢ္အီၯ၀ံၯ ပကြဿ္အမဲာ္သဢ္ဖ်ါနံၯကမွံ၊ ပသးမုာ္ဒိဢ္မးလီၯ. လဿသရိာ္ပူၯန႔ဢ္ ယတဲဖ်ါ ပတဿ္ဘဢ္ထြဲ လိာ္ပသး အဂ့ဿ္၊ ဒီးယဖိမုဢ္ မါရဢ္ဒီးယ ပသး၀ံဢ္ တဿ္သး၀ံဢ္လဿ ယသရဢ္မုဢ္ဒီးယၯ ပညီႏုဿ္ဟးသး၀ံဢ္လဿ တဿ္ဘါအခါ န႔ဢ္လီၯ. ဒီးလဿ တဿ္သြဢ္ခိဢ္န႔ဢ္ ယဆွဿတဿ္ဘါ၊ ဒီးလဿခံကတဿဿ္ ယစံးအီၯ၊ (Good night, Good morning up there) နၯလဿအဂ့ၯ၊ ဂီၯလဿအဂ့ၯ လဿထး၊ ယစံးဘ်ဳးယြၯလဿ အဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါယၯ၊ ဟ့ဢ္ယၯ တဿ္သးမုာ္၊ ယတသးအုးသးသယုဿ္ အီၯဘဢ္. ယသးခုသးမုာ္ လဿအ၀ဲအဂီဿ္တခီ၊ လဿက့ၯဆိပာ္ လဿယမဲာ္ညါ ဒီးသူဢ္ဖွံသးညီ ဃုာ္ဒီး ပွၯမူခိဢ္ဖိ ထီဘိန႔ဢ္လီၯ.

၁၇. ယအဲဢ္နၯလဿ ယသးဒီဖ်ဿဢ္ထီဘိ

ယသရဢ္မုဢ္ဆါ ၅ နံဢ္ဃဢ္ဃဢ္၊ ညီႏုဿ္အတံၯသကိး ခ့ထ့ဢ္သ့ ဟဲအိဢ္သကိးအီၯဒီး ဘါထု ကဖဢ္လဿအဂီဿ္၊ ဒီးတဘ်ီဘ်ီ ဟဲဟ့ဢ္အီၯ ကိဢ္ဖိနီဖိ တၯသူတၯသဢ္ လီၯ. လဿခံ ကတဿဿ္ တဘ်ီ ဟဲစိာ္၀ဲဆီဒံဢ္ ၅ ဖ်ဿဢ္၊ ဒီးတဲအီၯဒ္အံၯ၊ တံၯသကိးမုဢ္ဧဿ၊ ယတဟ့ဢ္နၯ ၃ ဖ်ဿ္န႔ဢ္ အခီပညီ၊ ယအဲဢ္နၯ. ၅ ဖ်ဿဢ္ အခီပညီ ယအဲဢ္နၯဒိဢ္မး. ယသရဢ္မုဢ္ နံၯကမွံထီဢ္ဒီး စံးဘ်ဳး အီၯလီၯ. သရဢ္မုဢ္ ခ့ထ့ဢ္သ့ က့ၯ၀ံၯ၊ ယဆိကမိဢ္ထီဢ္၊ မ့ဿ္အတံၯသကိး အဃိ ဟ့ဢ္၀ဲ ၅ ဖ်ဿဢ္၊ ယအဲဢ္နၯဒိဢ္မး၊ မ့ဿ္တဿ္လဿတဿ္ပွဲၯလီၯ. ယဲယမ့ဿ္အ၀ၯ၊ ယၾကဿးဟ့ဢ္အီၯ ပွဲၯဖ်ဿဢ္လဲဢ္. တဘ်ီ အ၀ဲမ့ဿ္မုဢ္ကနီၯစဲးစဲး၊ ယဃ့အဲဢ္အီၯ၊ အ၀ဲဟ့ဢ္ယၯ အနီဿ္ကစဿ္ဒီဂၯညါ လဿာ္လဿာ္ဆ့ဆ့၊ ဒီး ပအဲဢ္လိာ္ပသး၊ မူသကိးဃုာ္ အိဢ္ ၅၂ နံဢ္လံ. အဃိ ယၾကဿးဟ့ဢ္အီၯ ၇ ဖ်ဿဢ္၊ (ယသရဢ္မုဢ္ န႔ဢ္ ယညီႏုဿ္ကိးအီၯလဿ ကႜဴမိဿ္) ယတဲအီၯ၊ ကႜဴမိဿ္ဧဿ၊ သရဢ္မုဢ္ခ့ထ့ဢ္သ့ မ့ဿ္နတံၯသကိး ဟ့ဢ္နၯ ၅ ဖ်ဿဢ္၊ ယအဲဢ္နၯဒိဢ္မး မ့ဿ္တဿ္လဿတဿ္ပွဲၯလီၯ. ယဲယမ့ဿ္န၀ၯအဃိ၊ ယဟ့ဢ္နၯ ၇ ဖ်ဿဢ္၊ အခီပညီ၊ ယအဲဢ္နၯလဿသးဒီဖ်ဿဢ္၊ ယတဲအီၯဒ္န႔ဢ္၀ံၯ ယသးတမုာ္ဘဢ္. ယတဲအီၯ တမ့ဿ္ႏြံဖ်ဿဢ္ဘဢ္. ၉ ဖ်ဿဢ္၊ ယအဲဢ္နၯလဿသးဒီဖ်ဿဢ္ထီဘိ. ယဒုးနဲဢ္အီၯ စုမုဿ္ ၉ ဘိ ဒီးနံၯကမွံ ဃုာ္၊ ဒီးလဿတဿ္ဆူးတဿ္ဆါအပူၯ၊ နံၯကမွံထီဢ္ဒီး စံးဘ်ဳးယၯလီၯ. ဖဲလါ နိဢ္၀့ဘဿဢ္ ၂၄ သီ၊ ၁၉၈၄ နံဢ္ အ၀ဲက့ၯဆိဆူ ယမဲာ္ညါ ဆူမူခိဢ္လီၯ. လဿလံာ္စီဆွံကႜိသရိာ္ပူၯ၊ ဖဲပွၯကကးတံာ္ အတလါန႔ဢ္၊ ယနဿမူအီၯ ၉ ဘီ၊ ယအဲဢ္နၯလဿသးဒီဖ်ဿဢ္ထီဘိ. တဿ္ဆိကမိဢ္ ဟဲႏုာ္စ့ဿ္ကီး လဿ ယပူၯဒ္အံၯလီၯ. ကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴးဟ့ဢ္လီၯ အသးသမူလဿ ယဂီဿ္၊ ဒီးယဒိးန႔ဿ္တဿ္အုဢ္ က့ၯခီဢ္က့ၯ အဃိ၊ ယၾကဿးဟ့ဢ္အီၯ ၉ ဖ်ဿဢ္ စ့ဿ္ကီးလီၯ. အဃိဒီး ဖဲယမံပဿဿ္ထီဢ္ကိးဂီၯဒဲးန႔ဢ္ ယကြဿ္ထီဢ္တဿ္ဒီးယစံး၊ ယကစဿ္ဒီးပွၯအုဢ္ခီဢ္က့ၯယၯ ယ့ဢ္ရွဴးခရံာ္သးဘိဧဿ၊ ယစံးဘ်ဳးနၯ ဒီး အဲဢ္နၯလဿယသးဒီဖ်ဿဢ္ထီဘိ. ၀ံၯဒီး ယစံး၊ ကႜဴမိဿ္သးဘိဧဿ၊ ယအဲဢ္နၯလဿယသး ဒီဖ်ဿဢ္ထီ ဘိ.

Read More

ယတဿ္လဲၯခီဖ်ိဘဢ္ဃး တဿ္မၯတဿ္သးခုကစီဢ္ (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - ၉)

၁. ကသံဢ္ကပဿၯခံဖ်ဿဢ္ ကသံဢ္ညဢ္ဂိဿ္ခံဖ်ဿဢ္မၯတဿ္သးခုကစီဢ္

ဖဲယမၯလိသီလံာ္စီဆွံကႜိအခါ၊ သရဢ္ဒါယဿဢ္ မဿစီၯဖံထဿဢ္လး ဒီးယၯလဿပကလဲၯမၯလိ သ့ပသး တဿ္မၯတဿ္သးခုကစီဢ္လဿပွၯကညီသူခိဢ္ဖိ သ၀ီတဖ်ဿဢ္လီၯ. ပလဲၯလဿမုဿ္ယဲဿ္နံၯဟါခီ ဒီးဟဲက့ၯလဿ မုဿ္နံၯပူၯဂီၯခီလီၯ. ပလဲၯစိာ္ဃုာ္ကသံဢ္ဖီဢ္စွၯမႜိလီၯ. ပက့ၯမံလဿဟံဢ္တဖ်ဿဢ္ ဒီးမုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္လဿ ယကဟးအိဢ္သကိး ပွၯတဟံဢ္ဘဢ္တဟံဢ္လီၯ. အဆိပလဲၯဆူ ဟံဢ္အဒိဢ္ကတဿဿ္တဖ်ဿဢ္ ပဆဿထဿဢ္ ဖဲဟံဢ္ခီဢ္ထံး၊ ဟံဢ္ကစဿ္မုဢ္ဒိဢ္ဒိဢ္သြါသြါ တဂၯအိဢ္လဿဟံဢ္ပူၯသံကြဿ္လီၯပွၯလဿပယီၯက်ိာ္ သုဟဲလဿ လဲဢ္၊ သုဟဲတဿ္ဂ့ဿ္မႏုၯလဲဢ္. ယတဲဆဿအီၯ၊ ပဟဲလဿအ့စ့ဢ္လံာ္စီဆွံကႜိလီၯ. အ၀ဲတဲပွၯ၊ သုသါဟီတရါ ပွၯဧါ၊ သုမ့ဿ္ဟဲထီဢ္လဿယဟံဢ္ပူၯန႔ဢ္ သုတဘဢ္ယဿၯထီဢ္ယြၯအမံၯနီတဘီဘဢ္. သုမ့ဿ္ယဿၯထီဢ္ ယကထူလီၯတဲာ္သုလဿဟံဢ္ပူၯလီၯ. ပပ်ံၯအခီဢ္ဖးဒိဢ္ခံခီအဃိ ယတဲဆဿအီၯ၊ ပတဟဲဆူသုသ၀ီအံၯ နီတဘ်ီပအိဢ္သကိးသုယိယိလီၯ. အ၀ဲကိးထီဢ္ပွၯဆူအဟံဢ္ပူၯလီၯ. ပလဲၯထီဢ္၊ ပထံဢ္လဿအပဿ္သးပွဿ္ အိဢ္တဆူဢ္အိဢ္လဿ ပ့ဿ္ပီၯဖးတီဢ္အပူၯလီၯ. ယသံကြဿ္အီၯ၊ ဖုအိဢ္တဆူဢ္ဒ္လဲဢ္၊ တဲယၯ၊ အလိၯကိဿ္ ညဢ္ဂိဿ္တဘ်ဳးသီလံ. ယတဲအီၯ၊ ယကသံဢ္ကပဿၯ ဒီးတဿ္ညဢ္ဂိဿ္ကသံဢ္အိဢ္၊ ယကထိဢ္ကြဿ္အတဿ္ ကိဿ္အိဢ္ဆံးအါနအဲဢ္ကစီဒီဧါ. တဲယၯ ကြဿ္ကူစါတဘီ. ယထိဢ္ကြဿ္အတဿ္ကိဿ္ဒီးယတဲအီၯ၊ အတဿ္ကိဿ္ အိဢ္ဖးဒိဢ္ ကဘဢ္ဒဢ္တဿ္ညဢ္ဂိဿ္လီၯ. ယကဒုးအိအီၯကသံဢ္ကပဿၯ လဿကမၯလီၯအတဿ္ကိဿ္၊ ၀ံၯဒုး အိအီၯတဿ္ညဢ္ဂိဿ္ကသံဢ္ ဘဢ္နသးကစီဒီဧါ၊ အ၀ဲတဲယၯ၊ ဘဢ္သါသးကစီဒီန႔ဢ္လီၯ. ယဟံးကသံဢ္ ကပဿၯခံဖ်ဿဢ္ဒီးတဲအီၯ တခ်ဳးလဿယဒုးအီအီၯန႔ဢ္၊ ယအဲဢ္ဒိးဘါထုကဖဢ္ဒ္သိး ကစဿ္ယြၯကဆိဢ္ဂ့ၯ ကသံဢ္ဖီဢ္ဒီးကမၯဘ်ါအီၯဘဢ္နသးကစီဒီဧါ. အ၀ဲတဲယၯ သါအဲဢ္ဒိးသါပဿ္ဘ်ါ ဘါထုကဖဢ္န႔ဢ္အဂီဿ္ တက့ဿ္. ယဘါထုကဖဢ္ဖုဢ္ဖုဢ္ အဖ်ဿဢ္ဖ်ါဖ်ါ၊ ယယဿၯထီဢ္ယြၯနာ္သက့ တထူတက်ာ္ယၯဘဢ္. ယဘါထုကဖဢ္၀ံၯ ယမဿအဟဲစိာ္ထံခ်ီ၊ ယဒုးအိဒီးထြါအကပဿၯ၊ ယထိဢ္ကြဿ္အတဿ္ကိဿ္လီၯဆူ ၁၀၁ ဒီးယဒုးအိအီၯ ကသံဢ္ညဢ္ဂိဿ္ခံဖ်ဿဢ္လီၯ. ယတဲပယီၯမုဢ္န႔ဢ္၊ ပကလဲၯဆူဟံဢ္အဂၯ ဒီးဟါခီ ပကဟဲ ကြဿ္ကဒီးဖုလီၯ. အ၀ဲတဲယၯ တဟါအံၯဟဲအီၯမ့ၯလဿသါဟံဢ္တက့ဿ္. ယတဲအီၯတဿ္ဘ်ဳး၊ ဟါခီလီၯ ပလဲၯ၊ အ၀ဲဖီဒုးအီဢ္ပွၯညဢ္ကိဢ္ကသူလီၯ. တခ်ဳးပအီဢ္မ့ၯယတဲအီၯ၊ နဒုးအီဢ္ပွၯမ့ၯဒီး ကသူဘဲဘဲ အဃိ တခ်ဳးပအီဢ္ ယကဃ့ယြၯလဿကဆိဢ္ဂ့ၯသုဟံဢ္ဖိဃီဖိ ဘဢ္နသးကစီဒီဧါ. အ၀ဲတဲယၯ ဃ့န႔ဿ္ပွၯ တဿ္ဆိဢ္ဂ့ၯအါအါတဘီ၊ ယဘါ၀ံၯဒီးယအီဢ္လီၯ. ယယဿၯထီဢ္ကဒီးယြၯလဿအဟံဢ္ပူၯ၊ တထူတက်ာ္ လီၯတဲာ္ပွၯမးလဲဢ္. အ၀ဲကဲ ထီဢ္ပတံၯသကိး၊ လဿခံပလဲၯမံလဲၯအီဢ္ ဘါယြၯလဿအဟံဢ္ပူၯတဘ်ီဘဢ္ တဘ်ီလီၯ. ကသံဢ္ကပဿၯခံတဖ်ဿဢ္၊ ကသံဢ္ညဢ္ဂိဿ္ခံတဖ်ဿဢ္ မၯတဿ္သးခုကစီဢ္လီၯ.

၂. တဿ္သး၀ံဢ္ဖိတယုဿ္မၯတဿ္သးခုကစီဢ္

ဖဲယမၯလိလံာ္စီဆွံကႜိ ခံနံဢ္တနံဢ္န႔ဢ္၊ သရဢ္ဒါယဿဢ္လဲၯကိးပွၯအဂၯ ခံဆံဆူ မီဢ္လမႜဲဢ္ ကႜဢ္အ့က၀ီၯ လီၯ. ပမၯတဿ္သးခုကစီဢ္ အတဿ္ရဲဢ္တဿ္က်ဲၯ၊ ဒီးပွၯသးစဿ္ ၃၆ ဂၯဆဲးလီၯအမံၯ လဿကဒိးဘ်ဿထံလီၯ. သရဢ္ဒါယဿဢ္ ပာ္တ့ဿ္ယၯယကသိဢ္လိအါထီဢ္အ၀ဲသ့ဢ္စွၯသီ ၀ံၯဟဲက့ၯလီၯ. ပွၯတဂၯတဲယၯ၊ ယမိဿ္ အသးအိဢ္ ၈၀ လံ၊ တဘ်ဿထံဒံးဘဢ္. ၀ံသးစူၯလဲၯဟီတရါ န႔ဿ္အီၯတက့ဿ္. ယလဲၯကြဿ္အဟံဢ္၊ ဖံတက နဢ္ဃုာ္ယၯအဃိ၊ ယဆဿထဿဢ္ကြဿ္တဿ္ယဿ္ခီယဿ္ခီအခါ၊ ယထံဢ္အလံၯခြါဖိတဂၯလဿ အမၯလိတဿ္ သး၀ံဢ္လဿယစုပူၯလီၯ. ယကိးထီဢ္အီၯဆူယကပၯ၊ ဒီးသး၀ံဢ္တဿ္ခံဂၯတယုဿ္၊ နမ့ဿ္ဟ့ဢ္နသးဆူယ့ဢ္ရွဴး နကကပီၯန႔ဿ္မုဿ္၊ ဒီးပိာ္က်ဲဆူမူခိဢ္ထး၊ ဖံနဿ္ဟူအလံၯသး၀ံဢ္တဿ္ ဟဲဆူယကပၯဒီးတဲယၯ၊ သရဢ္ဖိဧဿ၊ နသး၀ံဢ္တဿ္ဒီးယလံၯခြါတယုဿ္ယကနဢ္မုာ္မး၊ သး၀ံဢ္ကဒီးတဘ်ီ. ပသး၀ံဢ္ကဒီး၊ ၀ံၯယတဲပႜးအီၯ တဿ္သး၀ံဢ္ အခီပညီလဿ ပမ့ဿ္တူဿ္လိာ္ဘါကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴးန႔ဢ္၊ ပကက့ၯအိဢ္ဘဢ္ဒီးအီၯလဿ မူခိဢ္လီဿ္မုာ္ လီၯ. ဖံဧဿ၊ နမ့ဿ္သံနကလဲၯဆူလဲဢ္နသ့ဢ္ညါဧါ. တဲယၯ သါတဲတဘဢ္ဘဢ္. ယတဲအီၯ၊ နတအဲဢ္ဒိး က့ၯတုၯဆူမူခိဢ္လီဿ္မုာ္ဧဲၯ. တဲယၯ သါအဲဢ္ဒိးတုၯနဲဢ္. ယဘါထုကဖဢ္ဒီးအီၯလီၯ. ဟါခီယလဲၯအိဢ္ သကိး၊ တဲပႜးဒီးဘါသကိးတဿ္ဒီးအဟံဢ္ဖိဃီဖိ၊ ဒီးအ၀ဲအဿဢ္လီၯယၯလဿ ကဒိးဘ်ဿထံလီၯ. လဿမုဿ္ အိဢ္ဘွံးနံၯန႔ဢ္၊ အ၀ဲဒိးဘ်ဿထံ ဃုာ္ဒီး ပွၯသးစဿ္ ၃၆ ဂၯလီၯ. ဟါခီအ၀ဲဖီဒုးအီဢ္ယၯ အဆီဖါကီဿ္ အိဢ္ထဲ တဘ့ဢ္ဧိၯ၊ ဒီးမုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္ ယဟဲက့ၯဆူအ့စ့ဢ္လံာ္စီဆွံကႜိလီၯ. တဿ္သး၀ံဢ္ဖိတယုဿ္မၯတဿ္သးခုကစီဢ္ လီၯ.

၃. တညီလဿမူလဿဿ္အဂီဿ္

ပွၯဒီမါ၀ၯခံဂၯ အဖိခြါအမံၯမ့ဿ္ဖါညီအဃိ၊ ပွၯညီႏုဿ္ကိးအီၯလဿ ဖါညီမိဿ္ဖါညီပဿ္လီၯ. ဘဢ္တနံၯ၊ ပွၯတဂၯ တဲဘဢ္ဖါညီပဿ္လဿ ဖါညီမိဿ္ဃ့ဿ္ပိာ္လိာ္အခံ ဒီးမတၯတဂၯလံ. ဖါညီပဿ္အိဢ္ဃိတစိဿ္ ဒီးတဲ ထီဢ္၀ဲ၊ တညီလဿဖါညီပဿ္အဂီဿ္ဘဢ္. ဒ္န႔ဢ္အသိး၊ တဿ္မၯအသးဒီးယၯတဘ်ီ၊ တညီလဿမူလဿဿ္အဂီဿ္ ဘဢ္. ဟဲအသးဒ္အံၯလီၯ. ဖဲယမၯလိလံာ္စီဆွံကႜိ ခံနံဢ္တနံဢ္ ပလဲၯခဲဢ္ဖ့လဿမီဢ္လမႜဲဢ္ကႜဢ္အ့န႔ဢ္၊ သရဢ္ဒါယဿဢ္ မဿယအိဢ္တ့ဿ္စွၯသီဒီး သိဢ္လိပွၯလဿကဒိးဘ်ဿထံတဖဢ္လီၯ. ယအိဢ္လဿသ့ဢ္ခိဢ္မုဢ္ တဂၯအဟံဢ္လီၯ. လဿအတိခိဢ္န႔ဢ္၊ ဒုးအိယၯကဢ္ဖံဢ္တခြး၀ံၯဒီး စံးယၯသးပွဿ္တဂၯဖီးပႜဢ္ တဟဲဘါယြၯ အိဢ္အနံဢ္ ၃၀ လံ. နကလဲၯဘါန႔ဿ္အီၯယြၯတဘီဧါ. ယအဿဢ္လီၯအီၯ၊ ဒီးပလဲၯတုၯလဿအဟံဢ္ခီဢ္ထံး ၊ သ့ဢ္ခိဢ္မုဢ္ကိးထီဢ္၊ ဖါတံဿ္ဧဿ၊ သရဢ္ဖိလဿအ့စ့ဢ္ကႜိတဂၯ ကဟဲဘါန႔ဿ္နၯယြၯ၊ အ၀ဲကြဿ္လီၯတဿ္ဒီး ကိးထီဢ္ယၯဆူဟံဢ္ပူၯ၊ ဒီးသ့ဢ္ခိဢ္မုဢ္က့ၯလီၯ. ယသါကဟံးစုကြဿ္မဲာ္အီၯ၊ ယထံဢ္လဿအလိၯတကဆွီ ဒီတဂၯညါ တဿ္ကီဘဢ္ယသး လဿယကဘဢ္မၯဒ္လဲဢ္. အ၀ဲတဲယၯ သရဢ္ဖိဧဿ၊ တခ်ဳးနဘါန႔ဿ္ယၯယြၯ န႔ဢ္ဆ့ဢ္နီၯဒဢ္ကလိာ္၊ ယကက်ဲဒုးအိနၯကဢ္ဖံဢ္တခြးလီၯ. ယတဲအီၯ၊ ဖါတံဿ္ဧဿ၊ ယအိ၀ံၯလံ. တဘဢ္မၯ တဂ့ၯ. အ၀ဲတခီလဿတဿ္သးအိဢ္ဖးဒိဢ္အပူၯ၊ ပဿႏုာ္၀ဲကဢ္ဖံဢ္ကမူဢ္လဿထံခြးဖးဒိဢ္တဖ်ဿဢ္အပူၯ ဒီးလူ ႏုာ္၀ဲထံခ်ီန႔ဢ္လီၯ. ထံခ်ီတခီ တကိဿ္အါအါအဃိ အကဢ္ဖံဢ္ကမူဢ္ထီဢ္ဖီလီၯ. ၀ံၯဒီးဟံးန႔ဿ္၀ဲတဿ္ႏုဿ္ထံ အဒဿလဿအမၯဟိပာ္၀ဲ အပူၯခံပူၯ၊ ဒီးထိႏုာ္၀ဲလဿခြးပူၯ၊ နာ္သက့တဿ္ႏုဿ္ထံတထီဢ္အဃိ၊ အူဖ်ိးထီဢ္ ၀ဲလဿအကိာ္ပူၯလီၯ. က်ီဢ္က်ဲ၀ဲ၀ံၯ တဲယၯ၊ အိတုၯအလဿာ္တက့ဿ္. ယထံဢ္တဿ္ဒ္အံၯ၊ တညီလဿမူလဿဿ္ ကအိအဂီဿ္ဘဢ္. ယဆိမိဢ္ထီဢ္၊ ယမ့မ့ဿ္ယ့ဢ္ရွဴးန႔ဢ္ ကအိ၀ဲလီၯ. ယထုကဖဢ္၀ံၯယအိ၊ လဲၯႏုာ္ကီဘဢ္ ယၯဒ္ ယအိကသံဢ္အသိးလီၯ. ယဆိကမိဢ္ထီဢ္၊ ယလိၯမ့ဿ္တကဆွီ တကဆွီဒဢ္၀ဲ၊ ယမ့ဿ္မၯန႔ဿ္အသး သမူဘဢ္လံ. ယအိ၀ံၯအ၀ဲဒါလီၯခ်ီဢ္ခံဘ့ဢ္၊ ပာ္လီၯခိဢ္တခ်ဿဢ္ခံဖ်ဿဢ္၊ ဟဲဟ့ဢ္ယၯ လံာ္စီဆွံအကုာ္ တဘ့ဢ္ ဒီးတဲယၯ၊ သါလီၯဂာ္ထဲစီၯယိၯဘးအဃိ ဖးစီၯယိၯဘးဒီး တဲဘဢ္လီၯတံဿ္သါအဂ့ဿ္တက့ဿ္. သါဆ့ဢ္နီၯ ယံာ္ယံာ္တကဲအဃိ၊ သါကမံနီၯလီၯ. အ၀ဲမဿယမံနီၯလဿအကပၯ၊ ယမၯတဘဢ္ ယမံနီၯ၊ ဒီးပကတိၯသကိးလဿ စီၯယိၯဘးအဂ့ဿ္လီၯ. ၀ံၯဒီးယတဲအီၯ၊ ဖါတံဿ္ဧဿ ဂ့ၯတက့ဿ္ မုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯခဲကဿာ္ နကလဲၯဃ့လီၯနသးလဿ တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ကတူဿ္လိာ္က့ၯနၯလီၯ. ယလဲၯတဲဘဢ္တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္၊ ဒီးအ၀ဲ တဲယၯဒ္အံၯ၊ ဖိဒိဢ္ခြါဧဿ နမၯတဿ္ကမဢ္လံဧါသဿဢ္. အ၀ဲအလိၯတကဆွီဒီဂၯညါ၊ ပွၯပ်ံၯကဘဢ္ကူပွၯ အဃိ ပွၯတလဲၯအဟံဢ္၊ မ့ဿ္ဟဲဆူသရိာ္ပွၯကပ်ံၯအီၯလီၯ. ယတဲသရဢ္၊ မ့မ့ဿ္ဒ္န႔ဢ္ ယကလဲၯတဲက့ၯအီၯ လဿတဘဢ္ဟဲဆူသရိာ္တဂ့ၯ. သရဢ္စံးယၯ နတဲအီၯလဿကဟဲဒီး နမ့ဿ္လဲၯတဲက့ၯအီၯလဿ ဟဲတဂ့ၯန႔ဢ္၊ တဂ့ၯဘဢ္. ပကမၯဒ္လဲဢ္အံၯ၊ လဿမုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯန႔ဢ္ ဟဲဆ့ဢ္နီၯထဲနၯဒီးအ၀ဲတပူၯဒဢ္၊ တဘဢ္ဆ့ဢ္နီၯ လဿပွၯဂၯအသိးတဂ့ၯ. အ၀ဲကဆဿထဿဢ္ ဃ့လီၯဒဢ္၀ဲအသးလဿအလီဿ္ ဒီးပကတူဿ္လိာ္က့ၯအီၯလီၯ. မုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯ ယလဲၯဆူအအိဢ္လီၯ. ပဟဲဆိဆူသရိာ္ပူၯ၊ ဒီးဆ့ဢ္နီၯပာ္ခံဂၯတပူၯလဿပွၯကညီတညီ ႏုဿ္ဆ့ဢ္နီၯအလီဿ္လီၯ. အ၀ဲဃ့လဿတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ က၀ံသးစူၯတူဿ္လိာ္က့ၯအီၯ၊ ဒီးသရဢ္ဃ့တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ ဖိအတဿ္ဘဢ္အသး၊ ဒီးပွၯတူဿ္လိာ္အီၯလီၯ. တဿ္ဘါ၀ံၯယလဲၯ ဒီးအီၯဆူဟံဢ္၊ ဒီးအ၀ဲစံးဘ်ဳးယၯပွဲၯဒီး တဿ္သးခုဒီး ယသးမုာ္စ့ဿ္ကီးလီၯ.

၄. ၾကဿးဃုထဿတဿ္အႃႃပႜီဢ္႗႗ မ့တမ့ဿ္ တဿ္အ ႃႃလိဢ္႗႗

ဖဲပမၯလိလံာ္စီဆွံကႜိသဿနံဢ္တနံဢ္န႔ဢ္၊ သရဢ္ဒါယဿဢ္ တဲယၯမုဿ္လြံဿ္နံၯဟါခီန႔ဢ္ ပခဲဢ္ဖ့ဖိကဒိးထီဢ္ကဘီ ဒီးလဲၯဆူ၀့ဿ္ပသံဢ္လီၯ. ယသးခုလီၯဆီ၊ မ့ဿ္လဿယလဲၯအိဢ္ဘဢ္ကႜိလဿ ပသံဢ္သဿနံဢ္၊ ဒီးယလဲၯက့ၯ တတုၯအိဢ္ ၆ နံဢ္လံအဃိ ယမ့ဿ္လဲၯယကထံဢ္က့ၯတံၯသကိး ဖဲန႔ဢ္တဖဢ္ ဒီးကပႜီဢ္ဒိဢ္မးလီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ ဒီး ဖဲမုဿ္လြံဿ္နံၯဂီၯခီန႔ဢ္ သရဢ္ဒါယဿဢ္တဲယၯ၊ ယအဲဢ္ဒိးနကလဲၯဒီးပွၯဆူပသံဢ္၊ နာ္သက့လံာ္စီဆွံကႜိ တဖု ကလဲၯဆူ၀့ဿ္လဲကူ၊ ကႜဴကူသ၀ီ၊ န႔ဢ္မ့ဿ္ထဲပွၯကညီဒီးအခိဢ္မ့ဿ္ ပယီၯသရဢ္ရႊ႔ဢ္စ့ဢ္ အဃိ ဂ့ၯတက့ဿ္ နကလဲၯကဲအခိဢ္လီၯ. တဘ်ီဃီ ယသးဃဿထီဢ္၊ မ့ဿ္လဿယမ့ဿ္လဲၯဆူကႜဴကူသ၀ီန႔ဢ္ ယတသ့ဢ္ညါပွၯနီ တဂၯ၊ တမ့ဿ္ကပႜီဢ္ဒ္ကလဲၯဆူပသံဢ္ဘဢ္. ယတဿ္ဆိကမိဢ္အိဢ္ထီဢ္၊ နကမၯယြၯအတဿ္န႔ဢ္၊ နတဘဢ္ ကြဿ္တဿ္အပႜီဢ္ဘဢ္. နကဘဢ္ကြဿ္လဿတဿ္အလိဢ္တခီလီၯ. တုၯပခဲဢ္ဖ့ဖိ လဲၯတုၯကႜဴကူသ၀ီန႔ဢ္၊ ပွၯသ၀ီဖိတထံဢ္ဘူပွၯနာ္သက့၊ ပွၯဒီသ၀ီညါ တူဿ္လိာ္ပွၯလဿတဿ္သးခု တဿ္မဲာ္မုာ္နါဆဿလီၯ. ပမၯတဿ္ ဘါ၊ ဒီးတဿ္သူဢ္ဖွံသးညီအတဿ္ရဲဢ္တဿ္က်ဲၯ တဖဢ္ကနဢ္၀ဲ ကြဿ္၀ဲဒီးတဲပွၯ၊ ပကနဢ္တလဿကနဢ္၊ ပကြဿ္ တလဿကြဿ္ဘဢ္. မုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯ ယစံဢ္တဲၯတဲလီၯ ႃႃပွၯတဂၯဂၯမ့ဿ္အိဢ္လဿခရံာ္အပူၯမ့ဿ္တဿ္တ့အသီ လီၯ.႗႗ မုဿ္နံၯပူၯဂီၯခီ ပကဟးထီဢ္ ဒီးဟဲက့ၯဆူကႜိန႔ဢ္၊ သရဢ္မုဢ္စဢ္ဘးတဲယၯ၊ မုဿ္ဂဿ္မုဢ္ကမဲ တဂၯ ဖီးပႜဢ္ တဟဲဘါယြၯ အိဢ္ ၁၁ နံဢ္လံ၊ အ၀ဲနဢ္ဟူနတဿ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯဒီးတဲ၀ဲ၊ သရဢ္ဖိတဂၯအံၯ မ့ဿ္ဟဲ ကဒီး တဘ်ီသါကဃ့လီၯက့ၯသါသး လီၯ. ယဟဲက့ၯအိဢ္လဿကႜိပွဲၯထီဢ္ ၂ ႏြံ သရဢ္မုဢ္စဢ္ဘး ကြဲးန႔ဿ္ ယလံာ္တဲ၀ဲ၊ မုဢ္ဂဿ္ ကမဲန႔ဢ္ ထီဢ္ဘါက့ၯယြၯကိးဘ်ီဒဲး၊ ဒီးအဲဢ္ဒိးလဿနကဟဲခ့်ခ့်၊ သါကဃ့လီၯက့ၯသါ သးလီၯ. ယလဲၯဒီးဒ္တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ အတဿ္သိဢ္တဿ္သီအိဢ္အသိး အ၀ဲဃ့လီၯက့ၯအသးလဿ အိဢ္ဘွံးနံၯ ဂီၯ၊ မုဿ္ထူဢ္၊ ဒီးဟါတဿ္ဘါ၊ ဒီးတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ တူဿ္လိာ္က့ၯအီၯလီၯ. လဿဟါခီ ယလဲၯဘါယြၯလဿအဟံဢ္ ဆံးဖိအပူၯလီၯ. အ၀ဲပွ႔ၯပာ္၀ဲ တဿ္ႏုဿ္ထံတကိ၊ က်ဲဒုးအိယၯလဿခြးအီဢ္ကသူတခြး၊ အိဢ္တဿ္ႏုဿ္ထံတ၀ာ္ ဒီးထံခ်ီတ၀ာ္လီၯ. ယအိတမီ ယသးဟီ ယဃ့အါထီဢ္ထံခ်ီ မးယအိက့ၯႏုာ္လီၯ. အ၀ဲတဲပွၯသ၀ီဖိ၊ တဘ်ီ အံၯ ဘဢ္ကိးသါလဿသရဢ္မူလဿဿ္ အကႜီမး န႔ဢ္လီၯ. ယကဟဲက့ၯန႔ဢ္ တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ဖိဟ့ဢ္လီၯယၯ ထဿဢ္ ဖိဂ့ၯဂ့ၯလဿအထါဒဢ္၀ဲ ၁၁ ဖ်ဿဢ္ လဿပခဲဢ္ဖ့ဖိ ၁၁ ဂၯအဂီဿ္လီၯ. ယဆိကမိဢ္ထီဢ္ ယမ့ဿ္လဲၯဆူ ၀့ဿ္ပသံဢ္န႔ဢ္၊ ယတမၯန႔ဿ္ထဿဢ္ ဒီးယတမၯန႔ဿ္ တဿ္သးမုာ္လဿ ထံဢ္ဘဢ္ သးသမူတဖ်ဿဢ္ ဟဲက့ၯဆူ ခရံာ္အအိဢ္ဘဢ္န႔ဢ္လီၯ.

၅. ကသံဢ္ကူးတကြံးမၯတဿ္သးခုကစီဢ္

ပွၯလဿအမၯတဿ္သးခုကစီဢ္အဆိကတဿဿ္လဿခႜီကီဿ္န႔ဢ္၊ မ့ဿ္ပွၯကညီသရဢ္ရႊ႔ဢ္စ့ဢ္လီၯ. အ၀ဲလဲၯမၯလိ တဿ္ဖဲသ၀ီခီဢ္စး၊ ဒီးပွၯဒီမါ၀ၯ ၄ ဂၯဒိးဘ်ဿထံလီၯ. ဖဲခႜီကဲထီဢ္က့ၯခရံာ္ဖိ ပွဲၯထီဢ္ ၅၀ နံဢ္န႔ဢ္၊ အ၀ဲသ့ဢ္ မၯကႜဴဘလံၯထူ ဖဲခီဢ္စးသ၀ီ၊ ဒီးပပွၯကညီ ၆ ဂၯ ပလဲၯသးခုစံးထီဢ္ပၾတဿၯယြၯဒီး အ၀ဲသ့ဢ္လီၯ. လဿ တလါဘ်ဲဢ္အတီဿ္ပူၯ ပထီဢ္ကစဿဿ္လီၯကလိ၊ ပလဲၯဆူပွၯခရံာ္ဖိ သ၀ီ တဘ်ဳးဖ်ဿဢ္ ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္တူဿ္လိာ္ ပွၯလဿတဿ္သးခုအပူၯ၊ ဒီးကတိၯစံးဘ်ဳးပွၯကညီလဿ အဟဲစိာ္န႔ဿ္အီၯတဿ္သးခုကစီဢ္အဃိလီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ ဒီးသူခိဢ္ဖိသ၀ီတဖဢ္ တသ့ဢ္ညါပွၯကညီဒီး တကနဢ္ဃုာ္ပွၯဘဢ္. နာ္သက့ လဿသ၀ီတဖ်ဿဢ္ န႔ဢ္ မ့ဿ္လဿယဒုးအိဘဢ္သ၀ီခိဢ္အမါလဿကသံဢ္ကူးတကြံး အဃိ၊ က်ဲအိးဟိထီဢ္လဿ ပကမၯတဿ္သးခု ကစီဢ္ဖဲန႔ဢ္၊ ဒီးလဿစွၯနံဢ္အတီဿ္ပူၯ ကဲထီဢ္က့ၯပွၯခရံာ္ဖိ ဒီသ၀ီန႔ဢ္လီၯ. အဂ့ဿ္န႔ဢ္ဟဲအသးဒ္အံၯလီၯ. ပဟးထီဢ္လဿ၀့ဿ္ဖးလါဒီး လဲၯတဿ္ဒီနံၯညါ လဿပခီဢ္၊ ဒီးမ့ဿ္လဿသတူဿ္ကလာ္ ယခီဢ္လ့ဿ္ခိဢ္အထြဲ တကပၯကလံၯ၀ီဢ္အဃိ၊ ယဘဢ္ဟးကယီကယီ တဿ္သူယသးလဿထံ၊ ယသးလီၯဘွါမးလီၯ. မုဿ္ကဟါ န႔ဢ္ ခႜီလံာ္စီဆွံကႜိဖိ လဿအဟးဆွဿပွၯတဂၯ တဲပွၯလဿပကမံဖဲ က်ဲကပၯသ့ဢ္ထူဢ္အဖီလာ္လီၯ. ယကြဿ္ လီၯဆူစုထြဲ၊ ယထံဢ္စိသ၀ီတဖ်ဿဢ္၊ ယဟ့ဢ္ကူဢ္လဿ ပကလဲၯဖီအီဢ္မ့ၯဒီးမံဖဲန႔ဢ္၊ မ့ဿ္လဿက်ဲကပၯန႔ဢ္ ထံတအိဢ္ဒီးပဖီအီဢ္မ့ၯ တသ့အဃိလီၯ. အ၀ဲတဲယၯ၊ သ၀ီအ၀ဲန႔ဢ္ မ့ဿ္သူခိဢ္ဖိဒီသ၀ီလီၯ. အပူၯကြံာ္ခံနံဢ္ သါပဿ္သရဢ္ပာ္စုလဲၯဖဲန႔ဢ္၊ အ၀ဲသ့ဢ္တဲသါပဿ္လဿ ကဟီတရါသါအလီဿ္၊ မ့ဿ္ဒုးအီဢ္သါဘုခ့တဖ်ဿဢ္ ဂ့ၯဒိဢ္တက့ဿ္လီၯ. အဃိ ပမ့ဿ္လဲၯတမ့ဿ္ကတူဿ္လိာ္ပွၯဘဢ္. ယတဲအီၯ၊ ပကလဲၯကြဿ္ကြဿ္၊ မ့ဿ္တတူဿ္ လိာ္ပွၯ ပကလဲၯဖီအီဢ္မ့ၯလဿထံဖိက်ိအနံၯလီၯ. ပလဲၯဆူသ၀ီခိဢ္အအိဢ္ အ၀ဲပ်ဲပထီဢ္ အိဢ္လဿအဟံဢ္ အခ်ဿတတီၯ၊ ဒီးပဖီအီဢ္မ့ၯလီၯ. ယဲတခီ မ့ဿ္လဿတဿ္သူယသးလဿထံယံာ္ဒီးယခီဢ္ ဆါအဃိ၊ ယလီၯဘဲ၊ တဿ္မိဢ္အီဢ္ယသးလဿ ဆီခ်ီထံလီၯ. ယကြဿ္လီၯဆူဟံဢ္ဖီလာ္ ယထံဢ္ဆီစွၯဘ့ဢ္ ဒီးယတဲ ခႜီကႜိဖိန႔ဢ္၊ ၀ံသးစူၯ ဃ့ပွ႔ၯတဘ့ဢ္တက့ဿ္. အ၀ဲတဲယၯ၊ သါဃ့ပွ႔ၯ၀ံၯလံ၊ တဲသါလဿသါတဆါဘဢ္. အန႔ဢ္ဒီးယဘါ ထုကဖဢ္၊ ပဿ္ကစဿ္ယြၯဧဿ ယအဲဢ္ဒိးအိဆီခ်ီထံ၊ ဆီအိဢ္လဿဟံဢ္ဖီလာ္ကစီဒီ၊ ဘဢ္မၯဒ္လဲဢ္. ယသံကြဿ္ သ၀ီခိဢ္၊ နဟံဢ္ဖိဃီဖိ အိဢ္ဆူဢ္ကိးဂၯကစီဒီဧါ၊ အ၀ဲတဲယၯ၊ သါမါကူးဖးဒိဢ္မးလီၯ. ယတဲအီၯ၊ ယကသံဢ္ ကူးအိဢ္၊ ဟဲစိာ္ပလီတဖ်ဿဢ္ ယကမၯန႔ဿ္အီၯကသံဢ္ကူး၊ အ၀ဲဟဲစိာ္ပလီလီဿ္လံဘဢ္အဿတဖ်ဿဢ္၊ ပသ့ ကဆွီ၀ံၯ ယမၯန႔ဿ္အီၯ ကသံဢ္ကူးပလီတ၀ာ္၊ ဒီးယတဲအီၯ ကဘဢ္အိ၀ဲ ၁၂ ဘ်ီအဂီဿ္လီၯ. ယထိန႔ဿ္အီၯ တဘ်ီအိ၊ ဒီးဟ့ဢ္အမါကတဲအီၯလဿဆဿဧါသဿဢ္. အ၀ဲလဲၯဆူဟံဢ္ဖီလာ္၊ ဟဲက့ၯထီဢ္ဟ့ဢ္ယၯဆီဖါ တဘ့ဢ္လီၯ. ယတဲအီၯ၊ ဘဢ္ဟ့ဢ္နၯဆံးအါလဲဢ္. အ၀ဲတဲယၯ နဒုးအိယမါကသံဢ္ကူးအဃိ၊ ယဟ့ဢ္ကလီ နၯလီၯ. ယမဿသရဢ္ဖိညိဢ္ခ်ီထီဢ္၊ ပအီဢ္သကိးမ့ၯဒီးဆီခ်ီထံ၊ ဒီးယဂံဿ္ယဘါ ဟဲက့ၯထီဢ္လီၯ. ယတဲ သ၀ီခိဢ္၊ ယကသံဢ္ဖီဢ္အိဢ္၊ တဲဘဢ္နသ၀ီဖိလဿ အိဢ္တဆူဢ္တဖဢ္ကဟဲတက့ဿ္. အ၀ဲဒိသီဢ္ထီဢ္ထး၊ တံ၊ တံ၊ တံ၊ တဘ်ီဃီ သ၀ီဖိခဲလဿာ္ဟဲဃ့ဿ္လီၯ၊ သ၀ီခိဢ္တဲအီၯကသံဢ္သရဢ္ဟဲတဂၯ၊ တဲဘဢ္သု တဿ္ဆါ အ၀ဲကဟ့ဢ္ကလီသုကသံဢ္ဖီဢ္လီၯ. ယဟ့ဢ္ကသံဢ္ဖီဢ္ဆူပွၯတဘ်ဳးဂၯ၀ံၯ၊ တဂၯဒုးနဲဢ္ယၯ အကိာ္ဒိဢ္၊ ယတဲအီၯ အ၀ဲအံၯတမႜိ ဒုယကသံဢ္ဖီဢ္တအိဢ္ဘဢ္. အ၀ဲသ့ဢ္ဟဲအါမးအဃိ၊ ယတဲသ၀ီ ခိဢ္န႔ဢ္၊ ယကသး၀ံဢ္န႔ဢ္သုတဿ္၊ ယကတဲပႜးသုတဿ္အမႜိမႜိ သုအဲဢ္ဒိးကနဢ္ဧါ. တဲ၀ဲကိးဂၯဒဲး ပအဲဢ္ဒိး ကနဢ္လီၯ. သ၀ီခိဢ္မဿအပွၯပူဢ္ဖွိဢ္ သ့ဢ္မုဢ္ကူးလာ္တဖဢ္၊ ဒီးဒြဲဢ္ကဲၯထီဢ္၀ဲလီၯ. ဟါအ၀ဲန႔ဢ္ အ၀ဲသ့ဢ္ ကနဢ္ပွၯယံာ္ခံနဢ္ရံဢ္လီၯ. မုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္သ၀ီခိဢ္ ဆွဿပွၯတုၯလဿ သ၀ီအခ်ဿ၊ ဒီးက့ၯကဒါ ပကြဿ္ကဒါ က့ၯဆူသ၀ီ ပခ်ံးလီၯပခီဢ္ ဒီးပဘါထုကဖဢ္ဒ္အံၯ၊ ပဿ္ကစဿ္ယြၯဧဿ၊ မ္ဆူညါ စွၯနံဢ္ သ၀ီဖိတဖဢ္ ကကဲ ထီဢ္ခရံာ္ဖိတက့ဿ္. ပလဲၯတုၯ၀့ဿ္ဟါခါ၊ ယတဲဘဢ္ခႜီလံာ္စီဆွံကႜိဖိတဖဢ္၊ ကစဿ္ယြၯအိးဟိထီဢ္က်ဲလဿ သ၀ီအ၀ဲန႔ဢ္လံ. လဲၯဒုးကဲထီဢ္အီၯလဿခရံာ္ဖိတက့ဿ္. အ၀ဲသ့ဢ္လဲၯတဘ်ီဘဢ္တဘ်ီလီၯ. အနံဢ္ခံဆံ အလီဿ္ခံ ပခဲဢ္ဖ့ဖိလဲၯကဒီးဆူခႜီကီဿ္န႔ဢ္၊ သရဢ္ပာ္စုတဂၯဃီလဿ အခီဢ္ထံးသ၀ီဖိ တတူဿ္လိာ္အီၯ န႔ဢ္၊ တဲယၯ၊ သါဘ်ဿအ၀ဲသ့ဢ္တဘ်ီဘဢ္တဘ်ီ၊ ဒီးခဲအံၯ သုမ့ဿ္လဲၯသုကထံဢ္ လဿဒီသ၀ီ ကဲထီဢ္က့ၯ ခရံာ္ဖိ ဒီးဘါသကိးယြၯလဿ သရိာ္ဖးဒိဢ္တဖ်ဿဢ္အပူၯလီၯ. ကသံဢ္ကူးတကြံးမၯတဿ္သးခုကစီဢ္.

၆. ထိဢ္ဒီမိဿ္ဖါ အမၯတဿ္သးခုကစီဢ္

ဖဲယခဲဢ္ဖ့ဖိ လဲၯဆူ၀့ဿ္နါမခါ ဘူးဒီးတရူးကီဿ္ဆဿန႔ဢ္၊ တရူးခရံာ္ဖိ ပိာ္မုဢ္တဂၯ တဲယၯလဿသါ၀ၯ တမ့ဿ္ ဒံးခရံာ္ဖိအဃိ ယကလဲၯတဲနဿ္ပဿဿ္အီၯ၊ လဿခရံာ္အဂ့ဿ္ ဒ္သိး ကတူဿ္လိာ္ဘါက့ၯ ခရံာ္န႔ဢ္လီၯ. ယလဲၯ ဆူအဟံဢ္၊ ယထံဢ္လဿတဿ္ဒူဢ္ကပၯ တဿ္ဂီၯလဿပွၯတ့လဿပွၯစုဃံလၯဂ့ၯမးခံဘ့ဢ္လီၯ. တဘ့ဢ္န႔ဢ္ သ့ဢ္တထူဢ္အဒ့တဒ့အလိၯ ထိဢ္ဒီမိဿ္ဖါခံဘ့ဢ္၊ တဘ့ဢ္ကြဿ္တဿ္ဆူ အစုထြဲ၊ တဘ့ဢ္ကြဿ္တဿ္ဆူအစုစ့ဢ္ လီၯ. တဿ္ဂီၯအဂၯတဘ့ဢ္န႔ဢ္ သ့ဢ္တထူဢ္အဒ့တဒ့ဃီအလိၯ၊ ထိဢ္ဒီမိဿ္ဖါခံဘ့ဢ္၊ တဘ့ဢ္ကြဿ္တဿ္ဆူ အမဲာ္ညါ၊ တဘ့ဢ္ကြဿ္တဿ္ဆူ အကပၯန႔ဢ္လီၯ. ယတဲဟံဢ္ကစဿ္ပိာ္ခြါ၊ သုတဿ္ဂီၯခံဘ့ဢ္အံၯ ဃံလၯဒိဢ္မး ဘဢ္ဆဢ္တလီၯသးခုဘဢ္. ထိဢ္ဒီမိဿ္ဖါအိဢ္လဿသ့ဢ္တထူဢ္ဃီ၊ အဒ့တဒ့ဃီအလိၯနာ္သက့၊ မ့ဿ္ယူၯထီဢ္ န႔ဢ္၊ တဘ့ဢ္ကစီဿ္လီၯ လဿသ့ဢ္တထူဢ္၊ ဒီးအတဘ့ဢ္ကစီဿ္လီၯလဿသ့ဢ္အဂၯတထူဢ္၊ ဒီးတထံဢ္လိာ္ အသး တအိဢ္ဘဢ္တပူၯဃီဘဢ္. သုဒီမါ၀ၯခံဂၯခဲအံၯ၊ သုအိဢ္ဟံဢ္တဖ်ဿဢ္ဃီ၊ သုအီဢ္မ့ၯတကပဿၯဃီ၊ နာ္သက့ မါဘါကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴး၊ ဒီးကက့ၯအိဢ္လဿမူခိဢ္၊ ၀ၯကက့ၯဆူလဲဢ္ တဲတဘဢ္ဘဢ္. သုတထံဢ္လိာ္ လဿၯသုသးဘဢ္. မဿပွၯတ့န႔ဿ္သု တဿ္ဂီၯအဂၯတဘ့ဢ္၊ သ့ဢ္တထူဢ္ အဒ့အလိၯ ထိဢ္ဒီမိဿ္ဖါခံဘ့ဢ္ ကြဿ္တဿ္ဆူမဲာ္ညါ ခံဘ့ဢ္လဿာ္န႔ဢ္တက့ဿ္. မ့ဿ္ယူၯထီဢ္န႔ဢ္ ကလဲၯစီဿ္လီၯ၀ဲလဿ သ့ဢ္ထူဢ္အလိၯ၊ ကအိဢ္ ဘဢ္တပူၯဃီန႔ဢ္လီၯ. မါတူဿ္လိာ္ဘါယ့ဢ္ရွဴးလံ၊ ၀ၯစ့ဿ္ကီးမ့ဿ္တူဿ္လိာ္ဘါယ့ဢ္ရွဴးန႔ဢ္ ကက့ၯအိဢ္ဘဢ္ခံ ဂၯလဿာ္တပူၯဃီလဿမူခိဢ္န႔ဢ္လီၯ. ဟံဢ္ကစဿ္ပိာ္ခြါတဲယၯ၊ သါဒီမါ၀ၯခံဂၯ သါအဲဢ္လိာ္သါသးဒိဢ္မးလီၯ. သါကတူဿ္လိာ္ဘါယ့ဢ္ရွဴးဒီး က့ၯအိဢ္ဘဢ္ ဒီးသါမါလဿမူခိဢ္လီၯ. လဿမုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯ ယဒိးဘ်ဿ တရူး ၁၁ ဂၯပဢ္ဃုာ္ဒီး တရူးခြါအ၀ဲန႔ဢ္လီၯ. ဟါခီ ယလဲၯဘါတဿ္လဿအဟံဢ္ဒီးတဲယၯလဿ တဿ္သးခုအပူၯ၊ ခဲအံၯ သါဒီမါ၀ၯခံဂၯ အိဢ္လဿဟံဢ္တဖ်ဿဢ္ဃီအပူၯ၊ ခဲကဿာ္ ပကက့ၯအိဢ္ဘဢ္လဿ မူခိဢ္လီၯထူလီၯယိာ္လီၯ.

၇. မၯသံပွၯဘဢ္ဆဢ္ တုၯမူခိဢ္

ပဒိဢ္ဟ့ဢ္အခြဲးအဃိ လဿ ၃ နံဢ္အတီဿ္ပူၯယညီႏုဿ္လဲၯဆွဿတဿ္ဘါလဿ အ့စ့ဢ္ဃိာ္ပူၯ လဿပွၯခရံာ္ဖိ အဂီဿ္ လဿအိဢ္ဘွံးနံၯဂီၯခီလီၯ. ဘဢ္တဘ်ီ ပဘါယြၯ၀ံၯ၊ ပွၯကညီမၯတဿ္ လဿဃိာ္ပူၯ တဂၯတဲယၯ သရဢ္ဧဿ၊ ပွၯကညီခရံာ္ဖိတဂၯ အသးအိဢ္ ၂၃ နံဢ္၊ မ့ဿ္လဿအမၯသံပွၯအဃိ၊ ႏြံဟးထီဢ္အံၯ တဿ္ကမၯ သံအီၯ၊ လဲၯဘါန႔ဿ္အီၯယြၯတဘီ. ယလဲၯဒီးယထံဢ္ မံနီၯလဿ ဒဿးဖိအပူၯလီၯ. အ၀ဲတဲယၯ၊ သရဢ္ဧဿ၊ ယမၯသံပွၯယတပ်ံၯဘဢ္. ပွၯကမၯသံယၯ ယပ်ံၯတဿ္ဒိဢ္မး မ့ဿ္လဿယကတုၯလဿလရာ္ပူၯသပွဿ္ တဿဿ္လီၯ. ယကဘဢ္တူဿ္ တဿ္နးတဿ္ဖွီဢ္ လီၯထူလီၯယိာ္၊ ယပ်ံၯတဿ္ဒိဢ္မးလီၯ. ယတဲအီၯ၊ တဿ္ဘ်ဢ္ လဿထူဢ္လိၯတဂၯ ပီဿ္ယဿ္လီၯက့ၯအသးဒီး ကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴးတဲအီၯ၊ နကအိဢ္ဒီးယၯလဿ မူခိဢ္လီၯ. နဲနာ္က့ နမ့ဿ္ပီဿ္ယဿ္လီၯက့ၯနသးန႔ဢ္၊ ကပ်ဿ္နတဿ္ကမဢ္၊ ဒီးနတုၯမူခိဢ္သ့လီၯ. ယဘါထုကဖဢ္လဿ အဂီဿ္ဒီးယဟဲက့ၯလီၯ. လဿခံတႏြံ မုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯဂီၯခီ ယလဲၯဘါကဒီးယြၯလဿဃိာ္ပူၯလီၯ. ပွၯကညီ မၯတဿ္လဿဃိာ္ပူၯ န႔ဢ္တဲယၯ၊ သရဢ္ဧဿ၊ ပွၯတဂၯန႔ဢ္ မ့ဿ္လဿအလိၯကိဿ္အဃိ၊ ပွၯတစဿသံအီၯဒံးဘဢ္. အ၀ဲအဲဢ္ဒိးလဿနကလဲၯဆူအအိဢ္လီၯ. အ၀ဲထံဢ္ယၯ တဘ်ီဃီ ဆဿထဿဢ္တဲယၯလဿတဿ္မဲာ္မုာ္နါဆဿ အပူၯ၊ သရဢ္ဧဿ၊ ဒ္နတဲယၯအသိး ယပီဿ္ယဿ္လီၯက့ၯယသး၊ ယဃ့သပွဿ္ပွဿ္လဿကစဿ္ယြၯကပ်ဿ္ ယတဿ္ဒဲးဘး ဒီးယနာ္လဿ ပ်ဿ္ယတဿ္ဒဲးဘးလံ. ပွၯမ့ဿ္စဿသံယၯန႔ဢ္ ယကက့ၯဘ်ဿညါ (Direct) ဆူမူခိဢ္ လီၯ. ယဘါထုကဖဢ္လဿအဂီဿ္၀ံၯ ယဟဲက့ၯလီၯၟ လဿမုဿ္သဿနံၯန႔ဢ္ ပွၯကညီမၯတဿ္လဿဃိာ္ ပူၯတဂၯဃီန႔ဢ္ ဟဲဆူယအိဢ္ တဲ၀ဲ၊ ပွၯတဂၯန႔ဢ္ ခဲမုဿ္ဆ့ဢ္တဿ္ကစဿသံအီၯအဃိ၊ အဲဢ္ဒိးထံဢ္ယၯလီၯ. ယလဲၯယထံဢ္လဿ အမိဿ္ကတိၯတဿ္ဒီးအီၯလဿ မဲာ္ထံမဲာ္နိပူၯ၊ ဖိခြါဧဿ၊ ယသးပွဿယၾကဿးသံလဿညါ၊ ခဲအံၯခီနသးစဿ္ နဘဢ္သံလဿမိဿ္အမဲာ္ညါမးလဲဢ္. အ၀ဲတဲဆဿအမိဿ္၊ မိဿ္ဧဿ၊ ယသးစဿ္နာ္သက့ ယမၯ သံပွၯအဃိ ယဘဢ္က့ၯလဿညါလီၯ. နာ္သက့ မိဿ္ဧဿ၊ နဖိခြါ ပီဿ္ယဿ္အသးနီဿ္နီဿ္ ဒီးယြၯပ်ဿ္ယတဿ္ ဒဲးဘးလံအဃိ၊ နဖိခြါကက့ၯ တုၯဆိလဿမူခိဢ္ ဒီးအိဢ္ခိးနၯ၊ ဒီးပကက့ၯထံဢ္လိာ္ ပသးလီၯထူလီၯယိာ္ လီၯ. ယသံကြဿ္အီၯ၊ နအဲဢ္ဒိးတဲယၯတဿ္မႏုၯလဲဢ္၊ အ၀ဲတဲယၯ၊ ၀ံသးစူၯ မၯန႔ဿ္သါပွၯသံတလါ ခဲမုဿ္ဆ့ဢ္ ဟဲဟံးန႔ဿ္သါစိဢ္၊ ဒီးခူဢ္လီၯသါလဿပွၯခရံာ္ဖိ အသြဢ္ခိဢ္ အပူၯတက့ဿ္. ယတဲအီၯ ပကမၯန႔ဿ္ နၯတလါ၊ ဒီး ပပွၯလံာ္စီဆွံကႜိဖိ ကလဲၯသး၀ံဢ္တဿ္လဿ တဿ္သြဢ္ခိဢ္လီၯ. ယဘါထုကဖဢ္၊ အ၀ဲစံးဘ်ဳး ယြၯ ပဖီဢ္လိာ္ပစု အကတဿဿ္တဘ်ီလီၯ. မုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္ဂီၯဂီၯ ပလဲၯအိဢ္ဖဲ ဃိာ္အႀတဲၯဖးဒိဢ္ကပၯလီၯ. ဃိာ္ဒိဢ္ဟဲဆူပအိဢ္ဒီး တဲပွၯဒ္အံၯ၊ သါစဿသံဘဢ္ပွၯအဂၯဂၯလံ၊ သါတထံဢ္ တဿ္မၯအသး လီၯတိဿ္ လီၯဆီဒ္အံၯနီတဘ်ီဘဢ္. ဖဲပွၯလဲၯအိးထီဢ္ ဒဿးဖိလဿအ၀ဲအိဢ္အႀတဲၯန႔ဢ္၊ အ၀ဲခိးကြဿ္လဿ္ပာ္စဿၯ၀ဲ၊ ဒီးဟးထီဢ္ပာ္အသးမုာ္မုာ္လီၯ. ညီႏုဿ္တဿ္ကစဿသံပွၯအခါန႔ဢ္ ပွၯဘဢ္အိဢ္ ၄ ဂၯ၊ ဃိာ္ဒိဢ္၊ ကသံဢ္သရဢ္ ပွၯစံဢ္ညီဢ္တဿ္ ဒီးပွၯစဿသံတဿ္လီၯ. မ့ဿ္လဿပွၯစံဢ္ညီဢ္ကြီဿ္ဟဲတတုၯဒံးအဃိ အ၀ဲသ့ဢ္ ခိးအီၯလီၯ. အ၀ဲတဲသါ၊ ဃိာ္ဒိဢ္ဧဿ၊ ယအါနဢ္သုလဿသုဘဢ္အိဢ္ခိးတဿ္၊ စဿသံစဿ္ခီယၯတက့ဿ္. တုၯပွၯစံဢ္ညီဢ္ကြီဿ္ ဟဲတုၯန႔ဢ္ ပွၯသါကဘိဢ္ဘဿအမဲာ္၊ အ၀ဲတဲ၀ဲ၊ ဘိဢ္ဘဿတဂ့ၯ၊ ယကကြဿ္တဿ္ဒီးက့ၯဘ်ဿညါလဿမူခိဢ္ လီၯ. နာ္သက့ ဒ္အလုဿ္အလဿ္အိဢ္အသိး ပွၯဘိဢ္ဘဿအမဲာ္၊ စဿအကိာ္လဿပ်ံၯဒီး လီၯတဲာ္ဆူ တဿ္ပူၯ ဒီးသံဒဢ္မုာ္မုာ္လီၯ. ဖဲပွၯဟဲစိာ္အစိဢ္၊ ယဖီဢ္ကြဿ္အသးနါပွဿ္ လဿၯဒံးန႔ဢ္လီၯ. ပလဲၯခူဢ္လီၯအီၯဂ့ၯဂ့ၯ ပွဲၯဒီး တဿ္သးမုာ္ မ့ဿ္လဿအ၀ဲဃဢ္က့ၯဒီးပီဿ္ယဿ္လီၯက့ၯဒံးအသး အဃိ၊ ယြၯပ်ဿ္အတဿ္ဒဲးဘး ဒီးက့ၯ ၀ဲမုာ္မုာ္ ဆူမူခိဢ္လီၯ.

၈. တမၯသံလီၯက့ၯလဿၯအသး

ဖဲယကဲလံာ္စီဆွံကႜိသရဢ္ ၃ နံဢ္တနံဢ္ ကႜိပ်ဿ္၀ံၯတသီန႔ဢ္၊ ပလဲၯခဲဢ္ဖ့ဆူ တီအူကစဿဿ္ခိဢ္လီၯ. တခ်ဳး ယဟးထီဢ္ဟံဢ္န႔ဢ္၊ ယသရဢ္မုဢ္ ဒီးအဖိမုဢ္၀ဲဿ္ကိ အိဢ္ဒံးဒဢ္ ၅ သီ အိဢ္ဆူဢ္အိဢ္ခ့်ဂ့ၯမးခံဂၯလိာ္လီၯ. တလါ၀ံၯ ယဟဲက့ၯတုၯဟံဢ္န႔ဢ္၊ ယထံဢ္လဿသရဢ္မုဢ္အိဢ္ဆူဢ္ထီဢ္သီသီ၊ ဂံဿ္ဘါတအိဢ္ဘဢ္. အ၀ဲတဲ ယၯ၊ ယဟးထီဢ္၀ံၯစွၯသီန႔ဢ္ သါနဿဘဢ္ပွၯဒြဲဢ္သ့ဢ္လဢ္အူအဃိ သါဆါထီဢ္တုၯဒဢ္လဲာ္ သါတသ့ဢ္ညါ သူဢ္သ့ဢ္ညါသးဘဢ္. ပွၯကညီ ကသံဢ္သရဢ္မုဢ္ဒီး နဿးစ္ ခံဂၯ ဘဢ္ဟဲကြဿ္သါ မုဿ္ဆါမုဿ္နၯခံႏြံလီၯ. ပဘဢ္ဟ့ဢ္စ့လဿဟဲကြဿ္သါအဃိ၊ နဟဲက့ၯစိာ္စ့ဆံးအါလဲဢ္. ယတဲအီၯ၊ ယဟဲက့ၯထဲယနီဿ္ကစဿ္၊ စ့တအိဢ္ဘဢ္. ယထုးထီဢ္ယလါလဲ ၇၅ ဘး ဒီးယမဿယမံၯပွဿ္ ပိာ္မုဢ္လဲၯဟ့ဢ္အီၯလီၯ. အ၀ဲဟဲက့ၯတဲ ယၯ၊ သါဟ့ဢ္ကသံဢ္သရဢ္မုဢ္ ၃၅ ဘးဒီး နဿးစ္ ခံဂၯ တဂၯ ၂၀ ဘး ဒီးသါတဲအီၯလဿ တလါအံၯပဟ့ဢ္ န႔ဿ္ဒံးဒဢ္ထဲအံၯ၊ ဆူညါပကဟ့ဢ္ဒံးအီၯလီၯ. အ၀ဲသ့ဢ္တဲသါ သရဢ္လဲၯမၯတဿ္သးခုကစီဢ္အဃိ၊ တဘဢ္ ဟ့ဢ္အါထီဢ္လဿၯသါတဂ့ၯ. ပစ့တအိဢ္အဃိ၊ မ့ဿ္တဿ္ကီလဿပကမူဘဢ္ဒီလါညါ ဒ္လဲဢ္လီၯ. ယဃ့ယြၯ အတဿ္မၯစဿၯလီၯ. ယသးပဿဿ္ထီဢ္လဿ ယကလဲၯဆါ ကလီၯဖံးလဿ ယလဲၯလဿခိအခါပွၯတဂၯဟ့ဢ္ ကလီယၯန႔ဢ္လီၯ. ယဆါန႔ဿ္စ့ ခ့ဘး၊ ယပွ႔ၯအံသဢ္ဆဿတပီဿ္၊ တဿ္ႏုဿ္ထံခံကိ၊ ကဢ္ဖံဢ္ကမူဢ္ ဒီးကိဢ္ဖိ နီဖိ ဒီးဟဲက့ၯက်ဲဒုးအိ ယသရဢ္မုဢ္လီၯ. ယမံၯပွဿ္ဟ့ဢ္ပွၯဟုသး၊ ယမိဿ္ယပဿ္ဆွဿန႔ဿ္ယၯစ့ ၂၀ ဘး ဒီးလါအ၀ဲန႔ဢ္ ပအိဢ္မူဘဢ္လဿ တဿ္ဃံးတဿ္စ့ၯအပူၯနာ္သက့၊ ပစံးဘ်ဳးယြၯလဿ ပလဲၯခီဖ်ိဘဢ္ပူၯဖ်ဲးဒီး ဒ့ဢ္ကမဿ္အဃိလီၯ.

လါထီဢ္တသီ ယလဲၯထုးထီဢ္ယလါလဲအခါ၊ ကႜိခိဢ္သရဢ္မါရွဿဢ္ ကြဲယၯလဿယကလဲၯ ဒီးအီၯဆူ ၀့ဿ္တကူဢ္၊ လဲၯဘါယြၯသရိာ္ဖိတဖ်ဿဢ္န႔ဢ္လီၯ. သရဢ္မါရွဿဢ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္၀ံၯ၊ အ၀ဲတဲယၯလဿ ယကအုဢ္ယသးလဿ ယြၯအဘ်ဳးဘဢ္ယၯဒ္လဲဢ္ ဖုဢ္ကိာ္လီၯ. ယတဲဖ်ါယတဿ္လဲၯခီဖ်ိ တလါန႔ဢ္အဂ့ဿ္ ဒ္ယကြဲးဖ်ါလဿ အဖီခိဢ္န႔ဢ္လီၯ. တဿ္ဘါ၀ံၯ ကိၯလၯကးၿပါ တဂၯဟဲဖီဢ္ယစုလဲၯကိးယၯဆူတဿ္တဒဿ ဒီးတဲယၯဒ္အံၯ၊ သရဢ္မူလဿဿ္ဧဿ၊ ယစံးဘ်ဳးနၯဒိဢ္မးလီၯ. နတဲနတဿ္လဲၯခီဖ်ိန႔ဢ္ ဒ္သိးဒီးတဿ္မၯအသး ဒီးယၯန႔ဢ္လီၯ. ယမါဆါနးမးဒီးယံာ္အဃိ ယစ့တအိဢ္လဿၯဘဢ္. အ၀ဲဘ်ါက့ၯသီသီ ဒီးလိဢ္ဘဢ္ တဿ္အီဢ္လဿကန႔ဿ္ဂံဿ္န႔ဿ္ဘါအဂီဿ္၊ ဘဢ္ဆဢ္ယပွ႔ၯတန႔ဿ္ဘဢ္. ယတဲလီၯက့ၯယသး၊ ယမ့ဿ္၀ၯတဂၯ၊ ယလုဿ္အီဢ္ယမါတန႔ဿ္၊ ယတၾကဿးအိဢ္မူဘဢ္. ယဟံးန႔ဿ္ယက်ိတရံးလဿယကခးသံလီၯက့ၯယသးအခါ တဿ္ဟဲႏုာ္လဿယသးပူၯ၊ သရဢ္မါရွဿဢ္ကဟဲစံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္၊ ယကလဲၯဘါဒဢ္ကလိာ္ယြၯ၊ ယမ့ဿ္ တန႔ဿ္တဿ္ဘ်ဳးနီတမံၯ၊ ယကဟဲက့ၯခးသံလီၯက့ၯယသးန႔ဢ္လီၯ. ယဟဲနဿ္ဟူနတဿ္အုဢ္နသးလဿ နဃ့ ယြၯအတဿ္မၯစဿၯ ဒီးယြၯအဘ်ဳးအဃိ နလဲၯခီဖ်ိ ပူၯဖ်ဲးဒီးဒ့ဢ္ကမဿ္လီၯ. ၀ံသးစူၯဘါထုကဖဢ္လဿယဂီဿ္ ဒ္သိးယြၯကမၯစဿၯယၯတက့ဿ္. ယကဘါထုကဖဢ္စ့ဿ္ကီး ဒီးယနာ္လဿဒ္အမၯစဿၯနၯအသိး ကမၯစဿၯ ယၯလီၯ. ယတမၯသံလီၯက့ၯယသးလဿၯဘဢ္.

၉. ကပီၯထီဢ္နၯလဿနလီဿ္ယၯလဿယလီဿ္

ပူၯကြံာ္တဘ်ဳးနံဢ္လံ၊ သရဢ္ဒိဢ္ခႜံးမီဢ္ဒီးယၯ ပလဲၯတုၯသ၀ီတဖ်ဿဢ္၊ တဘ်ီဃီ၊ ပွၯသ၀ီဖိဃ့ကညးပွၯ လဿပကတဲန႔ဿ္အီၯ လဿပတဿ္လဲၯဆူထံဂၯကီဿ္ဂၯအဂ့ဿ္လီၯ. ဖဲန႔ဢ္အခါ ယတလဲၯဒံးကီဿ္အမဲရကၯ အဃိ ယတဲသရဢ္ဒိဢ္ခႜံးမီဢ္၊ ယဲယလဲၯဘူဒဢ္ကိၯလၯသူကီဿ္၊ ယူဿ္တရဿ္ကီဿ္ (ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္)၊ စ့ကဖိ၊ အ့ဢ္ဒိဢ္နံရွါ။ ယထံဢ္ဘူဒဢ္တဿးစွၯကထဿ၊ နဲနလဲၯတုၯထံကီဿ္အါဘ့ဢ္ နထံဢ္ဘူတဿး ၁၀၂ ကထဿ အဃိ၊ နတဲထဲတဂၯလဿပွဲၯလီၯ. တလိဢ္ယကတဲဘဢ္. အ၀ဲတဲယၯ၊ ယကတဲနဲာ္၊ နဲနာ္သက့ကြဿ္တဲ သဿဢ္. မုဿ္ဟါလီၯ ပွၯဟဲထီဢ္ပွဲၯသရိာ္ပူၯလီၯ. ယထံဢ္မ့ဢ္အူဒဿအသီဖးဒိဢ္တဖ်ဿဢ္လီၯ. စဲၯကပီၯ ဂ့ၯမး၊ အတဿ္ကပီၯန႔ဢ္မၯ ပွဲၯသရိာ္ပူၯလီၯ. ယစံးလဿယသး သရဢ္ဒိဢ္ခႜံးမီဢ္ လီၯဂာ္မ့ဢ္အူဒဿဖးဒိဢ္အံၯလီၯ. အ၀ဲမ့ဿ္တဲတဿ္ထဲတဂၯ လဿပွဲၯလီၯ. နာ္သက့ ယထံဢ္စ့ဿ္ကီး မ့ဢ္အူဒဿ ဆံးဖိတဖ်ဿဢ္ အိဢ္ဖဲ သရိာ္လီဿ္ခံ သ့ဢ္ဘဢ္ခိဢ္ဃီခီဢ္ထံး၊ ကပီၯ၀ဲဖဲန႔ဢ္ ဒ္သိးပွၯဟဲထီဢ္က့ၯလီၯ လဿဃီတဖဢ္ ကထံဢ္တဿ္အဂီဿ္လီၯ. မ့ဢ္အူဒဿ ခံဖ်ဿဢ္အံၯ ကပီၯသကိး လဿသရိာ္ပူၯ လဿပွဲၯမးလီၯ. အဃိ သရဢ္ဒိဢ္ခႜံးမီဢ္တဲတဿ္၀ံၯ ယတဲစ့ဿ္ကီး၊ ဒီးပွၯကနဢ္ ပ၀ဲခံဂၯလဿာ္တဲတဿ္ ကဲဘ်ဳးဒိဢ္တက့ဿ္လီၯ. တုၯပွၯက့ၯလီၯတခီန႔ဢ္၊ ပွၯစိာ္ မ့ဢ္အူဒဿအဒိဢ္ တဖ်ဿဢ္ဆူ တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္အဟံဢ္၊ ဒီးပွၯအ တီၯထီသဲဢ္ထီးတဖဢ္ဒီး သူဢ္က့သးပွဿ္ တဖဢ္လဲၯဖဲန႔ဢ္၊ ဒီးအိသကိး လာ္ဖးထံ အဆဿန႔ဢ္လီၯ. မ့ဢ္အူအဆံးဖိတဖ်ဿဢ္ ပွၯစိာ္အီၯဆူ ဟံဢ္ဖိ တဖ်ဿဢ္၊ ဒီးပွၯအတီၯဖုဢ္ တဖဢ္လဲၯ ဒီးအိသကိး လာ္ဖးထံအကႜါန႔ဢ္လီၯ. ယမၯန႔ဿ္တဿ္မၯလိဒ္အံၯ၊ လဿသရိာ္ပူၯဒီးတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္အပူၯန႔ဢ္၊ ပွၯလဿအတၯလဢ္အါဒီးအတၯလဢ္စွၯ တဖဢ္မ့ဿ္ကပီၯထီဢ္၊ သကိးလဿယ့ဢ္ရွဴးအဂီဿ္ မ့ဿ္တဿ္လဿပွဲၯတက့ဿ္၊ ဒီးသရိာ္အခ်ဿဒီးတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္အခ်ဿန႔ဢ္ ပွၯတၯလဢ္အါ တဖဢ္မ့ဿ္ကပီၯထီဢ္လဿအလီဿ္ဒဢ္၀ဲလဿယ့ဢ္ရွဴးအဂီဿ္၊ ဒီးပွၯတၯလဢ္စွၯတဖဢ္မ့ဿ္ကပီၯထီဢ္လဿ ယ့ဢ္ရွဴး အဂီဿ္လဿအလီဿ္ ဒဢ္၀ဲန႔ဢ္၊ မ့ဿ္တဿ္လဿပွဲၯဒိဢ္တက့ဿ္လီၯ. တဿ္သး၀ံဢ္တယုဿ္အဖ်ဿဢ္အိဢ္ဒ္အံၯ -

(၁) ယ့ဢ္ရွဴးမဿပကဲတဿ္ကပီၯအဆွံ၊ ဒ္ပနဲအဆံးကပီၯထီဢ္လဿတဿ္ခံး အိဢ္လဿဟီဢ္ခိဢ္ခ်ဿအံၯ၊ ပဘဢ္ကပီၯ၊နဲဒဢ္လဿနလီဿ္ ဒီးယဲလဿယလီဿ္
(၂) ယ့ဢ္ရွဴးမဿပကဲတဿ္ကပီၯအိဢ္ဖ်ါ၊ ဒီးပမ့ဿ္တကဲ ဘဢ္ယ့ဢ္ရွဴးထံဢ္သ့ဢ္ညါ၊ ကြဿ္လီၯ၀ဲ လဿမူခိဢ္ထံဢ္ ပကပီၯ၊ နဲဒဢ္လဿနလီဿ္ဒီးယဲလဿယလီဿ္

ခိးကြဿ္လဿ္အကူာ္ ၁၀

Read More

တဿ္မၯသကိးတဿ္သးခုကစီဢ္ (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - ၈)

တဿ္မၯသကိးတဿ္သးခုကစီဢ္အံၯ လီၯဂာ္ဒ္ပွၯထူဘီလ္တဖုလီၯ. ပွၯ ၁၁ ဂၯန႔ဢ္မၯသကိးတဿ္၊ ပွၯလဿညါတဖဢ္မ့ဿ္ကထူႏုာ္ဘီလ္ဒီး ပွၯလီဿ္ခံတဖဢ္ဟ့ဢ္ဘီလ္ဆူပွၯမဲာ္ညါတဖဢ္ဒ္သိးထူႏုာ္ ကသ့န႔ဢ္လီၯ. ဒီးမ့ဿ္မၯနဿၯတဿ္န႔ဢ္၊ ပွၯကိးဂၯဒဲးသးခုသကိးလီၯ. လဿတဿ္မၯတဿ္သးခုကစီဢ္ န႔ဢ္၊ ပွၯလဿအလဲၯဆူလီဿ္အယံၯသ့တဖဢ္လဲၯ၊ ပွၯလဲၯတသ့တဖဢ္လဲၯသကိးဒီးအီၯလဿတဿ္ ဆီဢ္ထြဲလဿက်ိဢ္စ့ဒီးတဿ္ထုကဖဢ္န႔ဢ္လီၯ. လဿအါနံဢ္အါလါအတီဿ္ပူၯ၊ ပလဲၯခဲဢ္ဖ့ဆူလီဿ္ယံၯ တဘ်ီဘဢ္တဘ်ီသ့န႔ဢ္၊ မ့ဿ္လဿပွၯအါဂၯဆီဢ္ထြဲပွၯအဃိန႔ဢ္လီၯ. တဘ်ီဘ်ီလဿာ္အါကစီဒီ၊ ဒီးယဆိကမိဢ္ကဿကီဢ္ကစီဒီဧါ၊ ဟ့ဢ္အဒိ၊ ဖဲ ၁၉၆၈ နံဢ္န႔ဢ္ ပလဲၯဆူ၀းကီဿ္ယံာ္တလါတခီ လဿာ္စ့ ၃၀၀၀ ဘးလီၯ. ဘ်ီအ၀ဲန႔ဢ္ပွၯတနီၯအဲဢ္ဒိးကဲထီဢ္ပွၯခရံာ္ဖိဘဢ္ဆဢ္ စူးကြံာ္အတရဲ တခးလဿအဟံဢ္ပူၯတဘူဢ္ဘဢ္. သရဢ္အီဢ္ဒ့ဢ္ဒီးယၯ ပလဲၯထီဢ္ဆူဟံဢ္တဖ်ဿဢ္၀ံၯတဖ်ဿဢ္၊ ဘါထုကဖဢ္၀ံၯ စူးကြံာ္အတဿ္တရဲတခးတဖဢ္ ဆူအဟံဢ္ကပၯ၀ံၯဒီး ပဒိးဘ်ဿအီၯ၊ ပဘ်ဿပွၯ ခဲလဿာ္ ၁၀၅၈ ဂၯလီၯ. အဃိပွၯဘ်ဿထံတဂၯလဿာ္ ၃ ဘး၊ ကဿကီဢ္ကစီဒီလီၯ. ပလဲၯပွၯ ၁၀ ဂၯဆူခႜီကီဿ္ကစဿဿ္ခိဢ္ယံာ္တလါလဿာ္ ၃၀၀၀ ဘး၊ ပဒြးကြဿ္ပွၯဒိကနဢ္ ပတဿ္သးခုကစီဢ္ အတဿ္ရဲဢ္တဿ္က်ဲၯကိးမုဿ္ဟါဒဲး ခဲလဿာ္တစွၯန႔ဿ္ပွၯ ၁၀၀၀၀ (တကလး) ဂၯဘဢ္. ပွၯကနဢ္ တဿ္တဂၯလီၯတဲာ္ဒဢ္တိဿ္ ၃၀ ဘ့ဢ္အဃိ ကဿကီဢ္ကစီဒီလီၯ. လဿမူခိဢ္ခဲကဿာ္ သု၀ဲလဿအဆီဢ္ ထြဲတဿ္တဖဢ္၊ ပွၯအါဂၯဒ္၀း၊ နဢ္ကး၊ တဖဢ္ကစံးဘ်ဳးသုဒ္အံၯ၊ မ့ဿ္လဿသုဆီဢ္ထြဲသရဢ္မူလဿဿ္ ဒီးအခဲဢ္ဖ့ဖိတဖဢ္အဃိ၊ ဟဲတုၯပအိဢ္သ့၊ ပတူဿ္လိာ္ဘါက့ၯကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴး၊ ဒီးပဟဲတုၯလဿမူခိဢ္ န႔ဢ္လီၯ.

၁. ယတဿ္ဘဢ္ထြဲဒီးပွၯ ႃႃနဢ္ကး…ဖိ႗႗

ပွၯနဢ္ကးဖိလဿယဘဢ္ထြဲအီၯအဆိကတဿဿ္န႔ဢ္မ့ဿ္သရဢ္ထ့ပိဢ္လဿ ၁၉၆၄ နံဢ္န႔ဢ္လီၯ. မုဿ္အိဢ္ ဘွံးနံၯယကလဲၯစံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္လဿ၀့ဿ္တကူဢ္သထ့ကူတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္န႔ဢ္၊ ယထံဢ္လိာ္ပွၯဖ်ါ လီၯဆီတဂၯ မၯလိတဿ္လဿပယီၯလံာ္စီဆွံကႜိ၊ ယသံကြဿ္အီၯ၊ နမ့ဿ္ပွၯကလုာ္မႏုၯလဲဢ္၊ တဲယၯ နဢ္ကး၊ ယတဲအီၯ လဲၯပိာ္ယခံဆူသထ့ကူသရိာ္ပူၯ ဒီးသး၀ံဢ္တဿ္တယုဿ္လဿနဢ္ကးက်ိာ္တဘီ၊ အ၀ဲကၯထီဢ္၀ဲနဢ္ကးအယဢ္ထါတဘ့ဢ္၊ ဒီးတခ်ဳးလဿအသး၀ံဢ္၀ဲ၊ တဘ်ီယမ့ဿ္ပွၯမဲာ္ဘ်ီဢ္ ဘဢ္ဆဢ္ခဲအံၯယထံဢ္တဿ္လံန႔ဢ္ အ၀ဲတဲဘဢ္၀ဲကမ်ဿဿ္ဒ္အံၯ၊ လဿကီဿ္ပယီၯနဢ္ကးအက်ါန႔ဢ္ သါဒိးဘ်ဿထံအဆိကတဿဿ္န႔ဢ္လီၯ. ဖဲသါသးစဿ္န႔ဢ္၊ နဢ္ကးဘ်ဿထံကရဿလဿကိၯလၯသူကီဿ္ တဂၯဟဲဆူသါသ၀ီ ဒီးက့ၯကိးဖိသဢ္ ၃ ဂၯဆူအဟံဢ္ ဒီးသိဢ္လိသါ၀ဲသ့ဢ္လီၯ. သါဖ်ိထီဢ္ ၅ တီၯ သါဒိးဘ်ဿထံ၊ ၀ံၯသါဟဲက့ၯဆူသါသ၀ီလီၯ. သါဒုးအိဢ္ထီဢ္ကႜိ သါသိဢ္လိတဿ္ဒီးစံဢ္တဲၯတဲလီၯ တဿ္ဒီးပွၯအဲဢ္ဒိး ဒိးဘ်ဿထံ၊ ဘဢ္ဆဢ္သရဢ္ပာ္စုလဿကဘ်ဿအီၯတအိဢ္ဘဢ္. သါဘါထုကဖဢ္ လဿသရဢ္ပာ္စုကဟဲတဂၯဂၯ၊ တဟဲနီတဂၯဘဢ္. ပွၯသးဆူဢ္ဒိးဘ်ဿထံဒိဢ္မးအဃိ၊ သါမၯ တဘဢ္သါဘ်ဿပွၯလီၯ. သါဘ်ဿပွၯတဘ်ီဘဢ္တဘ်ီ ခဲလဿာ္အိဢ္ပွၯ ၂၀၀ ဂၯန႔ဢ္လီၯ. သါတဲ အ၀ဲသ့ဢ္၊ ယကလဲၯမၯလိလံာ္စီဆွံလဿအ့စ့ဢ္ ၂ နံဢ္၊ ဒီးဟဲက့ၯကြဿ္ထြဲသုန႔ဢ္လီၯ. အဃိသါဟဲ မၯလိတဿ္လဿပယီၯလံာ္စီဆွံကႜိ ၂ နံဢ္၊ ဆူညါစွၯသီ သါကဖ်ိထီဢ္ဒီး သါကက့ၯမၯကဒါက့ၯတဿ္ ဆူသါပွၯကလုာ္အက်ါန႔ဢ္လီၯ. ယနဿ္ဟူအ၀ဲတဲလီၯအသးဒ္န႔ဢ္၊ ယဟဲက့ၯတုၯလံာ္စီဆွံကႜိ၊ ယတဲဘဢ္လံာ္စီဆွံကႜိခိဢ္ ဒီးမံးရွဿဢ္နရံဢ္သရဢ္တနီၯ လဿပွၯတဂၯအံၯတခ်ဳးအက့ၯထီဢ္ ပဂ့ၯပာ္ စု အီၯ၊ မ့တမ့ဿ္မ့ဿ္က့ၯဘ်ဿကဒီးပွၯ မ့ဿ္ပတဿ္ကမဢ္လီၯ. ပွၯပာ္စုအီၯဒီးအ၀ဲက့ၯထီဢ္လီၯ.

ပဆွဿ ထီဢ္သရဢ္စ့ဢ္အီဢ္၊ သရဢ္ကႜီဢ္ထူ လဿအဖ်ိထီဢ္ပွၯကညီလံာ္စီဆွံကႜိ၊ လဲၯထီဢ္မၯစဿၯ သရဢ္ထ့ပိဢ္လီၯ. ခံနံဢ္အလီဿ္ခံ ပအဲဢ္ဒိးသ့ဢ္ညါလီၯတံဿ္ နဢ္ကးအဂ့ဿ္အဃိ၊ ကခႜ႔ဢ္မံးရွဿဢ္နရံဢ္ သရဢ္ထဲကဿၯဖဲး၊ သရဢ္ဖံထဿဢ္လးဒီးယၯ ပလဲၯထီဢ္ဆူ၀့ဿ္ခါမတံလီၯ. ဖဲန႔ဢ္သရဢ္ထ့ပိဢ္ ဒီးနဢ္ကးဘ်ဿထံခရံာ္ဖိ ၃၀ ဂၯ ဟဲထံဢ္လိာ္ပွၯ၊ ဒီးဃ့ပွၯလဿပကဆွဿထီဢ္န႔ဿ္အီၯ ပွၯကညီသရဢ္ ဒီးသရဢ္မုဢ္န႔ဢ္လီၯ. ပွၯကညီဘ်ဿထံခ၀့ရွဿဢ္ဆွဿထီဢ္ တဿ္မဿဖိအဂၯ ၁၀ ဒီးတဿ္မူထီဢ္ဂဲၯထီဢ္ မၯအသးကစီဒီန႔ဢ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ထံကီဿ္ဖဲန႔ဢ္တဿ္တမုာ္ အိဢ္ထီဢ္အဃိ၊ ဘဢ္ဟဲက့ၯလီၯက့ၯကိး ဂၯဒဲးန႔ဢ္လီၯ. တဿ္မုာ္ထီဢ္က့ၯဒီးပွၯကညီဘ်ဿထံခ၀့ရွဿဢ္ ဆွဿထီဢ္ကဒီးတဿ္မဿဖိ ၆ ဂၯ ဒီးယဆွဿထီဢ္စ့ဿ္ကီး သရဢ္က့လမိ ဒီးသရဢ္ထါဒိဢ္လဿ သုတဿ္မၯစဿၯဆီဢ္ထြဲ၊ ဒီးတဿ္မၯမူထီဢ္ က့ၯကဒီးလီၯ. ခီဖ်ိပွၯကညီအတဿ္မၯစဿၯန႔ဢ္၊ နဢ္ကးဖိတဘ်ဳးဂၯဖိထီဢ္လံာ္စီဆွံကႜိ၊ ဒီးပသးခု လဿတနီၯန႔ဢ္ မၯက့ၯတဿ္လဿအပွၯကလုာ္အက်ါ ဖဲအသ့ဒီးအီၯန႔ဢ္လီၯ. လဿနဢ္ကးအါကလုာ္ အက်ါန႔ဢ္ ကူဢ္ကံ နဢ္ကးရဿဿ္ဒိဢ္မးလီၯ. ကူဢ္ကံသးစဿ္တဂၯ အမံၯဖိကီဢ္၊ သရဢ္ထ့ပိာ္ဒိးဘ်ဿ အီၯဒီးဘ်ဿလီၯအီၯဆူယအိဢ္လဿ ပွၯကညီကပာ္အီၯ လံာ္စီဆွံကႜိအဂီဿ္လီၯ. အ၀ဲဖ်ိထီဢ္၊ က့ၯမၯတဿ္သပွဿ္ပွဿ္၊ ဒီးအသ၀ီဖိဒိးဘ်ဿက့ၯထံတဘ်ဳးဂၯလီၯ. လိဢ္ဘဢ္၀ဲသရိာ္တဖ်ဿဢ္အဃိ၊ ပမၯန႔ဿ္တဿ္မၯဘူဢ္ ၁၁၀၀၀ (တကလးတကထိ) ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္ဘွီကဲထီဢ္သရိာ္ ဂ့ၯဂ့ၯတဖ်ဿဢ္၊ ဒီးသးခုဘါယြၯလီၯ.

၂. ယတဿ္ဘဢ္ထြဲဒီးပွၯ ႃႃ၀း…ဖိ႗႗

အမဲရကၯမံးရွဿဢ္နရံဢ္သရဢ္ယီ (Young) စးထီဢ္မၯတဿ္သးခုကစီဢ္လဿ ပွၯ၀းဖိအက်ါ၊ ဒီးပွၯကညီ သရဢ္တဖဢ္ဒ္ သရဢ္လူသဿဢ္၊ သရဢ္မီသဢ္၊ သရဢ္ဖိထူ၊ သရဢ္ဒၯနံၯယဢ္လး လဲၯထီဢ္မၯသကိးတဿ္ဒီးအီၯန႔ဢ္လီၯ. ဖဲ ပခဲဢ္ဖ့လဲၯဆူ၀းကီဿ္လဿ ၁၉၆၈ နံဢ္န႔ဢ္၊ ၀းဘ်ဿထံ ခရံာ္ဖိအိဢ္လံ ၈၀၀၀ လံန႔ဢ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ဒီး၀းသူခိဢ္ဖိ အိဢ္ဒံး၀ဲအါမးလီၯ. သရဢ္အီဢ္ဒ့ဢ္ ကြဿ္ထြဲတဿ္သးခုကစီဢ္လဿ၀းကီဿ္အဃိ၊ နံဢ္အ၀ဲန႔ဢ္ သရဢ္အီဢ္ဒ့ဢ္ဒီးပခဲဢ္ဖ့ဖိခဲလဿာ္ ၁၂ ဂၯ၊ ပဟးဆူသ၀ီတဖဢ္တုၯလဿတရူးကီဿ္ဆဿလီၯ. ၀းအခိဢ္တဂၯလဿ အမါအိဢ္ ၅ ဂၯ အမံၯအူ ကႜီဢ္တဲန႔ဢ္ ကြဲပွၯလဿပကလဲၯဆူအအိဢ္၊ ဘဢ္ဆဢ္မ့ဿ္လဿအသးဟ့ပွၯခရံာ္ဖိအဃိန႔ဢ္ တုၯပ လဲၯတုၯအဟံဢ္န႔ဢ္၊ အဿလဿပဖီခိဢ္ဒိဢ္မးလီၯ. မၯသံ၀ဲႏြါတဒုဒီးဒုးအီဢ္ပွၯ၊ နာ္သက့၊ ဖဲယဆဿ ထဿဢ္သါကဘါထုကဖဢ္လဿတဿ္အီဢ္အဂီဿ္န႔ဢ္၊ ကိးဃါတဿ္၊ တဲ၀ဲ၊ သုတဘဢ္ဘါယြၯလဿယ ဟံဢ္ပူၯဘဢ္၊ သုမ့ဿ္ဘါန႔ဢ္ယကဒီဢ္သုကိာ္လီၯ. ယတဲယသကိးတဖဢ္၊ ပကဘါယြၯတအဲဢ္၀ဲအ ဃိ တဂၯဘါတဂၯအီဢ္လီၯ. အ၀ဲတဲ သရဢ္အီဢ္ဒ့ဢ္ဒီးယၯ တဿ္လဿသါတဲန႔ဢ္သုဘဢ္အဿဢ္လီၯ ပမ့ဿ္တအဿဢ္လီၯန႔ဢ္ကဒီဢ္ပကိာ္လီၯ. သရဢ္အီဢ္ဒ့ဢ္ ဘံဢ္အမဲာ္ဘါထုကဖဢ္လဿအသး၊ မ့မ့ဿ္ယၯယကြဿ္အမဲာ္ ဒီးဖ်းလီၯယခိဢ္တဘီ ၀ံၯတဘီန႔ဢ္လီၯ. မူၯသံးဒီးတဲတဿ္အမႜိမႜိလီၯ. တုၯလဿဂီၯ ၂ နဢ္ရံဢ္န႔ဢ္၊ အသုးခိဢ္တဂၯဃ့ကညးအီၯလဿကပ်ဲက့ၯမံပွၯ၊ ဒီးပသးခုဒိဢ္မးလီၯ. သရဢ္ဒိဢ္စ့ဢ္ဖိဢ္လဿအလဲၯသကိးဒိးပွၯတဲနံၯယၯ ကိးဟါဒဲးနမၯန႔ဿ္ပွၯခဲဢ္ဖ့၊ တနၯအံၯအူကႜီဢ္တဲ မၯန႔ဿ္နၯခဲဢ္ဖ့နသ့ဢ္ညါဘဢ္လံဧါ. မုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္ယဆူးမ့ဢ္အူဒီးအီၯအခါ ယတဲအီၯ၊ တခ်ဳးလဿယ ဟးထီဢ္န႔ဢ္ ပခဲဢ္ဖ့ဖိအဲဢ္ဒိးသး၀ံဢ္န႔ဿ္သ၀ီဖိတဿ္သး၀ံဢ္ ၃ ယုဿ္အိဢ္ဒီးတဿ္ဟူးတဿ္ဂဲၯဘဢ္နသး ကစီဒီဧါ. အ၀ဲတဲယၯ သး၀ံဢ္ကြဿ္ကြဿ္တယုဿ္၊ ယကနဢ္မ့ဿ္မုာ္သး၀ံဢ္အါယုဿ္၊ ယဆဿထဿဢ္သး ၀ံဢ္၊ အ၀ဲကြဿ္နံၯဒီးဒဲအစု ဒီးမဿပသး၀ံဢ္အါအါန႔ဢ္လီၯ. ပလဲၯဆူသ၀ီတဖ်ဿဢ္ဘဢ္တဖ်ဿဢ္၊ ပွၯသူ ခိဢ္ဖိတဖဢ္အဲဢ္ဒိး ဒိးဘ်ဿထံအဃိပလဲၯထီဢ္ဆူအဟံဢ္တဖ်ဿဢ္၀ံၯတဖ်ဿဢ္၊ မၯဟးဂီၯကြံာ္အတရဲ တခးတဖဢ္၊ ဒီးလဿတလါတခီအတီဿ္ပူၯ၊ သရဢ္အီဢ္ဒ့ဢ္ဒီးယၯ ပဘ်ဿဘဢ္ပွၯခဲလဿာ္ ၁၀၅၈ ဂၯ လီၯ.

လဿခံတနံဢ္ ခီဢ္မႜဴနံး လဿတရူးကီဿ္ဟဲႏုာ္၊ ဒီး၀းခရံာ္ဖိအါတက့ဿ္ ဃ့ဿ္တုၯလဿလါရွိ က၀ီၯ၊ တဢ္ယါက၀ီၯ၊ ဃ့ဿ္တသ့လဿၯဘဢ္တဖဢ္အိဢ္တ့ဿ္ဖဲ၀့ဿ္ဟိဢ္ပဢ္လီၯ. ပလဲၯတုၯဒီး ပထံဢ္လိာ္ အူကႜီဢ္တဲ ဒီးအ၀ဲတဲသရဢ္အီဢ္ဒ့ဢ္ဒီးယၯ၊ သါဃ့ဿ္ဒီးသါပွၯသ၀ီဖိတဖဢ္၊ သါတဿ္ဖိတဿ္လံၯ လီၯမဿ္၊ သါစုကတဿဿ္ခီဢ္ကတဿဿ္လံ၊ ဘါထုကဖဢ္လဿသါဂီဿ္တက့ဿ္. ပဘါထုကဖဢ္၊ ပသး၀ံဢ္ န႔ဿ္အတဿ္တယုဿ္၀ံၯဒီးအ၀ဲစံးဘ် ဳးပွၯလီၯ. စးထီဢ္ဖဲန႔ဢ္အ၀ဲကဲထီဢ္ပတံၯသကိးဂ့ၯမးလီၯ. လဿခံ အ၀ဲဒီးအသ၀ီဖိတဖဢ္လဲၯအိဢ္လဿတဢ္ယါက၀ီၯ၊ ဒီးဖဲပခဲဢ္ဖ့ဖိလဲၯတုၯဆူအသ၀ီန႔ဢ္၊ တူဿ္လိာ္ပွၯ လဿအဟံဢ္ပူၯဂ့ၯဂ့ၯလီၯ. ပမၯခဲဢ္ဖ့ဖဲန႔ဢ္တတဟါဖဲအဟံဢ္ကပၯ၊ ပွၯသ၀ီဖိခဲလဿာ္ဟဲဒိကနဢ္ပွၯ ကြဿ္ကီပဒုးနဲဢ္တဿ္ဒိတဿ္တဲာ္လီၯ. ပဘါသကိးယြၯဒီးအဟံဢ္ဖီဃီဖိလဿအဟံဢ္ပူၯ၊ ပဒိဃုာ္အဂီၯ ဒီးအ၀ဲဒီးအမါ ၅ ဂၯလီၯ. အ၀ဲတဲယၯ၊ သါမ့ဿ္ကဲဘဢ္ပွၯခရံာ္ဖိန႔ဢ္သါပွၯသ၀ီဖိလဿအဘါသါတဿ္ ဘါန႔ဢ္ ကကဲက့ၯခရံာ္ဖိကိးဂၯဒဲးလီၯ. ယတဲအီၯ၊ နမ့ဿ္ဟံးန႔ဿ္နမါထဲအဒိဢ္တဂၯဒီး ပာ္ပွၯအဂၯ ၄ ဂၯဒ္နဒီပုဿ္၀ဲဿ္အသိးမး ယဘ်ဿနၯသ့လီၯ. အ၀ဲတဲယၯ၊ ယအဲဢ္ဒဢ္အီၯ ၅ ဂၯလဿာ္၊ ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္ အဲဢ္သါကိးဂၯဒဲးအဃိ၊ သါပာ္တ့ဿ္ ၄ ဂၯတကဲဘဢ္. အဲဢ္လိာ္၀ဲအသးကိးဂၯဒဲးဒ္န႔ဢ္၊ ယမၯတဿ္ အုဢ္က့ၯခီဢ္က့ၯလဿအဂီဿ္တဘဢ္တဘဢ္.

၀းဃ့ဿ္မွံဟးဖ်ိးလဿအကထိတဖဢ္လိဢ္ဘဢ္တဿ္အီဢ္တဿ္အီတဿ္ကူတဿ္သိးအဃိ၊ ယတဲပႜးပွၯ ကညီလဿလာ္တခီ၊ ဒီးယမၯန႔ဿ္စ့ ၈၀၀၀ ဘးဒီးတဿ္ကူတဿ္သိးပွဲၯထဿဢ္သြ႔ ၅ ဖ်ဿဢ္၊ ဒီးပနီၯန႔ဿ္ အီၯလီၯ. ဖိသဢ္တနီၯအမိဿ္အပဿ္သံသဒဢ္အီၯ၊ အီဢ္တအိဢ္ဟးဃ့အီဢ္တဿ္လဿက်ဲခိဢ္အဃိ၊ ပမဿသရဢ္မုဢ္္လူၯဒံထဿဖွိဢ္၊ ဒီးဟဲက့ၯကိး၀ဲအဂၯ ၈၀ ဆူ၀့ဿ္လါရွိ၊ ဒီးပဒုးအိဢ္ထီဢ္ဖိဢ္ဃဲကႜိလီၯ. ထံဂၯကီဿ္ဂၯမံးရွဿဢ္ကရဿကြဿ္ထြဲက့ၯအ၀ဲသ့ဢ္လီၯ.

ဖဲပလဲၯအိဢ္လဿအူကႜီဢ္တဲအဟံဢ္ဖိအအိဢ္လဿ တရူးကီဿ္ဆဿအခါန႔ဢ္၊ အ၀ဲတဲသရဢ္အီဢ္ဒ့ဢ္ဒီး ယၯ သုမ့ဿ္အဲဢ္ဒိးစံဢ္တဲၯတဲလီၯလဿ ပွၯကဘါက့ၯသုယ့ဢ္ရွဴးထဲန႔ဢ္ညါန႔ဢ္၊ လဲၯစံဢ္တဲၯတဲလီၯ န႔ဿ္အူတဢ္တါ အပွၯသ၀ီဖိတက့ဿ္. အ၀ဲဒုးနဲဢ္စိပွၯ အူတဢ္တါအသ၀ီလီၯ. ပတလဲၯဘဢ္. မ့ဿ္လဿ အမ့ဿ္၀းဒီဢ္ပွၯကိာ္အသ၀ီ၊ ပမ့ဿ္လဲၯပခိဢ္သဢ္ဃံကအိဢ္တ့ဿ္ဖဲန႔ဢ္လီၯ. ပတလဲၯအူတဢ္တါ အသ ၀ီနာ္သက့၊ ကစဿ္ယြၯဆွဿအီၯဆူယအိဢ္ လဿတဿ္တဆိကမိဢ္အပူၯလီၯ. ဖဲခီဢ္မႜဴနံးလဿတရူး ကီဿ္ဟဲႏုာ္ဆူ၀းကီဿ္န႔ဢ္၊ အူတဢ္တါအသ၀ီဖိ ဃ့ဿ္ကြံာ္ခဲလဿာ္၊ ဒီးဟဲအိဢ္လဿတဢ္ယါက၀ီၯန႔ဢ္ လီၯ.

အူတဢ္တါ မ့ဿ္ပွၯအခိဢ္၊ ဒီးခီဢ္မႜဴနံးဟံးကြံာ္ အကသ့ဢ္၊ အက်ိဢ္အစ့ခဲလဿာ္အဃိ၊ တုၯမ့ဿ္အဟဲ တုၯလဿတဢ္ယါအက၀ီၯန႔ဢ္ ဘဢ္အိဢ္၀ဲဖွီဢ္ဖွီဢ္ယာ္ယာ္လီၯ. အ၀ဲအစုကတဿဿ္အခီဢ္ကတဿဿ္၊ အသးတဖွံတညီ၊ ဒီးလဿတဿ္သူဢ္တမုာ္သးတမုာ္အဃိ၊ အ၀ဲလဲၯဆူ၀့ဿ္တဘ်ဳးဖ်ဿဢ္ ဟးဃု၀ဲ ကစဿ္အမ့ဿ္အတီလဿကဘါ၀ဲလီၯ. ၀းခရံာ္ဖိသးစဿ္ ဟဲအိဢ္လဿအ့စ့ဢ္ ပွၯကညီအဟံဢ္ဒီးမၯလိ တဿ္တဂၯ၊ ဟဲဆွဿအီၯဆူယအိဢ္လဿလံာ္စီဆွံကႜိအကရဿဿ္ပူၯလီၯ. အ၀ဲဒုးသ့ဢ္ညါယၯလဿအ ဂ့ဿ္ လဿသါမ့ဿ္ အူတဢ္တါ၊ သါမ့ဿ္၀းဒီဢ္ကိာ္အခိဢ္၊ သါဒီဢ္ပွၯအခိဢ္ခဲလဿာ္ ၅၁ ဖ်ဿဢ္လီၯ. သါ မၯသံဘဢ္ပွၯအါပွဲၯန႔ဢ္၊ သါတဿ္ဒဲးဘးအါ၊ သါသံသါကတူဿ္ဘဢ္တဿ္နးတဿ္ဖွီဢ္လဿလရာ္ပူၯ သ ပွဿ္တဿဿ္လီၯ. သါဃုကစဿ္အမ့ဿ္အတီ ဘဢ္ဆဢ္ သါတထံဢ္ဒံးဘဢ္. သါကဘဢ္မၯဒ္လဲဢ္၊ အ၀ဲ ဟဲယဟံဢ္အခါ၊ ဘဢ္ကဒီးလဿလံာ္စီဆွံကႜိဖိကဘါ ယြၯလဿမုဿ္သဿနံၯဟါခီအတဿ္ဘါအဃိ ယတဲအီၯ၊ ဟဲဒီးယၯဆူသရိာ္ပူၯ၊ နကထံဢ္ပ၀ဲခရံာ္ဖိ ပဘါယြၯဒ္လဲဢ္လီၯ. အ၀ဲဆ့ဢ္နီၯလဿ ယကပၯ၊ လဿတဿ္မဲာ္ညါဒီးကြဿ္၀ဲပဘါယြၯ ဒ္လဲဢ္လီၯ. ထံဢ္၀ဲပိာ္မုဢ္တဂၯဒီး ပိာ္ခြါတဂၯ ဟ့ဢ္ တဿ္ကစီဢ္၊ ပိာ္မုဢ္ပိာ္ခြါ သး၀ံဢ္သကိးခြါယဿဢ္လီၯ. တဿ္ဘါကတဿဿ္အ၀ဲတဲယၯ၊ သါအဲဢ္ဒိး ကတိၯတဿ္စွၯဘီလီၯ. အ၀ဲဆဿထဿဢ္ လဿပ်ဲဿ္စီဿ္လိၯ၊ ကြဿ္လီၯလံာ္စီဆွံကႜိဖိဒီးတဲ၀ဲ၊ ယမ့ဿ္ ၀းအခိဢ္တဂၯနာ္သက့၊ ယမဲာ္ခ်ံအိဢ္ယတထံဢ္တဿ္၊ ယနဿ္အိဢ္ ယတနဿ္ဟူတဿ္ဘဢ္. သု၀ဲသု မဲာ္ခ်ံထံဢ္တဿ္သုဖးလံာ္သ့၊ သုနဿ္ဟူတဿ္ ပွၯကတိၯတဿ္သုနဿ္ပဿဿ္လီၯ. ယဃ့ကညးသု၊ ဟဲထီဢ္ ဆူယသ၀ီ၊ ဟဲမၯစဿၯပွၯဒ္သိး ပကဒိဢ္ထီဢ္ထီထီဢ္ဒ္သုအသိးတက့ဿ္. ပဟဲက့ၯဆူဟံဢ္ ယတဲပႜး အီၯညီညီဖိလဿမ့ဿ္တူဿ္လိာ္ဘါကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴးန႔ဢ္၊ အတဿ္ဒဲးဘးကပ်ဿ္ကြံာ္၊ တုၯလဿမူခိဢ္သ့ဒ္ ကိဢ္သဢ္ဖႜဴဢ္ မၯသံပွၯ ၃၀ နာ္က့တုၯ၀ဲသ့သိး၊ ဒီးယဘါထုကဖဢ္လဿအဂီဿ္လီၯ. အ၀ဲက့ၯဆူ လါရွိလီၯ. ဟးဘါယြၯလဿပွၯခရံာ္ဖိအသိး၊ ဒီးသဿလါ၀ံၯအ၀ဲမဿ အရဢ္မုဢ္လူၯဒံ (၀းလဿအဖ်ိ ထီဢ္ပွၯကညီလံာ္စီဆွံကႜိ) ကြဲးန႔ဿ္ယၯလံာ္ပရဿလဿ သါအဲဢ္ဒိးကဲထီဢ္ခရံာ္ဖိ၊ ဟဲဒီးဘ်ဿသါတ က့ဿ္. ယဒိးဘ်ဿအီၯဖဲ လါရွိအခ်ဿထံက်ိပူၯ ဃုာ္ဒီး၀းဖိဢ္ဃဲ ၁၇ ဂၯလီၯ. အ၀ဲဆိကမိဢ္၀ဲ သါဒီဢ္ ပွၯအခိဢ္ ၅၁ ဖ်ဿဢ္၊ သါတဿ္ဒဲးဘးအါမးအဃိ၊ ဖဲယဘ်ဿႏုာ္အီၯလဿထံက်ါန႔ဢ္၊ အ၀ဲအိဢ္ဖဲထံ ဖီလာ္၊ အစုခံခီန႔ဢ္ထူး၀ဲအမိဿ္ပွဿ္ အခိဢ္ယံာ္၀ဲတမံးနံးဃဢ္ဃဢ္မး ဖ်ိးထီဢ္လဿထံဖီခိဢ္၊ ကြဿ္ယမဲာ္ နံၯကမွံ၊ ယနံၯကမွံဆဿအီၯလီၯ. အ၀ဲလဲကူလဲကၯ၊ ဒိတဿ္ဂီၯဒီးယၯ၀ံၯစံးယၯ၊ သါကဲထီဢ္ခရံာ္ ဖိလံ၊ သါမါသါသ၀ီဖိ တကဲထီဢ္ဒံးဘဢ္အဃိ၊ ယဆွဿထီဢ္န႔ဿ္အီၯသရဢ္လ့ၯ၀ံ ဒီးကံဢ္ထါတဖ်ဿဢ္ လီၯ. တနံဢ္၀ံၯခဲဢ္ဖ့တဖုလဲၯထီဢ္ဆူအသ၀ီ၊ ဒီးယဒိးဘ်ဿသ၀ီဖိ အနီဿ္ဒိဢ္တဖဢ္ခဲလဿာ္ဃဢ္ဃဢ္၊ ယဘ်ဿထံ၀ံၯဆိဢ္ဂ့ၯပ်ဿ္တဿ္အခါ ဟဲဃ့ဿ္လီၯတဂၯ၊ တဲယၯဒိးဘ်ဿစ့ဿ္ကီးသါဒီး ယဘ်ဿအီၯ လီၯ. အ၀ဲတဂၯအံၯ ဒီဢ္ဘဢ္ပွၯခိဢ္ ၃၀ ဖ်ဿဢ္လီၯ.

ပကဘါသကိးယြၯ တဿ္လီဿ္တအိဢ္အဃိ၊ ပဘါဖဲအူတဢ္တါ အဟံဢ္ကပၯတဿ္ကဒုလီၯ. အဆိ ယဖ်ီက့ၯအ၀ဲသ့ဢ္ ဒီမါ၀ၯတဖဢ္ ၁၃ တြဲ၊ ၀ံၯယတဲနဿ္ပဿဿ္ပွၯဒိးဘ်ဿထံတဖဢ္လဿကဲထီဢ္ ခရံာ္ဖိ လံအဃိ၊ တဘဢ္အိလဿၯသံး၊ မုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯတဘဢ္ဖံးတဿ္မၯတဿ္ဘဢ္. ဘဢ္ဘါသကိးယြၯ တဘဢ္မၯလဿၯမိဿ္လုဿ္ပဿ္လဿ္တဂ့ၯလီၯ. လဿခံတနံဢ္ခရံာ္စမဿးအခါ၊ ယလဲၯကိးအူတဢ္တါ ဆူမိၯခံ၊ အ၀ဲဟးအုဢ္အသး၊ ပွၯမိၯခံခရံာ္ဖိမၯဘူဢ္စ့ ၁၀၀၀၀ ဘး၊ က့ၯဘွီ၀ဲသရိာ္ဂ့ၯဂ့ၯဖိ တဖ်ဿဢ္ အိဢ္ဒီးတဿ္ကြဲးလဿအလိၯဒ္အံၯ၊ ႃႃမိၯခံခရံာ္ဖိ ခရံာ္အိဢ္ဖ်ဲဢ္အတဿ္ဟ့ဢ္လီၯ.႗႗ ဖဲ၁၉၈၄ နံဢ္ ခီဢ္မႜဴနံးဃ့အသ၀ီလဿစ့ ၅၀၀၀၀ ဘး၊ အ၀ဲသ့ဢ္ဟ့ဢ္တန႔ဿ္အဃိ၊ ဟဲဒြဲဢ္၀ဲအသ၀ီဒီဖ်ဿဢ္ ဃုာ္ဒီးသရိာ္လီၯ. ပဆွဿထီဢ္န႔ဿ္အ၀ဲသ့ဢ္တဿ္ကူတဿ္သိး ပွ႔ၯန႔ဿ္အီၯဟုသးတဟံဢ္တထဿဢ္၊ ဒီးစ့ ၇၀၀၀ ဘးလဿကဘွီထီဢ္က့ၯကဒီးသရိာ္အသီတဖ်ဿဢ္အဂီဿ္လီၯ. ၁၉၈၅ နံဢ္ လါမးရွးန႔ဢ္၊ အူတဢ္တါဒိးဘ်ဿထံပွဲၯထီဢ္ အနံဢ္ ၁၀ အဃိ၊ အ၀ဲဒီးအတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ဖိမၯ၀ဲတဿ္စံးဘ်ဳးယြၯ အတဿ္ဘါဖးဒိဢ္န႔ဢ္လီၯ. အဖိခြါတဂၯပပာ္အီၯလဿတီဢ္ကႜံလံာ္စီဆွံကႜိ ဖ်ိထီဢ္ ဟံးန႔ဿ္အမါလဿ ၀းမုဢ္ ဖ်ိလံာ္စီဆွံကႜိ တနံဢ္ဃီဒီးအီၯတဂၯ၊ ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္ကြဿ္က့ၯတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ဖဲန႔ဢ္လီၯ.

၀းဖိသဢ္တဘ်ဳးဂၯ ဟဲအိဢ္လဿပွၯကညီအဟံဢ္လဿအ့စ့ဢ္၊ ၀့ဿ္တကူဢ္၊ တီအူ၊ မၯလိတဿ္၊ ဒီး တနီၯဖ်ိထီဢ္လံာ္စီဆွံကႜိ က့ၯမၯတဿ္သးခုကစီဢ္လဿအပွၯကလုာ္အက်ါလီၯ.

၃. ယတဿ္ဘဢ္ထြဲဒီးပွၯ ႃႃလထး … ဖိ႗႗

ပွၯလထးဖိအိဢ္လဿယိၯကီဿ္၊ စီၯစုၯဒီး၀့ဿ္လြဲဿ္ကီဿ္ ၅၀ မံးလးလီၯ. အ၀ဲသ့ဢ္တပ်ဲနါစိၯ၀ဲ ပွၯလဲၯ ႏုာ္ဆူအသ၀ီပူၯဘဢ္. ယခဲဢ္ဖ့ဖိအဲဢ္ဒိးလဲၯႏုာ္ဆူအသ၀ီတဖ်ဿဢ္အပူၯ၊ အဃိကယါကီဿ္သရဢ္ ဖါလဿဿ္လဿအဘဢ္ထြဲပာ္စဿၯဒီးအ၀ဲသ့ဢ္လဿအလဲၯကြဿ္ပွၯဆူးပွၯဆါဖဲန႔ဢ္၊ လဲၯဆူအသ၀ီခိဢ္ အအိဢ္၊ ဃ့န႔ဿ္အခြဲးလဿပခဲဢ္ဖ့ဖိကဟဲသး၀ံဢ္န႔ဿ္အတဿ္အဃိ၊ ဟ့ဢ္ပွၯအခြဲးလီၯ. သ၀ီအိဢ္လဿ ကစဿဿ္ဒီခိဢ္လီၯ. တခ်ဳးပလဲၯခီထီဢ္ပအိဢ္လဿကစဿဿ္ခီဢ္ထံးန႔ဢ္၊ ပဘါထုကဖဢ္လီၯ. ဖဲပတုၯ လဿသ၀ီန႔ဢ္၊ ပလဲၯဆူသ၀ီခိဢ္အဟံဢ္၊ အ၀ဲဆ့ဢ္နီၯလဿအဟံဢ္ပူၯဃီခိဢ္ထိး၊ ပခဲဢ္ဖ့ဖိဆဿထဿဢ္ လဿဃီခီဢ္ထံးလီၯ. အထံဢ္ပစိာ္ဒီးကံဢ္ထါတဖ်ဿဢ္၊ သံကြဿ္၀ဲမ့ဿ္တဿ္မႏုၯလဲဢ္၊ ယတဲအီၯ၊ ပဒ့ န႔ဢ္သီဢ္အမႜိမႜိ ဒီးပသး၀ံဢ္ဃုာ္တဿ္ပွၯကနဢ္မုာ္လီၯ. အ၀ဲတဲပွၯသါအဲဢ္ဒိးနဿ္ဟူ၊ အန႔ဢ္ဒီးသရဢ္ ဟါရ့စဿၯအမဲာ္တထံဢ္တဿ္ဒ့၀ဲ ဒီးပသး၀ံဢ္တဿ္၊ ကနဢ္၀ဲမုာ္ဘဢ္အီၯဒီးကိး၀ဲအသ၀ီဖိလဿကဟဲ ကနဢ္လီၯ. ယတဲအီၯ၊ မ့ဿ္ဘဢ္နသးပကဆွဿန႔ဿ္နၯသရဢ္တဂၯလဿ ကဟဲသိဢ္လိနပွၯသူဢ္ဘီဢ္ သးစဿ္လီၯ. အ၀ဲအဿဢ္လီၯ၀ဲလီၯ. သရဢ္မိလ့လဲၯသိဢ္လိဖိ္ဢ္သဢ္ခြါတဖု ဒီးအက်ါ ၉ ဂၯဒိးဘ်ဿ ထံလီၯ. ပွၯသ၀ီဖိဟီထီဢ္ကြံာ္အ၀ဲသ့ဢ္ ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္ လဲၯဘွီထီဢ္ဟံဢ္ဆံးဆံးဖိလဿသ၀ီအခ်ဿလီၯ. တနီၯဟံးန႔ဿ္အမါလဿခရံာ္ဖိဒိး အနီဢ္ဂံဿ္အါထီဢ္လီၯ. ပွၯကညီဘွီထီဢ္န႔ဿ္အီၯသရိာ္တဖ်ဿဢ္၊ ဒီးဖဲ ပခဲဢ္ဖ့ဖိလဲၯကဒီးတဘ်ီန႔ဢ္၊ ပဘါသကိးယြၯလဿအသရိာ္အပူၯမုာ္ဒိဢ္မးလီၯ.

၄. ယတဿ္ဘဢ္ထြဲဒီးပွၯ ႃႃမီၯကဲၯ…ဖိ႗႗

ပွၯမီၯကဲၯဖိအိဢ္လဿပီဢ္လဲဢ္ ကီးဖိတဖဢ္အလိၯ၊ လဿကီဿ္ဒ၀ဲဿ္ဒီးဘ်ံး အဃဿၯလီၯ. အ၀ဲသ့ဢ္ အါ တက့ဿ္အိဢ္လဿအခ်ံဒဢ္၀ဲအပူၯ၊ ဒီးသုးအသးဆူအံၯဆူႏုၯ၊ ဟးယူၯ၀ဲ ပလဲ န႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲသ့ဢ္ဘါ ၀ဲတရဲတခးန႔ဢ္လီၯ. အသီခါသရဢ္ထူကႜီဢ္လဲၯမၯတဿ္သးခုကစီဢ္ လဿအက်ါ၊ ၀ံၯဒီးသရဢ္ယိၯရွဴ လဿအဖ်ိထီဢ္ကိၯလၯ၀ါလံာ္စီဆွံကႜိ လဲၯမၯတဿ္လဿအက်ါ လဿကီးမလံးလီၯ. ပခဲဢ္ဖ့ဖိလဲၯ အခီဢ္ထံးတဘ်ီ သရဢ္လယဿဢ္ရႊ႔ဢ္ယး ဒိးဘ်ဿပွၯ ၁၀ ဂၯလီၯ. ဒီးပပာ္စီဆွံအသရိာ္၊ ဒီးပာ္ထီဢ္ သရဢ္မီဢ္လးလဿအဖ်ိထီဢ္ အ့စ့ဢ္ပွၯကညီလံာ္စီဆွံကႜိလဿ အတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္လီၯ. သရဢ္ မီဢ္လးမ့ဿ္ပွၯမီၯကဲၯဖိ၊ အမါမ့ဿ္ပွၯကညီလီၯ. ပခဲဢ္ဖ့ဖိလဲၯစ့ဿ္ကီးဆူဒူပလဲ၊ ဖဲသရဢ္မုဢ္ဖိလ့ဢ္ လဿအမ့ဿ္ပွၯမီၯကဲၯလဿအဖ်ိထီဢ္ အ့စ့ဢ္ပွၯကညီလံာ္စီဆွံကႜိ၊ ဒီးသရဢ္မုဢ္စ့ဘ့ဢ္၊ မၯတဿ္သး ခုကစီဢ္လဿအက်ါလီၯ. ယဒိးဘ်ဿသရဢ္မုဢ္ဖီလ့ဢ္အမိဿ္ဒီးပွၯမီၯကဲၯဖိစွၯဂၯလီၯ. အ၀ဲသ့ဢ္ လဲၯဘါသကိးယြၯဒီးပွၯ ကညီအတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ဖဲန႔ဢ္လီၯ. ပကလဲၯခဲဢ္ဖ့ဆူအအိဢ္က်ဲတညီဘဢ္၊ အဃိပလဲၯတုၯဒဢ္ခံဘ်ီလီၯ.

၅. ယတဿ္ဘဢ္ထြဲဒီး ပွၯ ႃႃလံစူ… ဖိ႗႗

ပခဲဢ္ဖ့ဖိလဲၯဆူလံစူ က်ါအဆိကတဿဿ္တဘ်ီန႔ဢ္ဖဲ ၁၉၅၇ နံဢ္မိကူးက၀ီၯန႔ဢ္လီၯ. ဖဲန႔ဢ္အခါ လံစူဖိစွၯဂၯ ဘါသကိးယြၯဒီးခရံာ္ဖိ အဂၯလဿသရိာ္သ့ဢ္ဖိတဖ်ဿဢ္ အပူၯလီၯ. ပလဲၯထီဢ္ဆူ ပႜီဢ္ကီသ၀ီ စီၯစုၯဒီး၀့ဿ္မိကူး ၈ မံးလး ဖဲန႔ဢ္စ့ဿ္ကီးခရံာ္ဖိအိဢ္စွၯဒူဢ္ဒီး ဘါယြၯလဿသရိာ္သ့ဢ္ တဖ်ဿဢ္အပူၯလီၯ. အတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္စီဆဢ္မ့ဿ္လံစူ သရဢ္ပာ္စုထဲတဂၯဧိၯ၊ ဟးမၯတဿ္သး ခုကစီဢ္လဿအပွၯလံစူအက်ါ လဿမိကူးက၀ီၯန႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲတဲယၯ၊ သု၀ဲပွၯကညီ သုမ့ဿ္ပွၯမၯ ဘ်ဳးပ၀ဲလံစူဖိလဿ တဿ္သးခုကစီဢ္တကပၯလီၯ. ပွၯလံစူခရံာ္ဖိ အဂံဿ္အဘါတအိဢ္လဿ ကဟ့ဢ္ ဘူးဟ့ဢ္လဲသါအဃိ ပွၯကညီခ၀့ရွဿဢ္ဘ်ဿထံပိာ္မုဢ္ကရဿ ဟ့ဢ္ဘူးဟ့ဢ္လဲသါလီၯ. ဖဲပႜိဢ္ကီ ပွၯကဲထီဢ္ပွၯခရံာ္ဖိ စွၯဂၯဘါယြၯသရိာ္တအိဢ္အဃိ၊ ပွၯကညီသရဢ္ဘးတ့ဢ္ပွ႔ၯန႔ဿ္ဟီဢ္ခိဢ္ တက၀ီၯလဿစ့ ၄၀ ဘး၊ ဒီးထဿ၀ဲတဿ္မၯဘူဢ္လဿပွၯကညီအက်ါ ဒီးဘွီထီဢ္န႔ဿ္အီၯသရိာ္သ့ဢ္ တဖ်ဿဢ္လီၯ. ဖဲသရိာ္အ၀ဲန႔ဢ္အပူၯ ပခဲဢ္ဖ့ဖိသိဢ္လိလံာ္စီဆွံတႏြံ၊ ဒီးယဒိးဘ်ဿပွၯစွၯဂၯပဢ္ဃုာ္ ဒီးဖံသးပွဿ္တဂၯလီၯ. ပလဲၯစ့ဿ္ကီးဆူလံစူသူခိဢ္သ၀ီ တဖ်ဿဢ္လီၯ. လဿခံပခဲဢ္ဖ့ဖိလဲၯကဒီး တဘ်ီဘဢ္တဘ်ီ ဒီးပသးခုထံဢ္ဘဢ္ပွၯလံစူဖိဖဲန႔ဢ္ တဖဢ္ကဲထီဢ္က့ၯခရံာ္ဖိအါထီဢ္ပွီဿ္ပွီဿ္လီၯ. ကဲထီဢ္၀ဲတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္အဖု ၁၀ အဘ်ဲဢ္န႔ဢ္လီၯ. ဖဲ၀့ဿ္မိကူးန႔ဢ္ အ၀ဲသ့ဢ္ဘါသကိးယြၯ လဿသရိာ္ တဿးဖးဒိဢ္တဖ်ဿဢ္အပူၯတႀတီဿ္ဘဢ္၊ ကဘွီ၀ဲအသီဒိဢ္ထီဢ္တဖ်ဿဢ္လီၯ. တနံဢ္တဘ်ီဖဲခရံာ္စမဿး အခါ တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ ၁၀ ဖုဖဲမိကူးက၀ီၯန႔ဢ္ အိဢ္ဖွိဢ္သကိးဒီး မၯသကိး၀ဲခရံာ္စမဿးတနံဢ္တသ၀ီ န႔ဢ္လီၯ. အိဢ္ဖွိဢ္၀ဲ ဒံဢ္စ့ဘဿဢ္ ၂၄ သီ ဒီး ၂၅ သီန႔ဢ္မၯခရံာ္စမဿးအတဿ္ရဲဢ္တဿ္က်ဲၯလီၯ. ပခဲဢ္ ဖ့ဖိလဲၯထံဢ္ဘဢ္ ၂ ဘ်ီလီၯဘီလီၯမုဿ္ဒိဢ္မးလီၯ. ဘွီထီဢ္သကိး၀ဲတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္အလီဿ္ဖးလဲဿ္၊ ဒုးထီဢ္၀ဲအခိဢ္ဒီး အကပၯလဿသ့ဢ္ဒ့အိဢ္ဒီးအလဢ္န႔ဢ္လီၯ. ခရံာ္ဖိလဿဟံဢ္ကိးဖ်ဿဢ္ဒဲး ပာ္တ့ဿ္ ထဲပွၯခိးဟံဢ္တဂၯဒီး ဟဲခဲလဿာ္၊ ဒီးမ့ဿ္တဿ္ခုဢ္ဒိဢ္မးအဃိ ဟဲစိာ္၀ဲအယဢ္လုးအလဿၯတဖဢ္လီၯ. ဟဲအိဢ္လဿတဿ္သူဢ္ထီဢ္အပူၯ၊ ပိာ္မုဢ္တကပၯ ပိာ္ခြါတကပၯန႔ဢ္လီၯ. ပာ္ဖ်ါထီဢ္၀ဲဖဲစးထီဢ္ အိဢ္ဖွိဢ္အဆိကတဿဿ္တဘ်ီန႔ဢ္ ပွၯစွၯဒီးလဿာ္ဟုစွၯတီဢ္ဒီးထိးစွၯဒုလီၯ. တဘ်ီအံၯ ပွၯဟဲအါ အဃိ လဿာ္ဟုသးအတီဢ္တဖဢ္အတီဢ္ဒီး ထိးတစွၯန႔ဿ္အဒုလြံဿ္ဆံဘဢ္လီၯ. ပိာ္မုဢ္လဿဟံဢ္ကိး ဖ်ဿဢ္ဒဲး ပာ္၀ဲတဿ္စံးဘ်ဳးယြၯအစူးဘူဒီးဖဲ ခရံာ္စမဿးအနံၯန႔ဢ္ အိးထီဢ္ဒီးဂံဿ္၀ဲ ဒီးဟ့ဢ္နီၯလီၯ၀ဲ ခဲလဿာ္ဆူတဿ္သးခုကစီဢ္အတဿ္မၯတဖဢ္လီၯ. ဖဲပလဲၯအခီဢ္ထံးတဘ်ီန႔ဢ္ပာ္ဖ်ါ၀ဲန႔ဿ္စ့ ၂၄၀၀၀ ဘးလီၯ. ကိးနံဢ္ဒဲးဟ့ဢ္၀ဲဆူခ၀့ရွဿဢ္ ပွၯကညီပိာ္မုဢ္ကရဿခံကယၯဘး ဒ္အမ့ဿ္ အတဿ္ပာ္ဖ်ါထီဢ္ အတဿ္စံးဘ်ဳးက့ၯအီၯ လဿအမၯစဿၯသရဢ္စီဆဢ္ အဘူးအလဲဖဲအ၀ဲသ့ဢ္ အဂံဿ္အဘါစဿ္ဒံးအခါ န႔ဢ္လီၯ.

၆. ယတဿ္ဘဢ္ထြဲဒီးပွၯ ႃႃလါဟူဢ္…ဖိ႗႗

ဖဲယခဲဢ္ဖ့ဖိလဲၯ၀းကီဿ္န႔ဢ္၊ ပလဲၯအိဢ္ဖွိဢ္ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္တနံဢ္တဘ်ီအတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ ၂ ဘ်ီလီၯ. မ့ဿ္လဿပွၯကညီသရဢ္ တဘ်ဳးဂၯ လဲၯထီဢ္မၯတ့ဿ္တဿ္သးခုကစီဢ္လဿအ၀ဲသ့ဢ္အက်ါအဃိ စံးဘ်ဳးပာ္ဒိဢ္၀ဲပွၯကညီလီၯ. ဖဲယလဲၯတုၯအသ၀ီန႔ဢ္၊ ပထံဢ္လဿခိးလီၯပခိဢ္၊ တူဿ္လိာ္ပွၯလဿ ခးသီဢ္က်ိ၊ ဒီးသး၀ံဢ္တဿ္၊ ၀ံၯဟံးစုကြဿ္မဲာ္ပွၯဒီးဆွဿပွၯဆူဟံဢ္န႔ဢ္လီၯ.

တဘ်ီလါဟူဢ္တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္တဖဢ္ လဿကႜဲတိဢ္က၀ီၯကြဲယၯလဿယကလဲၯသိဢ္လိအ၀ဲသ့ဢ္ လံာ္စီဆွံအသီ ၁၀ ဖဲအသ၀ီဖးဒိဢ္ပာ္၀ဲန႔ဢ္လီၯ. ယလဲၯတုၯတခီ၊ ယထံဢ္တမ့ဿ္ထဲတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ သရဢ္ဘဢ္. တနီၯန႔ဢ္အမါဟဲစ့ဿ္ကီး ပဢ္ဃုာ္ဒီးအဖိ၊ ဒီးသဲဢ္ထီးတဖဢ္ဟဲစ့ဿ္ကီး၊ ခဲလဿာ္အိဢ္ ၂၀၀ ဘ်ဲဢ္လီၯ. ဖဲပမၯလိတဿ္အခါ၊ မါလဿအအိဢ္ဒီးအဖိတဖဢ္ ဆ့ဢ္နီၯကနဢ္တဿ္လဿသရိာ္ အခ်ဿလီၯ. ယကမဿကမဢ္ဒီး သးခုလဿသရဢ္ဒီး သဲဢ္ထီးအါဂၯ ကတိၯတဿ္ဒီးယၯလဿပွၯကညီ က်ိာ္၊ မ့ဿ္လဿလဲၯမၯလိတဿ္လဿကီဿ္လာ္ခီ အိဢ္ဘဢ္လဿပွၯကညီဟံဢ္၊ ဒီးစွၯဂၯဖ်ိထီဢ္၀ဲလဿ ပွၯကညီလံာ္စီဆွံကႜိန႔ဢ္လီၯ.

ခိးကြဿ္လဿ္အကူာ္ ၉

Read More

လဲၯဆူကီဿ္အမဲရကၯ (၁၉၅၆) (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - ၇)

ဖဲ ၁၉၅၆ နံဢ္န႔ဢ္ ကီဿ္ပယီၯဘ်ဿထံခ၀့ရွဿဢ္ ဃုထဿပယီၯ ၃ ဂၯဒီးယၯတဂၯလဿ ပကလဲၯပႜးတဿ္သးခု ကစီဢ္လဿကီဿ္ပယီၯအဂ့ဿ္လီၯ. ယဂ့ဿ္လိာ္လဲၯ၊ မ့ဿ္လဿယကတိၯကိၯလၯကိာ္ ဒီးသး၀ံဢ္တဿ္တထီဢ္ဘး၊ ပွၯလဿအသ့န႔ဿ္ယၯတဂၯမ့ဿ္လဲၯ ကကဲဘ်ဳးဒိဢ္တက့ဿ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ မ့ဿ္လဿပွၯဃုထဿပာ္ဂဿဿ္ပာ္ က်ဿၯလံယၯအဃိ၊ ယအးလီၯယသးဆူ ယြၯအစုပူၯလဿာ္လဿာ္ဆ့ဆ့ လဿကမၯကဆွီယၯဒီးသူယၯ လီၯ. ကစဿ္ယြၯဟ့ဢ္ဆူဢ္ထီဢ္ယဂံဿ္ယဘါ ခီဖ်ိတဿ္မံမီဿ္လီၯ. ယမံမီဿ္လဿယကူကၯကိၯလၯ၀ါအကူ အကၯဒီးစံဢ္တဲၯတဲလီၯန႔ဿ္ ကိၯလၯသူဂီဿ္မုဿ္တဖုလဿကိၯလၯ၀ါက်ိာ္န႔ဢ္လီၯ. ယစံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္၀ံၯ ကိၯလၯသူလဿ အကူကၯကိၯကၯ၀ါအကူကၯဒ္ယၯအသိး ၂ ဂၯ ဟဲဆူယအိဢ္ဒီးစံးယၯ၊ သရဢ္မူလဿဿ္ ဧဿ၊ နတဿ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯ ဘဢ္ဒိပသးဒိဢ္မးလီၯ. လဿယတဿ္မံမီဿ္အပူၯန႔ဢ္ယစံးဆဿအီၯ၊ (I nothing, God everything, I nothing plus God everything equal something) ယၯနီတမံၯ ယြၯတဿ္ခဲ လဿာ္၊ ယၯနီတမံၯပာ္ဖွိဢ္ယြၯတဿ္ခဲလဿာ္ ပွဲၯသိးတဿ္တနီၯ. ယဖုးသံနီဢ္၊ ယထိဢ္ဂဲၯယသရဢ္မုဢ္ မံဖဲ ယကပၯဒီးတဲအီၯ၊ ယကတဲနၯယတဿ္မံမီဿ္၊ အ၀ဲတဲယၯ၊ တဿ္မိဢ္မံသါသး၊ တဲသါလဿမုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္၊ ယတဲ အီၯတဿ္မိဢ္တဲယသးနၯလးလးဆးဆးခဲအံၯလီၯ. ယတဲပႜးအီၯဒီးအ၀ဲတဲယၯ၊ နၯတဂၯအံၯနသါကလဲၯ ကီဿ္အမဲရကၯ၊ နကတိၯကိၯလၯ၀ါက်ိာ္ (Verb) တပဢ္နီတဖ်ဿဢ္ အ၀ဲတဲယၯဒ္န႔ဢ္မ့ဿ္စဲဃဲၯလီၯ. ယတဲ (I nothing) ယၾကဿးတဲ (I am nothing) ယတဲ (God everything) ယၾကဿးတဲ (God is everything) အန႔ဢ္ဒီးယတဲအီၯ (Verb) ပဢ္ပဢ္တပဢ္ပဢ္ (I nothing, God everything) ယၯနီတမံၯ ပာ္ဖွိဢ္ယြၯတဿ္ခဲလဿာ္ ကလဲၯဆူကီဿ္အမဲရကၯလီၯ.

ဖဲကဘီယူၯစီဿ္လီၯလဿကီဿ္အမဲရကၯ လဿမုဿ္နၯခီန႔ဢ္၊ ယပာ္ဖ်ါထီဢ္ယတဿ္သးခုဒီးစံးဘ်ဳး စံးဖွိဢ္ ကစဿ္ ယြၯလဿအဆွဿယၯဆူ ကီဿ္အမဲရကၯ ခီဖ်ိယဆဲးထူယခီဢ္ ၃ ဘ်ီဒီးစံးဃုာ္၊ အမဲရကၯ၊ အမဲရကၯ၊ အမဲရကၯန႔ဢ္လီၯ. လဿယဲဿ္လါဃဢ္ဃဢ္ အတီဿ္ပူၯ၊ ယဟးကတိၯဘဢ္တဿ္လဿတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္အါဖုလဿ ကီဿ္ဆဢ္ ၂၁ ဘ့ဢ္အပူၯန႔ဢ္လီၯ. လဿယတဲဖ်ါတဿ္သးခုကစီဢ္လဿကီဿ္ပယီၯအဂ့ဿ္န႔ဢ္၊ ကိးဘ်ီဒဲးဃဢ္ဃဢ္ ယသး၀ံဢ္ဃုာ္တဿ္ ၃ ယုဿ္ပဢ္ဃုာ္ခြါထဲးတယုဿ္၊ ဘဢ္ဆဢ္ ယတဲလဿ (I sing) ယသး၀ံဢ္တဿ္ဘဢ္. ယတဲ လဿယကိးပသူ (I shout) န႔ဢ္လီၯ. ပကိးပသူန႔ဢ္ တလိဢ္ပကလုဿ္မုာ္၊ ပနိးဘဢ္ဘဢ္. လိဢ္ဒဢ္ပကိးထီဢ္ အဖ်ဿဢ္ဖ်ါဖ်ါ လဿတဿ္သူဢ္ဆူဢ္သးဂဲၯအပူၯန႔ဢ္လီၯ. ယကတိၯတဿ္၊ သး၀ံဢ္တဿ္၀ံၯန႔ဢ္၊ ပွၯကတဲယၯ၊ နကတိၯ နသး၀ံဢ္ ပကနဢ္မုာ္ဘဢ္. အါတက့ဿ္တဲ၀ဲ နကတိၯတဿ္ နသး၀ံဢ္တဿ္ဘဢ္ဒိပသးန႔ဢ္လီၯ. ယကပာ္ဖ်ါ အဒိထဲ ၂ ခါလီၯ.

ဘဢ္တဟါန႔ဢ္ မ့စ္ဘဲကႜဿမ့ လဿအလဲၯမၯတဿ္လဿမံးရွဿဢ္ အတဿ္ဆါဟံဢ္လဿကိၯလၯသူကီဿ္ကတဲဖ်ါ ၀ဲအတဿ္ဖံးတဿ္မၯအဂ့ဿ္၀ံၯဒီး ယကဘဢ္တဲဖ်ါတဿ္သးခုကစီဢ္လဿကီဿ္ပယီၯအဂ့ဿ္န႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲကတိၯ တဿ္၀ံၯယတဲဒ္အံၯ၊ မံးစ္ ဘဲကႜဿမ့ မ့ဿ္အမဲရကၯမုဢ္ဒီး အ၀ဲတဲတဿ္လဿကိၯလၯက်ိာ္ လီၯဂာ္ဒ္အမဲရကၯ အသိး လ့ဢ္ဃ့ဿ္လဿအမဲရကၯအက်ဲဖီခိဢ္အသိးန႔ဢ္လီၯ. မ့မ့ဿ္ယကတဲတဿ္ခဲအံၯ ကလီၯဂာ္ဒ္ကီဿ္ပယီၯ အသိလ့ဢ္ ဃ့ဿ္လဿကီဿ္ပယီၯအက်ဲဖီခိဢ္၊ က်ဲတဂ့ၯအါ၊ က်ဲထီဢ္ကူလီၯဆဿဢ္၊ ယဒုးနဲဢ္ဃုာ္ဃ့ဿ္၀ဲဒ္လဲဢ္ လီၯ. ယတဲတဿ္ယံာ္တခီနဢ္ရံဢ္လီၯ. တဿ္ဘါ၀ံၯန႔ဢ္ပွၯဟဲစံးဘ်ဳးဆိယၯ၊ တဲ၀ဲကီဿ္ပယီၯအသိလ့ဢ္ ဃ့ဿ္ လဿကီဿ္ပယီၯအက်ဲဖီခိဢ္ဘဢ္ဒိပသးဒိဢ္မးလီၯ.

အဂၯတခါ၊ ယထံဢ္လိာ္သးဒီး ယသကိး ကိၯလၯသူတဂၯလဿအကတိၯပွၯကညီက်ိာ္ ဘဢ္ဒီးလဲၯတုၯ ဆိလဿယမဲာ္ညါခံႏြံ၊ ယတဲအီၯတဟါအံၯ လဿတဿ္သူဢ္ထီဢ္ဖးဒိဢ္တဖ်ဿဢ္အပူၯ ပွၯမၯတဿ္ဘါအတဿ္ သး၀ံဢ္အတဿ္ရဲဢ္တဿ္က်ဲၯအဃိ၊ ဘဢ္တဘဢ္ပွၯကမဿပသး၀ံဢ္တဿ္လီၯ. ပွၯမ့ဿ္မဿပွၯန႔ဢ္၊ နဲနကလုဿ္ မုာ္သး၀ံဢ္ စိဢ္ၿဖဲနိဢ္၊ ယဲယကသး၀ံဢ္ဘ့းစ္လီၯ. ပလဲၯဒီးပထံဢ္လဿပွၯပွဲၯတဿ္သူဢ္ထီဢ္ဖးဒိဢ္လီၯ. ပွၯပဿၯ လီဿ္ဆ့ဢ္နီၯတဂၯ ဒိဢ္တဿ္ဖးထီ၊ ကိးထီဢ္၀ဲပွၯသး၀ံဢ္တဿ္ဖိလဿပ်ဲဿ္စီဿ္ခိဢ္၊ တဂၯ၊ ခံဂၯ၊ လြံဿ္ဂၯ၊ တဖု၀ံၯ တဖုန႔ဢ္လီၯ. လဿခံအ၀ဲဟဲဆူပအိဢ္ဒီးသံကြဿ္ပွၯ၊ သုဟဲလဿကီဿ္မတၯလဲဢ္. ပတဲအီၯပဟဲလဿကီဿ္ပယီၯ . တဲပွၯ၊ သုဟဲထီဢ္သး၀ံဢ္တဿ္တဆဿလဿသုက်ိာ္သ့ဧါ. ပတဲအီၯသ့ကစီဒီ. တဲပွၯသး၀ံဢ္တံၯသကိးသး ဘိမ့ဿ္ယ့ဢ္ရွဴးထဲတဆဿ ဒီးပပိာ္ထီဢ္အခံ ဆူပ်ဲဿ္စီဿ္ခိဢ္လီၯ. ပ၀ဲခံဂၯလိာ္ ပပွဲၯဒီးတဿ္စံးဘ်ဳးယြၯဒီး တဿ္စံး ဘ်ဳးအမဲရကၯခရံာ္ဖိတဖဢ္အဃိ၊ ပသး၀ံဢ္ခံဂၯအဖ်ဿဢ္ဖ်ါဖ်ါလဿ တဿ္သးဆူဢ္အပူၯ၊ လဿသူဢ္လဿသး၊ ကိၯလၯသူသး၀ံဢ္စိဢ္ၿဖဲနိဢ္ အကလုဿ္မုာ္ အကလုဿ္ကနိးတစဲး၊ ယသး၀ံဢ္ဘ့းစ္လီၯ. ပသး၀ံဢ္လဿပွၯက ညီက်ိာ္၀ံၯ ပသါကက့ၯလီၯ၊ ပွၯပဿၯလီဿ္ဆ့ဢ္နီၯဖီဢ္ဃာ္ပဖံဘဢ္ခိဢ္၊ ကြဿ္လီၯဆူကမ်ဿဿ္ဒီးစံး၀ဲ သု၀ဲသု ကနဢ္ပွၯဟဲလဿကီဿ္ပယီၯခံဂၯအံၯ သး၀ံဢ္တဿ္သုသးမၯအသးဒ္လဲဢ္. မ့မ့ဿ္ယဲယသးဘဢ္ဒိဒိဢ္မးလီၯ. ပဆွဿမံးရွဿဢ္နရံဢ္ဆူကီဿ္ပယီၯ၊ ခဲအံၯပထံဢ္ဘဢ္အသူအသဢ္ခံဖ်ဿဢ္၊ သး၀ံဢ္ယ့ဢ္ရွဴးအမံၯ ယသးဘဢ္ ဒိဒိဢ္မးလီၯ. ၀ံၯဒီးဘါထုကဖဢ္၀ဲလီၯ. အ၀ဲဘါ၀ဲတခီဟီဢ္ဃုာ္၀ဲတခီလီၯ. ယဘါထုကဖဢ္ ကစဿ္ယြၯဧဿ၊ မၯစဿၯအီၯဒ္သိးသုတဟီဢ္တဂ့ၯ. တဿ္ဘါ၀ံၯပွၯဟဲဟံးစုကြဿ္မဲာ္ ပသကိးခံဂၯ၊ တတဲ၀ဲသုသး၀ံဢ္တဿ္မုာ္ ဘဢ္. တဲ၀ဲသုသး၀ံဢ္တဿ္ဘဢ္ဒိပသးလီၯ. လဿခံကတဿဿ္သးပွဿ္ဒီမါ၀ၯခံဂၯ၊ အမါဟံးဃာ္ကိၯလၯသူ အစု၊ အ၀ၯဟံးဃာ္ယစုဒီးတဲယၯ၊ သုခံဂၯသုသး၀ံဢ္တဿ္ဘဢ္ဒိပွၯအသးလဿမႏုၯအဃိလဲဢ္. သုတသး ၀ံဢ္လဿသုထးခိဢ္ဘဢ္. သုမ့ဿ္သး၀ံဢ္ထဲလဿထးခိဢ္န႔ဢ္ဟဲတုၯဒဢ္ပနဿ္လီၯ. သုသး၀ံဢ္လဿသုသးအဃိ၊ ဟဲဆူပသးဒီးမၯလၯကပီၯယြၯလီၯ. အ၀ဲတဲ၀ဲ အခါဒုးနဲဢ္ဃုာ္၀ဲအထးခိဢ္၊ အနဿ္ဒီးအသးလီၯ.

ပွၯအမဲရကၯဖိအလုဿ္အလဿ္တအိဢ္လဿကတူဿ္လိာ္ ဒုးမံပွၯတမွံၯလဿအဟံဢ္ဘဢ္. ပွၯလဲၯမံဒဢ္လဿ ဟိဢ္ထဲလ္လီၯ. ယဟးမံလဿဟိဢ္ထဲလ္ပွဲၯထီဢ္တလါ၊ ယတဲဖ်ါထီဢ္လဿသရိာ္အပူၯလဿ ကီဿ္ပယီၯန႔ဢ္ ပတူဿ္လိာ္ပွၯတမွံၯဟဲမံအီဢ္လဿပဟံဢ္ဒီးပဟးမံဟးအီဢ္ လဿပသ့ဢ္ညါသ့ဢ္ခီးအဟံဢ္လီၯ. ယဟဲဟးလဿ ကီဿ္အမဲရကၯပွဲၯထီဢ္တလါလံ၊ ယမံလဿဟိဢ္ထဲလ္မုာ္ဘဢ္ယၯဒိဢ္မးလီၯ. နာ္သက့ ယမ့ဿ္က့ၯဆူကီဿ္ ပယီၯယတဿ္ဘဢ္ထြဲဒီးဟိဢ္ထဲလ္ကတဿဿ္လီၯ. ယသးအိဢ္မံလဿပွၯအဟံဢ္၊ ဒီးရ့လိာ္မုာ္လိာ္ဒီးအီၯ ဒီးဘါ သကိးယြၯ၊ ဒီးယမ့ဿ္က့ၯတုၯကီဿ္ပယီၯပကကြဲးအိဢ္သကိးလိာ္ဒံးပသးန႔ဢ္လီၯ. ၀ံသးစူၯဒုးမံကြဿ္ကြဿ္ယၯ တက့ဿ္. ယတဲလဿတဿ္နံၯတဿ္အ့အပူၯ အ၀ဲသ့ဢ္နံၯလီၯ. တဿ္ဘါ၀ံၯန႔ဢ္ကြဲယၯ ၃ ဂၯလဿယကလဲၯမံ လဿအဟံဢ္ တနၯန႔ဢ္ ယလဲၯမံဒဢ္တဟံဢ္လီၯ. စးထီဢ္ဖဲန႔ဢ္ပွၯကြဲမံယၯတဘ်ဳးဂၯအက်ါ တဂၯန႔ဢ္ မ့ဿ္ မံးစ္ထဿဢ္မ့လဿဿ္န႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲကြဲယၯဆူအဟံဢ္ယထံဢ္အဲပဿဢ္သဢ္ဖးဒိဢ္တဖ်ဿဢ္လဿအစပြဲခိဢ္၊ တဿ္မိဢ္ အီဢ္ယသး၊ ယကြဿ္တဘ်း၀ံၯတဘ်းလီၯ. အ၀ဲတဲယၯ နအဲဢ္ဒိးအီဢ္ဧါ. ယနံၯကမွံထီဢ္ဖးဒိဢ္ဒီး အ၀ဲဟ့ဢ္ အီဢ္ယၯလီၯ. ယအီဢ္၀ံၯယစံးဘ်ဳးအီၯဒီးယတဲပႜးအီၯ လဿကီဿ္ပယီၯ န႔ဢ္အဲပဿဢ္စွၯဒိဢ္မးဒီးအပွ႔ၯ ဒိဢ္ အဃိ ပဆါပမ့ဿ္ဘူးကသံမး၊ ပွၯပွ႔ၯဒုးအီဢ္ပွၯလီၯ. မုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္အ၀ဲတဲယၯ၊ နအဲဢ္ဒိးထံဢ္အဲပဿဢ္လဿ နအီဢ္တထူဢ္န႔ဢ္ဧါ. ယအဿဢ္လီၯဒီးယဟးထီဢ္လဿဟံဢ္ပူၯ၊ ယထံဢ္အဲပဿဢ္အထူဢ္တဖဢ္ အိဢ္ပွဲၯကရဿဿ္ ပူၯဒီးယကြဿ္ကမ့ဿ္ဖဲလဲဢ္တထူဢ္လဲဢ္အခါ၊ အ၀ဲဒုးနဲဢ္ယၯဖဲအဟံဢ္ကပၯအဆံးကတဿဿ္ဖိတထူဢ္ဒီးတဲ ယၯ၊ အိဢ္ဒံးဒဢ္ ၃ နံဢ္လီၯ. နာ္သက့သဢ္ထီဢ္၀ဲဒဢ္ဖးဒိဢ္သဿဖ်ဿဢ္လီၯ. နအီဢ္မနၯကဿာ္တဖ်ဿဢ္ အိဢ္တ့ဿ္ခံဖ်ဿဢ္၊ ဒဲ၀ဲဒီးဟ့ဢ္ယၯတဖ်ဿဢ္၊ ၀ံၯဒီးတဲ၀ဲ အိဢ္တ့ဿ္ဒံးတဖ်ဿဢ္အံၯ သါကပာ္လဿစပြဲခိဢ္ လဿပွၯ ကသ့ဢ္ညါဘဢ္လဿ အိဢ္ဒံးဒဢ္ ၃ နံဢ္နာ္သက့ သဢ္ထီဢ္၀ဲဖးဒိဢ္ ၃ ဖ်ဿဢ္န႔ဢ္လီၯ. တနံဢ္အလီဿ္ခံ မံးစ္စ ထဿဢ္မ့လဿဿ္ ကြဲးတဲယၯ၊ နအဲပဿဿဢ္ဖိတထူဢ္န႔ဢ္သဢ္ထီဢ္ ၂၅ ဖ်ဿဢ္၊ အဖ်ဿဢ္ဒိဢ္ဒဢ္ဒ္နအီဢ္တဖ်ဿဢ္ န႔ဢ္ လီၯ. လဿခံတနံဢ္ကြဲးတဲယၯလဿ သဢ္ထီဢ္ ၄၅ ဖ်ဿဢ္ဒိဢ္ဒဢ္ ကိးဖ်ဿဢ္ဒဲးလီၯ. လဿခံတကြဲးတဲယၯသဢ္ ထီဢ္ပွဲၯဖ်ဿဢ္လဿၯဘဢ္. ယနဿ္ပဿဿ္လဿ သဢ္ထီဢ္အါဒဢ္ပွီဿ္ပွီဿ္ ဒီးဒိဢ္ဒဢ္ကိးဖ်ဿဢ္ဒဲးပွီဿ္ပွီဿ္လီၯ. လဿပနီဿ္ ဆံးဒံးအခါ ပဂ့ၯသဢ္ထီဢ္အဖ်ဿဢ္ဖးဒိဢ္လဿခရံာ္အဂီဿ္၊ ဒီးသဢ္အဖ်ဿဢ္ဖးဒိဢ္အါထီဢ္ပွီဿ္ပွီဿ္န႔ဢ္လီၯ. ယကြဲး တဲဘဢ္မံးစ္ထဿဢ္မ့လဿဿ္လဿ ယတဲအအဲပဿဢ္တထူဢ္အံၯအဂ့ဿ္တဘ်ီဘ်ီလဿယတဿ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯအပူၯ ဒီးအ၀ဲသးမုာ္လဿအ၀ဲကြဲမံဘဢ္ယၯအဃိ န႔ဢ္လီၯ. ယကြဲးအိဢ္သကိးလိာ္ယသးအစွၯကတဿဿ္တနံဢ္တ ဘ်ီဒီးဆွဿန႔ဿ္စ့ဿ္ကီးယၯတဿ္မၯဘူဢ္လဿတဿ္မၯတဿ္သးခုကစီဢ္အဂီဿ္န႔ဢ္လီၯ.

ယလဲၯထံဢ္ပွၯအမဲရကၯဖိအါဂၯ တဘါယြၯတဘါတဿ္နီတမံၯ၊ ယတဲအီၯလဿကီဿ္ပယီၯ ပွၯမ့ဿ္တဘါ တမံၯဘါတမံၯ၊ သု၀ဲသုတဘါတဿ္နီတမံၯဘဢ္မႏုၯလဲဢ္. ပွၯအမဲရကၯခရံာ္ဖိတဘ်ဳးဂၯ နဿ္ဟူယတဲတဿ္ သးခုကစီဢ္လဿကီဿ္ပယီၯအဂ့ဿ္ဒီးတဲယၯ၊ လဿညါပဆွဿမံးရွဿဢ္နရံဢ္ဆူကီဿ္ပယီၯ တဘ်ီအံၯသု၀ဲကီဿ္ ပယီၯခရံာ္ဖိၾကဿးမဿလီၯသရဢ္၊ သရဢ္မုဢ္ဟဲမၯတဿ္သးခုကစီဢ္လဿကီဿ္အမဲရကၯလီၯ. ယဟးလဿကီဿ္ အမဲရကၯအခါ ယတဲအီၯယဟဲဆူကီဿ္အမဲရကၯအိဢ္ဒီးမဲာ္ခ်ံသဿဖ်ဿဢ္လီၯ. မ့ဿ္လဿကီဿ္အမဲရကၯ တဿ္လီၯတိဿ္လီၯဆီအိဢ္အါမးအဃိ၊ မဲခ်ံတဖ်ဿဢ္န႔ဢ္ယကြဿ္လဿယဂီဿ္၊ ခံဖ်ဿဢ္တဖ်ဿဢ္န႔ဢ္ယကြဿ္လဿပွၯ ကီဿ္ပယီၯဖိလဿတဟဲတုၯတဖဢ္အဂီဿ္လဿယကတဲဘဢ္အီၯ၊ ဒီး ၃ ဖ်ဿဢ္တဖ်ဿဢ္န႔ဢ္ယကြဿ္လဿကစဿ္ ယြၯအဂီဿ္ ယကသူအီၯလဿယတဿ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯအပူၯန႔ဢ္လီၯ. ယဟးဘဢ္ထဲ ၅ လါဃဢ္ဃဢ္ နာ္သက့၊ တဿ္တဘ်ဳးမံၯလဿယထံဢ္ ဘဢ္တဖဢ္ကဲဘ်ဳးဒံးတုၯခဲအံၯလီၯ. ယကဟ့ဢ္အဒိထဲ ၃ ခါ န႔ဢ္လီၯ.

၁. တဿ္ကံးညာ္ဒီးယဢ္လုးလီဿ္လံၯ ကဲထီဢ္စးခိ၀ါအဂ့ၯစါ

သရဢ္ဖးဒိဢ္တဂၯနီဢ္အသိလ့ဢ္ဒီး ယဆ့ဢ္နီၯဖဲအကပၯယထံဢ္တဿ္သူဢ္ထီဢ္ဖးဒိဢ္တဖ်ဿဢ္ ယသံကြဿ္အီၯ တဿးဖးဒိဢ္အံၯမ့ဿ္မႏုၯလဲဢ္. အ၀ဲတဲယၯပွၯမၯကဲထီဢ္စးခိ၀ါ၊ ယတဲအီၯ ယဖးဘဢ္လဿတဿ္ကံးညာ္ ဒီးယဢ္လုးလီဿ္လံၯ ကဲထီဢ္က့ၯစးခိ၀ါ အဃိ ယအဲဢ္ဒိးလဲၯထံဢ္ လဿယမဲာ္လဿယကသူအီၯလဿ ယတဿ္ စံဢ္တဲၯတဲလီၯအဂီဿ္လီၯ. အ၀ဲဒဢ္လဲၯဆွဿယၯဆူပွၯ အခိဢ္အအိဢ္ဒီးတဲအီၯ၊ လဿကီဿ္ပယီၯသရဢ္တဂၯ အံၯ အဲဢ္ဒိးထံဢ္ဘဢ္စးခိကဲထီဢ္ဒ္လဲဢ္ဒ္လဲဢ္ လဿကသူအီၯလဿတဿ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯအဂီဿ္လီၯ. ပွၯအခိဢ္ န႔ဢ္ကြဿ္ယမဲာ္၊ နံၯကမွံထီဢ္ဒီးတဲ၀ဲ အပွၯမၯတဿ္ဖိလဿကဒုးနဲဢ္ယၯလီၯ. စဲးအခိဢ္ဒုးလီၯတဲာ္၀ဲတဿ္ကံး ညာ္လီဿ္လံၯအဘိဢ္ဖးဒိဢ္တဘ်ဳးဘိဢ္ဆူတဿ္ပူၯ၊ ဒီးစဲးလဿတဿ္အိပူၯမၯဘ်ဲးကြံာ္၊ ၀ံၯတဿ္အထံ တမႜိဟဲႏုာ္ ဒီးတဿ္အလြဲဿ္အသူအဂီၯအဘီဟါမဿ္ကြံာ္၊ ဒီးကဲထီဢ္လဿအ၀ါပံာ္ဒ္သိးကီဢ္အသိး၊ ၀ံၯဒီးဟဲထီဢ္ဆူတဿ္ဖီ ခိဢ္လဿထးဘ့ဢ္ဘဢ္အလိၯ၊ ကဲထီဢ္လဿစးခိ၀ါအဂ့ၯစါ ဒီးစဲးကူးဆံးလီၯတဆီ၀ံၯတဆီန႔ဢ္လီၯ. ယံာ္ထဲ စွၯမံးနံးလီၯ. ယတဲပႜးသရဢ္လဿ ဒ္တဿ္ဘဢ္စူးကြံာ္ကဲထီဢ္စးခိ၀ါအသိး၊ ပပွၯကညီလဿအကဲထီဢ္ပွၯခရံာ္ ဖိအဆိကတဿဿ္ ကိဢ္သဢ္ဖႜဴဢ္မ့ဿ္ပွၯအအဿဒိဢ္မး၊ မၯသံပွၯကညီတစွၯန႔ဿ္ ၃၀ ဂၯဘဢ္ဆဢ္ ခရံာ္ဒုး ကဲထီဢ္က့ၯအီၯဆူ သရဢ္စိာ္တဿ္သးခုကစီဢ္ ဒီးမၯန႔ဿ္သးသမူလဿ အကယၯလီၯ. သရဢ္စံးဘ်ဳးယၯတဲ၀ဲ သါလဲၯခီဖ်ိဘဢ္တဿးဖးဒိဢ္အံၯအဘ်ီဘ်ီ တထံဢ္တဿ္မၯလိနီတမံၯဘဢ္. လဿယဃိ သါလဲၯထံဢ္ဘဢ္တဿ္ ကံးညာ္လီဿ္လံၯဘဢ္စူးကြံာ္လဲလိာ္အသး ဆူစးခိ၀ါကဲဘ်ဳး၊ အဃိသါကသူစ့ဿ္ကီးလဿသါတဿ္စံဢ္တဲၯတဲ လီၯအပူၯလီၯ.

၂. လဿဿ္သြဲဢ္လးကဲထီဢ္တဿ္ကံးညာ္၀ါအဂ့ၯစါ

လဿတဿ္လီဿ္တပူၯ ယထံဢ္လဿဿ္သြဲဢ္လးဘဢ္တဿ္ခူဢ္ထီဢ္န႔ဿ္အီၯလဿဟီဢ္ခိဢ္လာ္သူဒီးဃဿ၊ ဒီးတဿ္ဆွဿ အီၯဆူစဲးလဿအဒုးလဲလိာ္တဿ္၊ တဿ္မၯဘ်ဲးအီၯ၊ ၀ံၯမၯ၀ါထီဢ္အီၯ၊ ဒီးကဲထီဢ္ ၀ဲတဿ္ကံးညာ္၀ါဂ့ၯမး၊ နဲဢ္လီဢ္၊ ဒီးထဲၾထဳး၊ လဿပိာ္မုဢ္ပိာ္ခြါတဖဢ္ဆးကဲထီဢ္ဆ့ကၯ ဒီးကၯ၀ဲဖ်ါဂ့ၯမးန႔ဢ္လီၯ. ပွၯဒ္အီကဿးစတံ မ့ဿ္လီၯဘ်ဿလဿတဿ္ဒဲးဘးအပူၯဘဢ္ဆဢ္၊ ကစဿ္ခရံာ္လဲလိာ္ဒုးကဲထီဢ္အီၯဆူပွၯစီဆွံအီကဿးစတံ န႔ဢ္လီၯ.

၃. ကြဿ္လီၯသိလ့ဢ္တဖဢ္လဿတဿး ၁၀၂ ကထဿ

ယဆဿထဿဢ္လဿ၀့ဿ္နယူယီးအတဿးဖးဒိဢ္ ၁၀၂ ကထဿအခီဢ္ထံး၊ ယထံဢ္သိလ့ဢ္သ့ဢ္တဖဢ္ထဲအဂ့ၯ ဃ့ဿ္ထီဢ္ဃ့ဿ္လီၯ ယမိဢ္န႔ဿ္သးလီအီၯတဆိလီၯ. ယလဲၯထီဢ္တုၯလဿ ၆၆ ကထဿယကြဿ္လီၯသိလ့ဢ္ တဖဢ္ဖ်ါဆံး၊ လဲၯထီဢ္တုၯလဿ ၈၈ ကထဿ ယကြဿ္လီၯသိလ့ဢ္တဖဢ္ ဆံးဒိဢ္ထီဢ္ လဲၯထီဢ္တုၯ ၁၀၂ ကထဿ ယကြဿ္လီၯသိလ့ဢ္တဖဢ္ဖ်ါဒဢ္ဆံးဆံးဖိ၊ ဒ္ဖိသဢ္လိာ္ကြဲသိလ့ဢ္ဖိ၊ ဒီးယတဿ္မိဢ္န႔ဿ္သးလီအီၯ န႔ဢ္ဟါမဿ္ကြံာ္လဿယပူၯလီၯ. ပအိဢ္လဿဟီဢ္ခိဢ္အံၯ ပကြဿ္တဿ္ထူးတဿ္တီၯတဿ္လီဿ္တဿ္လၯ ပမိဢ္န႔ဿ္ သးလီအီၯနာ္သက့၊ ပတဿ္အိဢ္မူလဿ သူဢ္လဿသးအတီၯမ့ဿ္ထီထီဢ္ကြ႔ဿ္ကြ႔ဿ္န႔ဢ္၊ ပတဿ္မိဢ္န႔ဿ္သးလီ ကစွၯလီၯကြံာ္ပွီဿ္ပွီဿ္၊ ဒီးဟါမဿ္ကြံာ္၊ ပကပာ္ဒိဢ္သးလီတဿ္လဿမူခိဢ္တခီ၊ တဿ္လဿခဲကိာ္တဃဢ္န႔ဢ္လီၯ.

ခိးကြဿ္လဿ္အကူာ္ ၈

Read More

ခဲဢ္ဖ့ဆူအ့ဢ္ဒိဢ္နံရွါ (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - ၆)

ဖဲ ၁၉၃၂ နံဢ္န႔ဢ္ ဟီဢ္ခိဢ္ဒီဘ့ဢ္ခရံာ္ဖိသးစဿ္အတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ဘဢ္ဖဲ ကီဿ္အ့ဢ္ဒိဢ္နံရွါ အ၀့ဿ္တဖ်ဿဢ္၊ ပွၯဃု ထဿပိာ္မုဢ္ ၃ ဂၯ၊ ပိာ္ခြါ ၄ ဂၯ၊ ပကလဲၯလဿကီဿ္ပယီၯအခဿဢ္စးလီၯ. ပလဲၯအိဢ္ကတီဿ္မၯတဿ္ဘါ တဿ္ရဲဢ္ တဿ္က်ဲၯဖဲ၀့ဿ္တဢ္ပ့ဢ္ ကီဿ္မလ့ရွါ၊ ဒီးရ့လိာ္မုာ္လိာ္ဒီးပပွၯကညီ အသုးမုဿ္တဖုလဿအဲကလံးပဒိဢ္ ဆွဿအီၯဖဲန႔ဢ္လီၯ. ဖဲ၀့ဿ္စ့ကဖိန႔ဢ္ ပမၯစ့ဿ္ကီးတဿ္ဘါတဿ္ရဲဢ္တဿ္က်ဲၯ လဿတရူးခရံာ္ဖိ အသရိာ္ဖးဒိဢ္ တဖ်ဿဢ္အပူၯလီၯ. ပဒိးထီဢ္ကဘီဖးဒိဢ္တဘ့ဢ္၊ ၀ါဒီဘ့ဢ္ အိဢ္ ၇ ကထဿတဘ့ဢ္၊ ဒီးလဲၯတုၯလဿ ကီဿ္အ့ဢ္ဒိဢ္နံရွါ တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္အလီဿ္မုာ္မုာ္လီၯ. ပအိဢ္ဖွိဢ္၀ံၯ ပလဲၯဆူ၀့ဿ္ဒီးသ၀ီတဘ်ဳးဖ်ဿဢ္၊ ပက်ဲးစဿး မၯလၯကပီၯယြၯ ဒီးပသးခုလဿယြၯသူပွၯဂ့ၯမးအဃိလီၯ.

ပလဲၯအခါ ပဒိးဘဢ္ကဘီအ၀ါလီၯဘီလီၯမုဿ္ ၇ ကထဿတဘ့ဢ္၊ လဲၯတဿ္တနဢ္ရံဢ္ ၃၀ မံးလး၊ ပဟဲက့ၯ တခီပဒိးဘဢ္တရူးကဘီအသူ ၃ ကထဿတဘ့ဢ္၊ လဲၯတဿ္တနဢ္ရံဢ္ ၁၀ မံးလးလီၯ. ကဘီသူလဲၯတဿ္ ဒီနၯညါ၊ ဒီးလဿမုဿ္ဆ့ဢ္မုဿ္ဆါခီန႔ဢ္၊ ဖဲယထိဢ္သႀတီၯကြဿ္ကဘီခံဘ့ဢ္အံၯ ဒီးယဆိကမိဢ္ဆံးကဘီအသူ တဘ့ဢ္အခါ၊ သတူဿ္ကလာ္ ကဘီအသူအံၯလဲၯတဿ္ဒ့ခံယဿ္ခီယဿ္ခီ၊ ပွၯကဘီဖိတဲပွၯ၊ ခဲအံၯပကဘီ လဲၯတိဘဢ္လဿ ပီဢ္လဲဢ္ထံတ၀ံး (၀ဲ) ဖးဒိဢ္အဃိ၊ အ၀ဲလဲၯတဿ္ဒ္အံၯလီၯ. အန႔ဢ္ဒီးယဒြးလဿယသး၊ ပီဢ္လဲဢ္အဂဿဿ္အခါနလဲၯဒဢ္တနဢ္ရံဢ္ ၁၀ မံးလး၊ တဘ်ီအံၯတိဘဢ္ ပီဢ္လဲဢ္အထံတ၀ံးဖးဒိဢ္လံ၊ နက၀ံဿ္တရံးနသးလဿပီဢ္လဲဢ္ပူၯ တမ့ဿ္ပကတုၯ၀့ဿ္စ့ကဖိတသ့ဘဢ္. ဘဢ္ဆဢ္ယထံဢ္လဿ ထံတရံးဆူဢ္ ဆူဢ္အဃိ လဲၯတဿ္ဒ့ခံယဿ္ခီနာ္သက့၊ လဲၯတဿ္တနဢ္ရံဢ္ ၁၀ မံးလးကစီဒီလီၯ. လဲၯတဿ္ဒ္န႔ဢ္ တနဢ္ရံဢ္ တခီ၀ံၯဖ်ိကြံာ္ထံတ၀ံးဖးဒိဢ္လီၯ. အန႔ဢ္ဒီးယဘါထုကဖဢ္၊ ပဿ္ကစဿ္ယြၯဧဿ၊ မ္ယကမ့ဿ္ဒ္ကဘီအသူ တဘ့ဢ္အံၯတက့ဿ္. ဒ္ကဘီတဘ့ဢ္အံၯအသိး ယမ့ဿ္တဖ်ါ အါယးပါယးဒ္ပွၯတနီၯနာ္သက့၊ မၯစဿၯယၯ ဒ္သိး ထီဘိယကအိဢ္ဒီး သးအဂံဿ္အဘါ၊ ယမ့ဿ္ဘဢ္သဂဿဿ္ဒီးသးသမူ အထံသ၀ံးဖးဒိဢ္တဘ်ီဂ့ၯတဘ်ီ ဂ့ၯ၊ ယကသ့လဲၯဒဢ္တဿ္ဆူညါ လဿနပူၯဒီးလဿနဂီဿ္တက့ဿ္.

ခိးကြဿ္လဿ္အကူာ္ ၇

Read More

ခဲဢ္ဖ့ဆူကိၯလၯသူကီဿ္ ၃ ဘ်ီ (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - ၅)

ဖဲယမ့ဿ္ဒံးလံာ္စီဆွံကႜိဖိအခါ ပလဲၯဘဢ္ခဲဢ္ဖ့ဆူ ကိၯလၯသူကီဿ္ ၃ ဘ်ီ၊ ဟဲအသးဒ္အံၯလီၯ. သရဢ္ စတဲနလ့ဢ္ကႜိန္ မ့ဿ္သရဢ္မံၯဟူသဢ္ဖ်ါ ဟးစံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္သကုၯကိၯလၯသူကီဿ္တဂၯ၊ ဒီးပွၯဒိ ကနဢ္အီၯအိဢ္အါမးလီၯ. အ၀ဲဟဲစံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္ ၆ ဟါ ဖဲ၀့ဿ္တကူဢ္၊ ဒီးယလဲၯဟးကိးမုဿ္ဟါ လီၯ. အ၀ဲထံဢ္လိာ္သရဢ္ဒါယဿဢ္ ဒီးကြဲအီၯလဿကလဲၯမၯခဲဢ္ဖ့လဿကိၯလၯသူကီဿ္၊ ဒီးသါကတူဿ္တဿ္အလဿာ္ ဖဲအလီဿ္အိဢ္လီၯ. အဃိ ဖဲ ၁၉၂၈ န႔ဢ္၊ သရဢ္ဒါယဿဢ္လဲၯကိးပ၀ဲ ၇ ဂၯ ထဲပိာ္ခြါ ဆူကိၯလၯသူကီဿ္ ကလံၯထံးယံာ္တလါ ဘ်ဲဢ္လီၯ. ဖဲ ၁၉၂၉ နံဢ္န႔ဢ္ လဲၯကိးပိာ္ခြါ ၇ ဂၯဆူကိၯလၯသူကီဿ္ကလံၯစိး၀့ဿ္ ဖးဒိဢ္ တဖဢ္ယံာ္ ၂ လါဒီးဖဲ ၁၉၃၀ န႔ဢ္လဲၯကိးကဒီး ပပွၯတဖုဃီန႔ဢ္ဆူ ကိၯလၯသူကီဿ္ကလံၯထံး ယံာ္ ၂ လါလီၯ. လဿခံသရဢ္စတဲနလ့ဢ္ကႜိန္တဲပွၯဒ္အံၯ၊ ယဟးက့ၯဆူတဿ္လီဿ္လဿသုဟးတ့ဢ္တဖဢ္၊ ပွၯအါ ဂၯစံးပၾတဿၯသုခဲဢ္ဖ့၊ ယထံဢ္လဿကဲဘ်ဳးကဲဖွိဢ္ ဒိဢ္န႔ဿ္ယမၯတဂၯဧိၯတက့ဿ္လီၯ. ဒ္အ၀ဲစံးအသိး မ့ဿ္စဲဃဲၯလီၯ. အ၀ဲမၯသ့ဒဢ္တဿ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯတမံၯဧိၯလီၯ. ပ၀ဲပမၯသကိးလဿတဿ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯ၊ တဿ္အုဢ္ပသး၊ တဿ္သး၀ံဢ္၊ တဿ္ဒုးနဲဢ္တဿ္ဒိတဿ္တဲာ္၊ မ့ဿ္တဿ္ကဲဘ်ဳးဒိဢ္န႔ဿ္ထဲတဂၯဧိၯစံဢ္တဲၯတဲလီၯ တဿ္တက့ဿ္လီၯ.

Read More

သရဢ္မူလဿဿ္လံာ္စီဆွံကႜိသရဢ္ (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - ၄)

ယဖ်ိထီဢ္လံာ္စီဆွံကႜိတဘ်ီဃီ ကႜိခိဢ္သရဢ္မါရွဿဢ္ ကိးယၯလဿယကကဲထီဢ္လံာ္စီဆွံ ကႜိ သရဢ္၊ ဒီးမ့ဿ္ တဿ္ခြဲးတဿ္ယာ္ဖးဒိဢ္လဿယဂီဿ္လဿယသိဢ္လိဘဢ္ပွၯအါဂၯ၊ ပိာ္ခြါ ပိာ္မုဢ္ တဖဢ္လဿကကဲထီဢ္ က့ၯသ ရဢ္သရဢ္မုဢ္လဿ အမၯယြၯအတဿ္လဿာ္ဆဿလဿာ္ကတီဿ္လဿ ကီဿ္ပယီၯဒီဘ့ဢ္ညါအပူၯ၊ အမဲာ္ညါ ပဟး မၯသကိးဘဢ္တဿ္သးခုကစီဢ္ သကုၯကီဿ္ပယီၯ ဆူပွၯအါကလုာ္အက်ါ၊ ဒီးဒိးဘ်ဿဘဢ္စ့ဿ္ကီးပွၯအါက လုာ္ အါဂၯလီၯ. ကႜီန္သဲးကႜံ၊ ဖံထဿဢ္လးဒီးယၯ ပမ့ဿ္ပွၯအဆိကတဿဿ္တဖုလဿ အဖ်ိကိၯလၯလံာ္စီဆွံ ကႜိအဃိ၊ ပွၯအါကလုာ္ဟဲမၯလၯကပီၯ ပတဿ္ဖ်ိကႜိပွဲၯထီဢ္သရိာ္ပူၯလီၯ. ပဟ့ဢ္တဿ္ကစီဢ္တဂၯ ၁၀ မံးနံး ဒီးတဿ္ဂ့ဿ္လဿယကတိၯမ့ဿ္၀ဲ၊ ႃႃအိဢ္မူလဿယ့ဢ္ရွဴးဂီဿ္ကိးမုဿ္နံၯ႗႗ လီၯ. အလီဿ္အိဢ္လဿ ပကအိဢ္မူ လဿယ့ဢ္ရွဴးဂီဿ္ တမ့ဿ္ထဲလဿအိဢ္ဘွံးနံၯသရိာ္ပူၯဘဢ္. မ့ဿ္စ့ဿ္ကီးလဿလီဿ္ကိးပူၯဒဲးကိးမုဿ္နံၯလီၯ. ပသ ကိးသဿဂၯ ပ ပာ္စီဆွံထီဢ္ပသးဒီး သး၀ံဢ္လဿကိၯလၯက်ိာ္ ကမ့ဿ္၀ဲဆူကစဿဿ္ခိဢ္၊ ဆူပီဢ္လဲဢ္၊ ဖဲယြၯဆွဿ ပွၯပကလဲၯ၊ ဖဲအမဿပကမၯန႔ဢ္လီၯ. အန႔ဢ္ဒီးပဖ်ိထီဢ္၀ံၯ၊ သရဢ္ဖံထဿဢ္လး၊ ယၯဒီးပွၯအဂၯ ၅ ဂၯ ပဢ္ဃုာ္ဒီးမံးရွဿဢ္နရံဢ္သရဢ္ ခါစဿဢ္၊ ပလဲၯဆူဖဢ္ပူဢ္ကစဿဿ္ခိဢ္ သ၀ီဆံဆဲဢ္ဖ်ဿဢ္၊ ၀ံၯလဲၯဆူယူဢ္တရဢ္ ကီဿ္ (ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္) ပွၯကညီဒူသ၀ီတဘ်ဳးဖ်ဿဢ္၊ စိာ္ဒီးပံကြဲၯလြံဿ္ဖ်ဿဢ္၊ မ့ဢ္အူဒဿတဖ်ဿဢ္၊ ကိးမုဿ္ဟါ ဒဲး ပမၯတဿ္သးခုကစီဢ္အတဿ္ရဲဢ္တဿ္က်ဲၯလဿတဿ္သူဢ္ဆူဢ္သးဂဲၯ၊ တဿ္သူဢ္ဖွံသးညီပူၯလီၯ. ပွၯသ၀ီဖိ တဖဢ္ကြဿ္၀ဲကနဢ္၀ဲ အဲဢ္ဒိးလဿပကမၯတုၯလဿမုဿ္နၯယိာ္န႔ဢ္လီၯ. ပထီဢ္ကစဿဿ္လီၯကလိကိးမုဿ္နံၯ ယံာ္တလါတခီ၊ ဒီးပထံဢ္လဿပခီဢ္ဖံးတဿ္ကံးညာ္ ညာ္ဘဢ္အသးလဿခရံာ္အဂီဿ္၊ ပသးမုာ္ဒိဢ္မးလီၯ.

ဘဢ္တဘ်ီလဿက်ဲ ပကဖီအီဢ္မ့ၯထံမူတပူၯလီၯသံး ပဘဢ္မၯန႔ဿ္ထံလဿ ပနဿ္ခီဢ္လီဿ္ တပူၯတစဲးတပူၯ တစဲး ဒီးဖီအီဢ္မ့ၯလီၯ. ဘဢ္တနၯ ပထီဢ္မံလဿယူဿ္တရဢ္ (ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္) ပွၯကညီအဟံဢ္၀ဢ္တဖ်ဿဢ္၊ ဖီန႔ဿ္ပွၯမ့ၯဒီးခြဲးလီၯ၀ဲ၊ အိဢ္ဒဢ္မ့ၯလီၯ. တဿ္ဒိးတဿ္လဢ္မႏုၯမး တအိဢ္လဿကဖီဒုးအီဢ္ပွၯဘဢ္. ပအီဢ္ ထဲမ့ၯ ပယူဿ္လီၯတညီဘဢ္အဃိ၊ ပဖဿႏုာ္ထံခ်ီလဿခြးတဘ့ဢ္ အပူၯဒီးအံသဢ္တစဲးဒီး မ့ဿ္လဿပသဢ္၀ံၯ အဃိ၊ ပအီဢ္မ့ၯပအိထံခ်ီ အံသဢ္ထံ လဲၯႏုာ္တမီ၀ံၯတမီ၊ ပသးပွဲၯဒီးတဿ္စံးဘ်ဳးယြၯဒီးဟံဢ္ကစဿ္လီၯ. ပဟဲက့ၯတုၯ မီဢ္လမႜဲဢ္ကဘီသန႔၊ ယသကိးတရဿလဲၯတံာ္အခိဢ္သူ ယအိဢ္တ့ဿ္ခိးပတဿ္ဖိတဿ္လံၯ အခါ ပယီၯတဂၯဟဲဆဿထဿဢ္ကြဿ္၀ဲပပံကြဲၯ၊ မ့ဢ္အူဒဿ၊ ဒီးပထဿဢ္၊ ပကုဒီးသံကြဿ္ယၯ၊ သုဟဲက့ၯဖဲလဲဢ္ခီလဲဢ္ ယတဲအီၯပသကိး ၇ ဂၯ ပဢ္ဃုာ္ဒီး ကိၯလၯ၀ါသရဢ္တဂၯ၊ ပဟးထီဢ္လဿအ့စ့ဢ္ ပလဲၯဆူဖဢ္ပူဢ္ ဒီးယူဢ္ တရဢ္ (ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္) ကစဿဿ္ခိဢ္ဒူသ၀ီတဘ်ဳးဖ်ဿဢ္၊ ကိးဟါဒဲးပဒြဲဢ္ထီဢ္ပမ့ဢ္အူဒဿ၊ ပအူန႔ဿ္ပွၯသ၀ီဖိ လဿပံကြဲၯ၊ ပသး၀ံဢ္တဿ္၊ ပဒုးနဲဢ္တဿ္ဒိတဿ္တဲာ္၊ ယံာ္တလါတခီ၊ ခဲအံၯ ပကက့ၯဆူအ့စ့ဢ္လီၯ. အ၀ဲသံ ကြဿ္ယၯ သုမၯန႔ဿ္စ့ဆံးအါလဲဢ္. ယတဲဆဿအီၯ ပတမၯန႔ဿ္တိဿ္နီတဘ့ဢ္အမဲာ္ညါ ပလဿာ္စ့ ၇၀၀ ဘးလီၯ. အ၀ဲတဲယၯ သုမၯလံ ယဲယမၯတကဲဘဢ္. ပ၀ဲတခီပမၯကဲ မ့ဿ္လဿပထံဢ္ပကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴး ဟဲကဲထီဢ္အဖွီဢ္ ဒ္သိးပကထူးတီၯထီဢ္အဂီဿ္လီၯ. ပလဲၯတဿ္တဘ်ီအံၯ ပထံဢ္လဿ ပပွၯကညီလဿ ယူဢ္ တရဢ္ကီဿ္ တဖဢ္ လိဢ္ဘဢ္ပတဿ္မၯထီထီဢ္အတီၯ လီၯဆီဒဢ္တဿ္လဿသူဢ္လဿသးအဃိ ဖဲ ၁၉၅၇ နံဢ္န႔ဢ္ သရဢ္ဖံထဿဢ္လး၊ သရဢ္မဿ္ကူး၊ သရဢ္မုဢ္အဲးစထဿဢ္လြ႔ဢ္ဒီးယၯ၊ ပဒိးထီဢ္ကဘီယူၯဆူ၀့ဿ္ဘီကီး၊ ၀ံၯလဲၯဆူကံဿ္မဲ၊ ဒီးဆူ ၀့ဿ္မဲးစရံ (မုဿ္ယူဿ္)၊ ဒီးလဲၯလဿပခီဢ္ ၃ သီဆူခရံာ္ဖိသ၀ီတဖ်ဿဢ္ လဿတနံဢ္ တဘ်ီကီဿ္အတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ ဘဢ္ဖဲန႔ဢ္လီၯ. နာ္သက့ ပွၯဟဲဆူအတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ဖးဒိဢ္အံၯ အိဢ္ဒဢ္ခံကယၯ ဂၯလီၯ. ဖဲမဲးစရံ (မုဿ္ယူဿ္) န႔ဢ္ တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္တဖဢ္ဆွဿလီၯအခဿဢ္စးဒီး ပသိဢ္လိလံာ္စီဆွံဖဲန႔ဢ္ တႏြံလီၯ. ဖဲမဲးစရံ (မုဿ္ယူဿ္) က၀ီၯန႔ဢ္ မ့ဿ္လဿသရဢ္ပာ္စုလဿ ကဟးဘ်ဿထံဒုးအီဢ္ပွၯဘူဢ္အိဢ္ဒဢ္ထဲတဂၯအဃိ၊ ပပာ္စုအါထီဢ္န႔ဿ္အီၯ သရဢ္တဂၯလဿ အဟး၀့ၯ၀ီၯစိာ္တဿ္သးခုကစီဢ္ဖဲ မဲးစရံ (မုဿ္ယူဿ္) က၀ီၯန႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲအမံၯမ့ဿ္သရဢ္ခီဢ္ဖံးအဃိ ယသံကြဿ္အီၯ၊ ဘဢ္မႏုၯနမံၯမ့ဿ္ခီဢ္ဖံးလဲဢ္. အ၀ဲတဲယၯ၊ ဖဲသါမ့ဿ္ဖိသဢ္ န႔ဢ္၊ သရဢ္ဟဲလဿပသံဢ္တဂၯတဲသါ ဟဲပိာ္ယခံ ယကပာ္နၯကႜိ ဒီးနဘဢ္က့ၯမၯဒိဢ္ထီဢ္ထီထီဢ္ နပွၯက လုာ္လဿ ယူဿ္တရဢ္လီၯ. သါလဲၯအိဢ္ဒီးအီၯ တုၯသါဖ်ိ ၇ တီၯဒီးသါတဲအီၯ၊ သါမၯန႔ဿ္တဿ္သ့ထီဢ္ဘဢ္ ထီဢ္ဖဲအၾကဿးလံ၊ ဒီးသါကက့ၯမၯစဿၯသါပွၯကလုာ္လီၯ. သရဢ္န႔ဢ္တဲသါဒ္အံၯ၊ ယသးခုလဿနပာ္နသး လဿနကက့ၯမၯစဿၯနပွၯကလုာ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္မ့ဿ္လဿနသ့န႔ဿ္အ၀ဲသ့ဢ္အဃိ၊ နကပာ္ဒိဢ္ပာ္ထီဘဢ္ဖုး နသးလဿအ၀ဲသ့ဢ္အဖီခိဢ္လီၯ. ယဟ့ဢ္နမံၯစီၯခီဢ္ဖံး၊ နကဘဢ္ပာ္နသးဒ္ခီဢ္ဖံးအသိး၊ ခီဢ္ဆါနသး၊ ဆီဢ္လီၯနသး မၯတဿ္ခ့တဿ္ပွၯအတဿ္မၯလဿနပွၯကလုာ္အဂီဿ္လီၯ.

ခိးကြဿ္လဿ္အကူာ္ ၅

Read More

စီၯမူလဿဿ္မၯလိလံာ္စီဆွံကႜိ (၁၉၂၇-၃၁) (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - ၃)

ဖဲယႏုာ္လီၯလံာ္စီဆွံကႜိန႔ဢ္၊ ယလဲလိာ္က့ၯယမံၯလဿစီၯရွ႔ဢ္ဆူစီၯမူလဿဿ္ဒ္ယကြဲးဖ်ါလဿ တဿ္ကတိၯလဿ ညါအသိးန႔ဢ္လီၯ. အ့စ့ဢ္ကိၯလၯလံာ္စီဆွံကႜိကဲထီဢ္အသးဒ္အံၯလီၯ. လဿယူဒၯသဢ္ခီလ့ဢ္ကႜိန႔ဢ္ ပွၯသး စဿ္ ၃ ဂၯ၊ ပယီၯကႜီဢ္သဲးကႜံ၊ စီၯဖံထဿဢ္လး၊ ဒီးစီၯရွ႔ဢ္ (ကဲထီဢ္က့ၯစီၯမူလဿဿ္) အသးအိဢ္မၯလိလံာ္လဿ ကိၯလၯက်ိာ္အဃိ၊ သါကလဲၯ၀ဲဆူကိၯလၯသူကီဿ္၀့ဿ္စံဢ္ရဲဖူလံာ္စီဆွံကႜိ လဿသရဢ္ခ့ရ့ဢ္ဒုးကဲထီဢ္န႔ဢ္ လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ မံးရွဿဢ္နရံဢ္ သရဢ္၊ မးမး၊ လဿကီဿ္ပယီၯတဖဢ္ တဲပသကိး ၃ ဂၯန႔ဢ္လဿ သါကဒုးအိဢ္ ထီဢ္ကိၯလၯလံာ္စီဆွံကႜိလဿပဂီဿ္၊ အဃိ ဖဲ ၁၉၂၇ နံဢ္၊ ပစးထီဢ္မၯလိဒီးပဖ်ိထီဢ္လဿ ၁၉၃၁ နံဢ္လီၯ. ပွၯလဿအသိဢ္လိပွၯတခီမ့ဿ္ထဲမံးရွဿဢ္နရံဢ္၊ မးမး၊ တဖဢ္အိဢ္၀ဲ ၁၅ ဂၯညါလီၯ. ပွၯလဿသိဢ္လိပွၯအက်ါ ပဘဢ္ဘ်ဳးလီၯဆီလဿသရဢ္ဒါယဿဿ္၊ မ့ဿ္ပွၯလဿအသးဆူဢ္မၯတဿ္သးခုကစီဢ္အဃိ၊ ဖဲပအိဢ္ကႜိ ၄ နံဢ္ အတီဿ္ပူၯဒုးအိဢ္ထီဢ္၀ဲခဲဢ္ဖ့၊ ဒီးယဟးမၯသကိးဘဢ္ခဲဢ္ဖ့ကီဿ္ပယီၯဒီဘ့ဢ္ဃဢ္ဃဢ္၊ ဒီးပလဲၯစ့ဿ္ကီးဆူ ကိၯလၯသူကီဿ္ ၃ ဘ်ီ၊ တဘ်ီယံာ္ ၂ လါ၊ ဆူယူဢ္တရဢ္ကီဿ္ (ကီဿ္ကႜီဢ္တဲဢ္) ၂ ဘ်ီ၊ ဆူစ့ကဖူ၊ အ့ဢ္ဒိဢ္ နံရွါတဘ်ီ၊ ပစံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္၊ အုဢ္ပသး၊ သး၀ံဢ္တဿ္၊ ဒုးနဲဢ္တဿ္ဒိတဿ္တဲာ္၊ ပမ့ဿ္ကႜိဖိနာ္က့ ပမၯဖဲ တဿ္သ့အိဢ္ဒီးပွၯ လဿတဿ္သူဢ္ဆူဢ္သးဆူဢ္သူဢ္ဖွံသးညီပူၯ၊ ယြၯသူပွၯလီၯကမဿကမဢ္ကစီဒီလီၯ.

ယသးအိဢ္ပာ္ဖ်ါ တဿ္မၯအသးဒီးပသကိး ၃ ဂၯ ခံခါ၊ ဖဲပအိဢ္လံာ္စီဆွံကႜိအခါ၊ လဿပသးပ့ၯနီဢ္တသ့၊ တခါဖဲပမၯလိသီတဿ္၊ ဒီးတခါဖဲပကဖ်ိထီဢ္န႔ဢ္လီၯ. ဖဲပႏုာ္လီၯမၯလိသီတဿ္အခါ၊ သရဢ္ဒါယဿဢ္ တဲသကိး ၃ ဂၯဒ္အံၯ၊ ယသးခုဒိဢ္မးဒီးမုဿ္လဿ္လဿ သုကကဲထီဢ္၀ဲ ပွၯမၯယြၯအတဿ္လုဿ္ဒိဢ္ပွ႔ၯ ဒိဢ္ တဖဢ္အဃိ မၯလိတဿ္ဆူဢ္ဆူဢ္ဒီးမၯစ့ဿ္ကီးတဿ္သးခုကစီဢ္အတဿ္မၯတက့ဿ္. ပမၯလိတဿ္တခ်ဳးပွဲၯထီဢ္ ၁ လါ၊ အ၀ဲမဿ ပသကိး ၃ ဂၯလဲၯဆူခိ သ၀ီတဖ်ဿဢ္၊ လဲၯမၯတဿ္သးခုကစီဢ္၊ လဲၯလဿမုဿ္ယဲဿ္နံၯဟါခီ ဒီးဟဲက့ၯ မုဿ္နံၯပူၯဂီၯခီ၊ ဒီးထီဢ္မၯလိတဿ္လဿအစုပူၯ မုဿ္ဃ့ဿ္လီၯတနဢ္ရံဢ္လီၯ. ပဖးလံာ္လဿအ၀ဲမဿ ပဖးန႔ဢ္ တခ်ဳးအါဘဢ္အဃိ၊ အ၀ဲသံကြဿ္ပွၯပစံးဆဿတဘဢ္အါဘဢ္. အမဲာ္တမုာ္တဲပွၯ၊ ယမဿသုဖး၊ သုတဖးထဲသိးသုၾကဿးဖးအဃိ၊ အ၀ဲကြဿ္ပွၯ သုကဲထီဢ္ပွၯလုဿ္ဒိဢ္ပွ႔ၯဒိဢ္တသ့ဘဢ္. က့ၯဘိဢ္ထီဢ္သု လီဿ္မံဒီးက့ၯဆူသုဟံဢ္တက့ဿ္. အ၀ဲက့ၯထီဢ္ဆူဟံဢ္ဖီခိဢ္၊ ပသကိး ၃ ဂၯ ပက့ၯဆူပဒဿး၊ ပတကတိၯ တဿ္နီတဘီဘဢ္. အိဢ္တစိဿ္ ယတဲဖံထဿဢ္လး သရဢ္ဟီက့ၯပွၯအဃိ၊ ပကဘိဢ္ထီဢ္ပတဿ္ဖိတဿ္လံၯ၊ ပကက့ၯဆူပဟံဢ္. အ၀ဲတဲယၯ၊ ပက့ၯတုၯပွၯမ့ဿ္သံကြဿ္ပွၯသုဟဲက့ၯ ဘဢ္မႏုၯလဲဢ္၊ ပမ့ဿ္တဲလဿ ပမၯ လံာ္တဘဢ္သရဢ္ဟီက့ၯပွၯ တလီၯမဲာ္ဆွးဧဲဿ္. ယတဲအီၯမ့မ့ဿ္ဒ္န႔ဢ္ပဘဢ္မၯဒ္လဲဢ္ အ၀ဲတဲယၯ၊ ပကလဲၯ ဆူလာ္ဖးထံက်း လဿကရဿဿ္ခ်ဿ၊ ယကပွ႔ၯဒုးအိသုတဂၯတခြး၊ ၀ံၯပကဟဲက့ၯဖးလံာ္တုၯအဘဢ္ဂ့ၯဂ့ၯ ဒီးပကလဲၯဃ့ကညးသရဢ္လဿ ကသံကြဿ္ကဒီးပွၯတဘ်ီ ပစံးဆဿမ့ဿ္တဘဢ္ပကက့ၯလီၯ. ပမၯဒ္အတဿ္ ဟ့ဢ္ကူဢ္အသိး။ ဒီးမုဿ္ထီဢ္ပလဲၯဆူသရဢ္အဟံဢ္ဖီလာ္၊ ပမၯသီဢ္ပကလုဿ္ဒ္သိးကသ့ဢ္ညါလဿပဟဲ လီၯ. အိဢ္တစိဿ္၊ သရဢ္ဟဲလီၯ၊ ဒီးလဲၯဆ့ဢ္နီၯလဿအလီဿ္ဆ့ဢ္နီၯလီၯ. ပ၀ဲ ၃ ဂၯ ပလဲၯဆဿထဿဢ္လဿ အလီဿ္ဆ့ဢ္နီၯကပၯ၊ အ၀ဲသံကြဿ္ပွၯ၊ သုဟဲမၯမႏုၯလဲဢ္. ပတဲအီၯ၊ ပဖးနလံာ္၀ံၯလံ၊ ၀ံသးစူၯသံကြဿ္ပွၯ ပစံးဆဿမ့ဿ္တဘဢ္၊ ပကက့ၯဆူပဟံဢ္လီၯ. အ၀ဲမဿပဆ့ဢ္နီၯ၊ ဘါထုကဖဢ္၀ံၯဒီးသံကြဿ္ပွၯတဂၯ၀ံၯတဂၯ ပစံးဆဿဘဢ္ဂ့ၯဂ့ၯလီၯ. အ၀ဲတဲပွၯခဲမဟါ ဟဲဆူယဟံဢ္တက့ဿ္. ပဟဲက့ၯပတဲလိာ္ပသး၊ မ့ဿ္ကမၯပွၯဒ္ လဲဢ္. ဟါခီပလဲၯဆူအဟံဢ္၊ ကြဲက့ၯ၀ဲပကလၯခီဖ်ိဒုးအီဢ္ပွၯအါစျခံလဿခြးဖးဒိဢ္ အပူၯဒီးကိဢ္ခ့း၊ ပအီဢ္ အီၯပနီဿ္ခိဒီးပသးခုဢ္လီၯန႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲဘါထုကဖဢ္လဿပဂီဿ္၊ ဒီးပဟဲက့ၯဆူပဒဿးပွဲၯဒီးတဿ္သးခု အိဢ္ဒီး တဿ္ပာ္လီၯပသးလဿပကမၯလိတဿ္ဆူဢ္ဆူဢ္လီၯ.

အဂၯတခါ၊ ပသကိး ၃ ဂၯ၊ ပမၯလိတဿ္ ၄ နံဢ္ပွဲၯထီဢ္၊ ခဲမုဿ္ဆ့ဢ္မ့ဿ္မုဿ္အိဢ္ဘွံးနံၯ ကအိဢ္ဒီးပတဿ္ဖ်ိကႜိ အတဿ္ရဲဢ္တဿ္က်ဲၯအဃိ၊ ပသးခုလီၯ. ဟါအ၀ဲန႔ဢ္ ပကတိၯနံၯကတိၯအ့သကိးတဿ္ဒီး ကႜိဖိအဂၯတဖဢ္ တုၯလဿ ၁၁ နဢ္ရံဢ္၊ ဒီးဖဲပသါကမံန႔ဢ္၊ ပသကိး ၃ ဂၯပထုးလီၯပပ့ဿ္ပီၯတန႔ဿ္ဘဢ္. ပနာ္လဿ ပွၯတဂၯ ဂၯကစဿဿ္ကဒါပပ့ဿ္ပီၯလီၯ. ပကတိၯနံၯကတိၯအ့ဒီးမၯဘဢ္က့ၯပပ့ဿ္ပီၯ၀ံၯ ပမံလီၯ. လဿမုဿ္နၯခီ ၂ နဢ္ရံဢ္၊ ပွၯတဂၯလူပသကိး ၃ ဂၯလဿထံ၊ ပပ့ဿ္ပီၯပယဢ္လုး ပခိဢ္ဘဢ္စီဢ္၊ ပဖုးသံပ်ီဿ္သံလီၯ. ပခြဲးကဲၯ ထီဢ္လီမ့ဢ္အူ၊ ဒီးကႜိဖိအဂၯတဖဢ္ဟဲကြဿ္ကီပွၯလီၯ. ပ၀ဲ ၃ ဂၯတခီ၊ ပဘ့ဢ္လီၯပပ့ဿ္ပီၯ၊ ပပာ္ကြံာ္ပယဢ္ လုး ကထြါပခိဢ္အခါ ပနံၯသကိးလီၯ. ယသံကြဿ္ပယီၯ မိစဲးအီဢ္သြ႔ဢ္ လဿအမၯလိ စပဲဢ္ရွဲဢ္န႔ဢ္၊ ပွၯစဿက ဒါ ပပ့ဿ္ပီၯ၊ ပွၯလူပွၯလဿထံန႔ဢ္မ့ဿ္နၯဧါ. တမ့ဿ္ဧဲၯ. အ၀ဲနံၯဒီးတဲ၀ဲ၊ မ့ဿ္ယၯနဲဢ္. ယမၯကြဿ္သုသးသဲးသဲး လီၯ. သုဒိးစဲးလံာ္ဖ်ိအဃိ၊ ခဲမုဿ္ဆ့ဢ္ကႜိခိဢ္ကဟ့ဢ္သု လဲးမးလဿသုဖ်ိ (B Th.) လံ၊ ဒီးသုကမၯယြၯ အတဿ္မၯလီၯ. ယဲတခီယဒိးစဲးကြဿ္သုတဿ္ပာ္သူဢ္ပာ္သး၊ သုသကဲးပ၀းလဿသုၾကဿးဒီးယြၯအတဿ္မၯ တၾကဿးလဲဢ္. ဒီးမ့ဿ္လဿသုတသးဒိဢ္ကဒူးကဒ့ဢ္ဘဢ္၊ မ့မ့ဿ္သုပာ္သုသးဂ့ၯကစီဒီအဃိ၊ သုဖ်ိယတဿ္ဒိးစဲး လံ၊ သုၾကဿး၀ဲဘဢ္၀ဲလဿ ခဲမုဿ္ဆ့ဢ္သုကဟံးန႔ဿ္ (B Th.) လဲးမးလီၯ. မိစဲး၊ အီဢ္သြ႔ဢ္၊ ဒိးစဲးပသကဲးပ၀း ပတဿ္ပာ္သူဢ္ပာ္သးလဿပၾကဿးတၾကဿးမၯယြၯအတဿ္တဘ်ီန႔ဢ္၊ မ့ဿ္တဿ္မၯလိဖးဒိဢ္လဿယဂီဿ္ လဿယတသး ပ့ၯနီဢ္နီတဘ်ီဘဢ္န႔ဢ္လီၯ.

ခိးကြဿ္လဿ္အကူာ္ ၄

Read More

မၯလိတဿ္လဿကိဢ္သဢ္ဖႜဴဢ္တီၯထီကႜိ ဒီးယူဒၯသဢ္ခီလ့ဢ္ကႜိ (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - ၂)

(၁၉၂၀-၁၉၂၇)
ယဖ်ိထီဢ္ ၇ တီၯ၊ ဒီးလဲၯမၯလိဖ်ိအတီၯ ၁၀ လဿကိဢ္သဢ္ဖႜဴဢ္ကႜိ၀့ဿ္ပသံဢ္လီၯ. တခ်ဳးယလဲၯ၊ ယပဿ္ပွ႔ၯ န႔ဿ္ယၯတလါထးဘူဒီးဆံးတဖ်ဿဢ္၊ ယဖဿႏုာ္ယကူယသိးစွၯဘ့ဢ္၊ ဒီးလဲၯလဿလ့ဢ္မ့ဢ္အူအခါ၊ ယသကိး တဂၯပာ္လီၯဘဢ္အတလါဃဿဖးဒိဢ္တဖ်ဿဢ္လဿ ယတလါအဖီခိဢ္၊ ယတလါဘံဢ္ဘဢ္အသး၊ ယဘဢ္ကိး က့ၯယတလါလဿ မႏုၯလဲဢ္ယတဲတဘဢ္ဘဢ္. ယပဿ္မၯသကိးတဿ္ဒီးမံးရွဿဢ္နရံဢ္သရဢ္ဟါရံဢ္၊ န႔ဿ္ဘဢ္ တလါ ၄၀ ဘးဘဢ္ဆွဿ၀ဲအဖိ ၅ ဂၯလဿကႜိလဿတဿ္ဃံးတဿ္စ့ၯအပူၯလီၯ. ယဲတခီယလဲၯအိဢ္ကႜိ၊ ယထံဢ္ ယသကိး ဟဲလဿဟီကတး၊ သဢ္ယဢ္၀တံဢ္၊ ညီဢ္လ့ပ့ဢ္၊ ရွႊဢ္ကႜ႔ဢ္ ပွၯဆွဿန႔ဿ္အီၯစ့၊ မုဿ္ဆါခီန႔ဢ္ ပွ႔ၯအိပွ႔ၯအီဢ္တဿ္၊ မ့မ့ဿ္ယၯဒီးယသကိးလဿတီအူတဂၯ၊ ပွၯတဆွဿန႔ဿ္ပွၯစ့အဃိ၊ မုဿ္ဆါခီ ၁၂ နဢ္ရံဢ္၊ ပအိထံ၀ံၯပမံလီၯလဿပလီဿ္လီၯ. ပွဲၯထီဢ္ ၃ လါယကြဲးတဲယပဿ္၊ ပဿ္ဧဿ၊ နဆွဿယၯလဿကႜိဆွဿကီးယၯ ဂ့ၯဂ့ၯတစဲး၊ ဆွဿန႔ဿ္ကီးယၯစ့လဿမုဿ္ဆါခီ ယကပွ႔ၯအီဢ္ဘဢ္တဿ္ဒ္ယသကိးတဖဢ္တဘီ၊ ယပဿ္ဆွဿန႔ဿ္ ယၯစ့ ၆ ဘး၊ ယသကိးတရဿနံၯဘဢ္ယၯ၊ တဲ၀ဲနပဿ္တဂၯဆွဿန႔ဿ္နၯစ့ တမ့ဿ္ကိး ၅ ဘး၊ တမ့ဿ္ကီး ၁၀ ဘး၊ ဆွဿ၀ဲ ၆ ဘးလီၯနံၯကီးလီၯ. ယကြဲးတဲယပဿ္လဿကဆွဿန႔ဿ္ယၯ ၁၀ ဘး၊ မ့တမ့ဿ္ပွၯနံၯဘဢ္ယၯ လီၯ. လဿခံတဘ်ီ ယပဿ္ဆွဿန႔ဿ္ယၯ ၇ ဘး၊ ယသကိးတရဿတဲကဒီးယၯ၊ နပဿ္တဂၯဆွဿန႔ဿ္နၯစ့ ၆ ဘး၊ ၇ ဘး၊ တမႜိတပါဘဢ္ပွၯလီၯ. ယကြဲးတဲကဒီးယပဿ္၊ နဆွဿအါထီဢ္ ၁ ဘးတမ့ဿ္ဒံးက်ဲဘဢ္. ဆွဿန႔ဿ္ယၯ ၁၀ ဘးတီတီ၊ မ့တမ့ဿ္ယသကိးနံၯဘဢ္ယၯဧဲဢ္. ယပဿ္ကြဲးတဲယၯ၊ ဖိခြါဧဿ၊ ယအဲဢ္ဒိးဆွဿန႔ဿ္နၯ ၁၀ ဘးနာ္သက့ ယဘဢ္လဿာ္ဒံးလဿ နပုဿ္ ၄ ဂၯအိဢ္ကႜိအဃိပဿ္ဆွဿသ့ဒဢ္ပွဲၯန႔ဢ္လီၯ.

ကႜိပ်ဿ္ယက့ၯတုၯ ဟံဢ္ယပဿ္တဲယၯဖိခြါဧဿ၊ နမၯလိ ၈ တီၯ အဃိပဿ္မၯန႔ဿ္နၯမံးရွဿဢ္နရံဢ္အကတဲဢ္ လီဿ္လံၯတဖ်ဿဢ္ မံလဿအဖီခိဢ္၊ ပဿ္ဖ်ိဒဢ္ ၅ တီၯအဃိ ကမံလဿတဿ္ဖီလာ္လီၯ. မုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္ယပဿ္ တဲယၯ၊ နကလဲၯပိာ္ ယခံဆူဖႜါပူၯဧါ၊ ယအဿဢ္လီၯအီၯအိဢ္ဒီးတဿ္မုဿ္လဿ္လဿ ကပွ႔ၯဒုးအီဢ္ယၯ ခီးဆြဲ၊ ဒုးအိယၯထံခုဢ္ဖဢ္လူဢ္ဒဢ္၊ ဒီးယပိာ္ထီဢ္အခံလီၯ. အ၀ဲတခီမံးရွဿဢ္နရံဢ္ သရဢ္မဿအလဲၯဆူရူ၊ တဿ္ဆါဟံဢ္၊ ဆူလံာ္တဿး၊ ဘဢ္ပွ႔ၯန႔ဿ္အီၯတဿ္အံၯတဿ္ႏုၯအဃိ ယပိာ္အခံယံာ္ ၂ နဢ္ရံဢ္လံ၊ တအီဢ္ တအိဘဢ္ဒံးတဿ္နီတမံၯဒံးဘဢ္. ယသးဟးဂီၯလဿယပိာ္ကမဢ္ယပဿ္အခံအခါ၊ ယမဲာ္ခ်ံခံဖ်ဿဢ္ဘဢ္ဆူ ယပဿ္အခီဢ္ညါသး၊ ယထံဢ္လဿခီဢ္ဖံးတံးညာ္လဿအဒိး၀ဲန႔ဢ္ ညာ္ဒီးအခီဢ္ဆဢ္ဖိ ဖ်ိးထီဢ္၊ ယထံဢ္ဃီၯ တဘ်ီဃီယသးဘဢ္ဒိ လဿဒ္သိးယၯဒီးယပုဿ္ ၄ ဂၯကအိဢ္ဘဢ္ကႜိအဂီဿ္၊ အ၀ဲဘဢ္ဟးထီဢ္ဟးလီၯကိး မုဿ္နံၯ၊ အခီဢ္ဖံးညာ္နာ္သက့၊ ပွ႔ၯဒိး၀ဲအသီတန႔ဿ္ဘဢ္. အန႔ဢ္ဒီးယတဲယပဿ္၊ န၀ံတဿ္ပွဲၯထဿဢ္ခံဖ်ဿဢ္ ယက၀ံစဿၯနၯ၊ ယပဿ္တဲယၯ နဲနမၯလိ ၈ တီၯ၊ ပဿ္မၯလိဒဢ္ ၅ တီၯအဃိ၊ ပဿ္တဒုး၀ံနၯဘဢ္. ယဟံး န႔ဿ္ဆူဢ္လဿယပဿ္အအိဢ္ဒီး ၀ံစဿၯအီၯတဖ်ဿဢ္လီၯ. အ၀ဲတဲယၯဖိခြါဧဿ၊ ယတဿ္မၯ၀ံၯလံ၊ ယပွ႔ၯတဿ္ ၀ံၯ လံအိဢ္ဒဢ္ပကက့ၯလီၯ. နသါအီဢ္ခီးဆြဲဧါ၊ နသါအိဖဢ္လူဢ္ဒဢ္ ဧါ၊ ယတဲအီၯပဿ္ဧဿ၊ ယတအီဢ္တအိတဿ္ နီတမံၯဘဢ္. ပကက့ၯ. ယအီဢ္ယအိကလီၯဧါ၊ ခီဢ္ဆဢ္ခံဘိဖ်ိးထီဢ္၊ မ့ဿ္ဒဢ္ယပဿ္တူဿ္ဆါအသးလဿ ယကအိဢ္ဘဢ္ကႜိအဂီဿ္လီၯ. စးထီဢ္ဖဲန႔ဢ္ ယမၯလိတဿ္လဿတီၯကႜိ၊ ခီလ့ဢ္ကႜိ၊ လံာ္စီဆွံကႜိ၊ ယတကြဲး ဃ့ယပဿ္အစ့နီတဘ်ီဘဢ္. ဖဲအ၀ဲဟ့ဢ္ယၯအါဘဢ္ယၯတခီဒံးလီၯ. ယထံဢ္ယပဿ္အခီဢ္ဆဢ္ခံဘိဖ်ိးထီဢ္၊ ဆွဿယၯတဿ္ဆိကမိဢ္တုၯလဿသူဢ္လဿသး၊ ဒ္သိးပကန႔ဿ္ဘဢ္တဿ္အုဢ္က့ၯခီဢ္က့ၯအဂီဿ္၊ ကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴး ဘဢ္ဟဲတူဿ္တဿ္တုၯဒဢ္လဲာ္ လဿထူဢ္စုညါလိၯန႔ဢ္လီၯ. အန႔ဢ္ဒီး ယစးထီဢ္သိဢ္လိတဿ္လဿ လံာ္စီဆွံ ကႜိ ဒီးန႔ဿ္ဘဢ္ယဘူးယလဲစ့ ၇၅ ဘးန႔ဢ္၊ ယစးထီဢ္မၯဘူဢ္ယတဿ္ဆံဆဲဢ္ပူတပူ လဿယကစဿ္ခရံာ္အဂီဿ္ တုၯခဲအံၯတစုလီၯ. ယပဿ္အဂီဿ္န႔ဢ္ အဆိကတဿဿ္ တလါယပွ႔ၯဆွဿန႔ဿ္အီၯခီဢ္ဖံးတဿ္ကံးညာ္၀ါဂ့ၯဂ့ၯ တစူဿ္၊ မ့မ့ဿ္ယမိဿ္န႔ဢ္ယဆွဿန႔ဿ္အီၯန႔ဢ္လုဢ္ဂ့ၯဂ့ၯတဘ့ဢ္၊ ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္ဒိးထီဢ္ ကူထီဢ္၀ဲလဿမုဿ္အိဢ္ဘွံး နံၯ၊ ဒီးပွၯသံကြဿ္အီၯ၊ သုခီဢ္ဖံး သုနံဢ္ဂ့ၯဂ့ၯသုပွ႔ၯဘဢ္ဆံးအါလဲဢ္. တဲဆဿ၀ဲ၊ ယဖိခြါပွ႔ၯန႔ဿ္ပွၯလဿ အဘူး အလဲအခီဢ္ထံးတလါ ဆွဿန႔ဿ္ပွၯလီၯ. ယမၯဆဿယမိဿ္ယပဿ္အတဿ္ခီဢ္ဆါအသးလဿ ယဂီဿ္မ့မ့ဿ္ တဿ္ဆံးနာ္သက့၊ အ၀ဲသ့ဢ္သးမုာ္၀ဲဖးဒိဢ္အသိး၊ ကစဿ္ခရံာ္တူဿ္တဿ္လဿပဂီဿ္ ပမ့ဿ္မၯဆဿက့ၯအဘ်ဳး၊ ကသးခု၀ဲဆံးဒိဢ္လဲဢ္.

ယမၯလိတဿ္ ၃ နံဢ္လဿကိဢ္သဢ္ဖႜဴဢ္တီၯထီကႜိန႔ဢ္၊ ကႜိခိဢ္သရဢ္ခႜဳးဖိဟ့ဢ္ပွၯတဿ္တိာ္ထူ လုဿ္ဒိဢ္ပွ႔ၯဒိဢ္ ၂ ဘီလဿယသးပ့ၯနီဢ္တသ့ဘဢ္မ့ဿ္၀ဲ၊
၁. ပွၯမ့ဿ္နာ္နၯန႔ဢ္၊ ဒ္သိးနသုတလီၯတဲာ္လဿပွၯအတဿ္နာ္န႔ဿ္နၯ ပလီဿ္နသးတက့ဿ္.
၂. ပွၯမ့ဿ္တနာ္န႔ဿ္နၯန႔ဢ္၊ ဒ္သိးပွၯကနာ္န႔ဿ္နၯ၊ က်ဲးစဿးတက့ဿ္.
ဖဲယဖ်ိထီဢ္ တီၯ ၁၀ န႔ဢ္ လဿယဖ်ိအလဲးမးအပူၯကႜိခိဢ္ကြဲးတဿ္လဿယဂ့ဿ္ ၂ ဘီ၊
၁. အ၀ဲဖႜဲးလဿတဿ္ဂံဿ္တဿ္ဒြး၊
၂. အ၀ဲမ့ဿ္ပွၯလဿပနာ္န႔ဿ္အီၯသ့၊
ဖႜဲးလဿတဿ္ဂံဿ္တဿ္ဒြးတခါ တလီၯဆီလဿယဂီဿ္ဘဢ္. မ့မ့ဿ္ပွၯနာ္န႔ဿ္အီၯသ့တခါ၊ အဘ်ဳးအိဢ္ လဿယတဿ္ အိဢ္မူအပူၯဒိဢ္မးလီၯ.

ဖဲယထီဢ္ယူဒၯသဢ္ခီလ့ဢ္ကႜိန႔ဢ္၊ မ့ဿ္လဿကႜိဒုးအိဢ္ကလီယၯ ယတဟ့ဢ္ဘဢ္မ့ၯခးအဃိ၊ ယဘဢ္မၯတဿ္ လဿကႜိ၊ ဒီးသရဢ္ခဿရံဢ္မဿယမၯစဿၯအီၯလီၯ. အ၀ဲအတဿ္မၯအါ၊ ယပဲဢ္ပါ နာ္သက့၊ ယက်ဲးစဿးမၯဂ့ၯဂ့ၯ ဒီးအ၀ဲသးမံယၯ၊ အဃိ ကႜိအိးထီဢ္အသီတနံဢ္န႔ဢ္ အ၀ဲမဿယမၯစဿၯကဒီးအီၯလီၯ. ကႜိအိးထီဢ္ကဒီးအ သီတနံဢ္ အ၀ဲတဲယၯ၊ နပဲဢ္ပါနာ္သက့နမၯစဿၯယၯဂ့ၯဂ့ၯ၊ ယစံးဘ်ဳးနၯဒိဢ္မး၊ မ္ယြၯဆိဢ္ဂ့ၯနၯတက့ဿ္. မၯကဒီးဖဲယႏုာ္လီၯသီလံာ္စီဆွံကႜိန႔ဢ္၊ ကႜိခိဢ္သရဢ္မါရွဿဢ္ ဒီးမးမးမါရွဿဢ္ မဿစီၯဖံထဿဢ္လး လဿကြဿ္ထြဲ တဿ္ဖးလံာ္ဒဿး၊ ဒီးမဿယလဲၯဆူအဟံဢ္ကိးဂီၯဒဲး၊ ဟံးန႔ဿ္တဿ္ပရဿဒီးမဲးကစံတဖဢ္ လဿအဟံဢ္ဒီး လဲၯပာ္ လဿတဿ္ဖးလံာ္အဒဿးစပြဲခိဢ္လဿကႜိဖိကဖးလဿ မုဿ္ဆါခီန႔ဢ္လီၯ. အသီခါယမၯဂ့ၯကစီဒီ၊ ဘဢ္ဆဢ္ယ ထံဢ္လဿတဿ္ပရဿမဲးကစံတဖဢ္ အါတက့ဿ္မ့ဿ္ကိၯလၯက်ိာ္ဒီး ပွၯကႜိဖိတလဲၯဖးကဲဢ္ဆိးဘဢ္. အဃိ ယတလဲၯဟံးန႔ဿ္ ဘဢ္ဆဿဘဢ္ကတီဿ္ကိးဂီၯဒဲးဘဢ္. ယလဲၯဟံးန႔ဿ္ဒဢ္လဿမုဿ္ဆါခီ၊ ဒီးတဿ္န႔ဢ္ မးမး မါရွဿဢ္ပာ္သူဢ္ပာ္သး ယတသ့ဢ္ညါဘဢ္. တုၯကႜိအိးထီဢ္လဿခံတနံဢ္ သရဢ္မါရွဿဢ္ ကိးစီၯဖံထဿဢ္လး ဒီးယၯဒီးတဲ၀ဲ၊ တနံဢ္ညါအံၯ ဖံထဿဢ္ကကြဿ္ထြဲကဒီးတဿ္ဖးလံာ္အဒဿး၊ ဒီးမူလဿဿ္ကဟဲဟံးန႔ဿ္ကဒီး တဿ္ပရဿလဿဟံဢ္တက့ဿ္. တဘ်ီဃီ မးမးမါရွဿဢ္တဲထီဢ္၀ဲ၊ မူလဿဿ္မၯတဂ့ၯဘဢ္၊ တဟဲဟံး၀ဲဘဢ္ဆဿ ဘဢ္ကတီဿ္ဘဢ္အဃိ ပကမဿလဿကႜိဖိအဂၯတဂၯလီၯ. တဲ၀ဲဒ္န႔ဢ္တဘီ၊ ယသါကီၯအုဢ္ဘဢ္ယသး၊ ယထံဢ္လီၯယသးလဿ ယလီၯတဲာ္လဿတဿ္နာ္န႔ဿ္ယၯအလီဿ္လံ ယဃ့ကညးအီၯ၊ မးမးဧဿ၊ ၀ံသးစူၯ ဒုးမၯကဒီးယၯ ယမ့ဿ္တမၯဂ့ၯဂ့ၯ၊ ယတအိဢ္လဿၯလံာ္စီဆွံကႜိဘဢ္. ယတၾကဿးဒီးယြၯအတဿ္မၯဘဢ္. မးမးနံၯကမွံထီဢ္ဒီးစံးယၯ၊ မၯဂ့ၯဂ့ၯ၊ မၯဂ့ၯဂ့ၯ စးထီဢ္ဖဲန႔ဢ္ ယမၯဂ့ၯဂ့ၯဒီးတုၯနံဢ္ကတဿဿ္ မးမးတဲ ယၯ၊ ယသးခုလဿတနံဢ္အံၯနမၯ တဿ္ဂ့ၯမးလီၯ. စးထီဢ္ဖဲန႔ဢ္ယပာ္ဒိဢ္သရဢ္ခႜဳးဖိအတဿ္တိာ္ထူခံဘီ၊ ဒီးက်ဲး စဿးအိဢ္မူထြဲန႔ဢ္လီၯ.

ဖဲယႏုာ္လီၯခီလ့ဢ္ကႜိ တဿ္ဒိးစဲးလဿခံကတဿဿ္တဘ်ီန႔ဢ္၊ ယသးထိဢ္ဂဲၯယၯလဿ ယဘါထုကဖဢ္ဒ္အံၯ၊ ကစဿ္ယြၯဧဿ၊ နမ့ဿ္ထံဢ္လဿယမ့ဿ္ဖ်ိတဿ္ဒိးစဲးန႔ဢ္ ယတဿ္အိဢ္မူကကဲဘ်ဳးန႔ဿ္ယတဖ်ိတက့ဿ္န႔ဢ္၊ မၯစဿၯယၯဒ္သိးယကဖ်ိ တက့ဿ္. ဘဢ္ဆဢ္ နမ့ဿ္ထံဢ္လဿယမ့ဿ္တဖ်ိန႔ဢ္၊ ယတဿ္အိဢ္မူကကဲဘ်ဳးန႔ဿ္ယ ဖ်ိတက့ဿ္န႔ဢ္၊ ဖဲဒဢ္နသးလီၯ. ယတဖ်ိဘဢ္. ယသရဢ္ကႜိခိဢ္ထံဢ္လိာ္ယၯလဿက်ဲခိဢ္၊ ကြဿ္ယမဲာ္ဒီးတဲယၯ ဒ္အံၯ၊ နတဖ်ိတဿ္ဒီးစဲးန႔ဢ္ သးဟးဂီၯတဂ့ၯ. နတဖ်ိတဿ္ဒီးစဲးနာ္သက့၊ နသးသမူကဲထီဢ္လိဢ္ထီဢ္သ့ကစီ ဒီလီၯ. ပွၯတနီၯဖ်ိတဿ္ဒီးစဲးနာ္သက့၊ အသးသမူတကဲထီဢ္လိဢ္ထီဢ္ဘဢ္. ဒ္အ၀ဲတဲအသိးမ့ဿ္စဲဃဲၯလီၯ. ယတဖ်ိနာ္သက့၊ ယသးသမူကဲထီဢ္လိဢ္ထီဢ္ကစီဒီလီၯ. ယတံၯသကိးသရဢ္ခႜံးမီဢ္ ဖ်ိဒီးယထံဢ္လဿ အသးသမူကဲဘ်ဳး၊ ယဲယတဖ်ိနာ္သက့ ယသးသမူကဲဘ်ဳးစ့ဿ္ကီး၊ အ၀ဲအမါအိဢ္ယမါအိဢ္၊ အ၀ဲမၯယြၯ အတဿ္မၯ ယြၯသူအီၯ၊ ယဲယမၯဘဢ္ယြၯအတဿ္မၯယြၯသူယၯ စ့ဿ္ကီးလီၯဆီဒဢ္တဿ္လဿပွၯလဿအလီၯ တိဿ္ဒ္ယၯသ့ဢ္တဖဢ္အဂီဿ္လီၯ.

ခိးကြဿ္လဿ္ အကူာ္ ၃

Read More

စီၯရွ႔ဢ္ (၁၉၀၅ - ၁၉၂၇) (သရဢ္မူလဿဿ္သဲ အတဿ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္ - ၁)

တဿ္လဿဖိသဢ္အံၯကကဲထီဢ္ပွၯဒ္လဲဢ္၊ ဒီးယြၯအစုအိဢ္ဒီးအီၯဒ္လဲဢ္လီၯ. လူၯ ၁း၆. ဖဲယမိဿ္ဆံးစဿ္ယၯ န႔ဢ္၊ ယပဿ္ကိးန႔ဿ္ယမံၯလဿစီၯရွ႔ဢ္လီၯ. ယပဿ္မ့ဿ္တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္လဿမီၯကိဒဿ လဿတီအူပကူကစဿဿ္ ခိဢ္စီၯစုၯဒီး ၀့ဿ္တီအူ ၄၄ မံးလး လီၯ. ယအိဢ္ဖ်ဲဢ္ထီဢ္လဿလါစဲးပထ့ဘဿဢ္ထီဢ္ ၁၅ သီ ၁၉၀၅ နံဢ္ လဿ ခ်ဿဢ္ဖးဒိဢ္တခိဢ္အဃဿၯအဃိ၊ ဖဲယက့ၯတုၯခ်ဿဢ္အ၀ဲန႔ဢ္ အခီဢ္ထံးတဘ်ီလဿ္လဿ္၊ ယဘါထုကဖဢ္စံး ဘ်ဳးယြၯကိးဘ်ီဒဲးလီၯ. ဖဲယအိဢ္ ၆ နံဢ္န႔ဢ္၊ ယပုဿ္ပိာ္ခြါ ၄ နံဢ္ ဒီးယပုဿ္ပိာ္မုဢ္ ၂ နံဢ္၊ ပ၀ဲသဿဂၯလဿာ္ ဘဢ္န႔ဿ္တဿ္ကူးဖးထီ၊ ပကူးတုၯဒဢ္လဲာ္ ပမဲာ္ခ်ံသါကဖ်ိးထီဢ္၊ ပမဲာ္အသြံဢ္ဟဲထီဢ္၊ ပအိဢ္ထဲပဃံပဖံးလီၯ. ယပုဿ္ပိာ္ခြါအသးဟးထီဢ္၊ ပွၯသ၀ီဖိ မတၯမး တဟဲပဟံဢ္ဘဢ္. ဘဢ္ယိဢ္လဿ တဿ္ကူးဖးထီ ကဘဢ္ကူ ဘဢ္ဂာ္အဖိလီၯ. ယပဿ္ယိးထီဢ္ စီၯဘံနံဢ္အစိဢ္ဒီး ထးဖ်းတဘ့ဢ္၊ ဒီးလဲၯခူဢ္လီၯအီၯဖဲ သ၀ီအခ်ဿလီၯ. ဆူညါတႏြံယပဿ္ယိးထီဢ္ကဒီး ယပုဿ္ပိာ္မုဢ္ နီဿ္လ့ဒ့ဢ္အစိဢ္ဒီးထးဖ်း၊ ယကြဿ္ထြဲဒီးယဆိကမိဢ္ထီဢ္၊ ယဲစ့ဿ္ကီး တယံာ္ဘဢ္ ယပဿ္ကယိးထီဢ္ယစိဢ္ဒ္န႔ဢ္လီၯ. ယမိဿ္ဟီဢ္ဒီး စံးဘဢ္ယပဿ္ အိဢ္တ့ဿ္ဒဢ္တဂၯ၊ ပကပုလီၯအီၯဆူ တီအူ၀့ဿ္၊ ကအိဘဢ္ကသံဢ္ကသီ၊ ကမူန႔ဿ္ပွၯသ့ဢ္သ့ဢ္လီၯ. ယပဿ္ပုလီၯယၯ ခံသီ၊ ဒီးကစဿ္ယြၯအဘ်ဳးဒိဢ္အဃိ၊ ယအိဢ္ဆူဢ္ထီဢ္က့ၯတစဲးဘဢ္တစဲးလီၯ.

ယပဿ္ဘွီထီဢ္ဟံဢ္ဆံးဆံးဖိတဖ်ဿဢ္လီၯ. ခံနံဢ္အလီဿ္ခံ ယပုဿ္ပိာ္မုဢ္အိဢ္ထီဢ္တဂၯလီၯ. ယပဿ္ဟးစိာ္ တဿ္သးခုကစီဢ္ ဒီးမံးရွဿဢ္နရံဢ္ သရဢ္ ျခဿမ္ ဆူကစဿဿ္ခိဢ္အခါ တနံၯတခီဢ္ဖဲယမိဿ္တအိဢ္လဿဟံဢ္၊ တဿဿ္ဒ့အိဢ္လဿဟံဢ္ခိဢ္၀ဢ္အပူၯအ့ဢ္ယနဿ္လီၯ. ယဟံးန႔ဿ္ကဟံလဢ္၊ ယဒြဲဢ္တဿဿ္ဒ့လဿမ့ဢ္အူ ဒီး မ့ဢ္အူအီဢ္ဟံဢ္ လီၯ. ဖဲပွၯဟဲဃ့ဿ္တုၯန႔ဢ္ အ၀ဲသ့ဢ္ထံဢ္လဿမ့ဢ္အူအီဢ္လံဟံဢ္ဒီဖ်ဿဢ္ ဒီးတဿ္ခဲလဿာ္ လဿအပူၯလံ၊ ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္က့ၯလီၯ. ယတဲဘဢ္ယမိဿ္လဿ ယဒြဲဢ္တဿဿ္ဒ့ ဒီးမ့ဢ္အူအီဢ္ဟံဢ္အဂ့ဿ္လီၯ. ယမိဿ္တဲကသြံဒံယၯ၊ ပွၯမ့ဿ္သံကြဿ္နၯ တဘဢ္တဲလဿနဒြဲဢ္တဂ့ၯ၊ နမ့ဿ္တဲဒ္န႔ဢ္ ပဒိဢ္ကဖီဢ္နၯ ဒီးပဿ ႏုာ္နၯလဿဃိာ္ပူၯလီၯ. သ့သ့ဘဢ္ဘဢ္ဖဲမ့ဢ္အူအီဢ္ဟံဢ္အခါန႔ဢ္၊ ပယီၯတဿ္ပ်ဳဿ္အမံၯ ကိဢ္ဖိမီဢ္ ဟဲလဿ ပွၯသကိးလီၯ. ပွၯက့ၯလဿာ္လံသနာ္က့၊ အ၀ဲဆ့ဢ္နီၯကြဿ္မ့ဢ္အူ အီဢ္ဟံဢ္အလီဿ္လီၯ.

ဟံဢ္ဧါ၊ အ၀ဲတဲဆဿ၊ သါဒြဲဢ္. ယသးခုနဲဢ္၊ အူဖိဟဢ္ဃါအီၯ၊ နဒြဲဢ္ပွၯဟံဢ္ နပ်ဳဿ္ဧါ၊ အ၀ဲတဲဆဿ၊ သါတဒြဲဢ္ဘဢ္ သါနါစိၯတဲလီၯ. အူဖိဟဢ္သံကြဿ္ကဒီးယၯ၊ နဒြဲဢ္ဧါ၊ ယတဲယတဒြဲဢ္ဘဢ္၊ အူဖိဟဢ္တဲ ယၯ ဒီးကိဢ္ဖိမီဢ္ သုမ့ဿ္တဒြဲဢ္ဟံဢ္နီတဂၯကမ့ဿ္ဒဢ္ ဟံဢ္ဒြဲဢ္လီၯအသးလီၯ. ဒီးအ၀ဲဒဢ္က့ၯလီၯ. ပဟံဢ္တအိဢ္၊ မုဿ္နၯခီ ယၯဒီးယမိဿ္ဒီးယပုဿ္ဆံး ပိာ္မုဢ္၊ ပမံလဿဟီဢ္ခိဢ္လိၯလဿဃီၯအိဢ္ဒီးအသဢ္ တထူဢ္အဖီလာ္လီၯ. ဘဢ္တဟါတခ်ဳးလဿယမံ ယမိဿ္တဲပႜးယၯမူခိဢ္ဒီးလရာ္၊ တဲ၀ဲ ပမ့ဿ္ဘါယ့ဢ္ရွဴး ဒီး မူဂ့ၯဂ့ၯန႔ဢ္ ပမ့ဿ္သံပကတုၯလဿမူခိဢ္၊ မ့မ့ဿ္ပမ့ဿ္တဒိးဘ်ဿထံ၊ လီတဿ္၊ ဟုဢ္တဿ္၊ မၯတဿ္အဿန႔ဢ္၊ ပသံ ပလီၯဆူလရာ္ပူၯဒီး တူဿ္ဘဢ္တဿ္နးတဿ္ဖွီဢ္လီၯထူလီၯယိာ္လီၯ. ယမိဿ္မံလံ၊ ယမံတန႔ဿ္ဘဢ္. ယဆိ ကမိဢ္၊ ယၯအံၯယဒြဲဢ္ဟံဢ္၊ ယလီတဿ္လဿယတဒြဲဢ္ဘဢ္၊ ယဟုဢ္ယမိဿ္အတိဿ္လီၯဖွံဢ္တဘ်ီ၊ ယတဒိး ဘ်ဿထံဒံး၊ တနၯအံၯဃီၯသဢ္မ့ဿ္လီၯတဲာ္လဿယခိဢ္လိၯ၊ မ့တမ့ဿ္ဂုဿ္မ့ဖ်းယၯ၊ ယမ့ဿ္သံယကတုၯလရာ္ လီၯ. ယပ်ံၯတဿ္ဒိဢ္မးလီၯ. ယမံဘဢ္ယသးအခါ၊ ယမံမီဿ္ဒီးထံဢ္တဿ္ကပီၯဖးဒိဢ္လဿမူခိဢ္ဆဲးကပီၯ လီၯဆူဟီဢ္ခိဢ္၊ ဒီးပွၯဟီဢ္ခိဢ္ဖိကိးဂၯဒဲးအိဢ္ဒီးအဒံးဆ့ဒီး ယူၯထီဢ္ဆူမူခိဢ္လီၯ. တနီၯယူၯထီဢ္အဖဿ၊ တနီၯယူၯ၀ဲအဂံဿ္အဘါလီၯစဿ္ ဟဲက့ၯလီၯပွီဿ္ပွီဿ္၊ ယဲတခီယယူၯထီဢ္ဖးထီလီၯ. ယထံဢ္ယပုဿ္လဿအသံ ခံဂၯယူၯလဿယဖီခိဢ္လီၯ. ယက်ဲးစဿးယူၯခ်ဳးန႔ဿ္အီၯအခါ၊ လဿမူခိဢ္စုကျပဳဿ္ကျပီၯတခီဖ်ါထီဢ္၊ ဖီဢ္စွီၯ၀ဲ ပွၯဂီဿ္မုဿ္ညါ ပဢ္ဃုာ္ ယပုဿ္ခံဂၯ၊ မ့မ့ဿ္ယၯတဂၯယတပဢ္တ၀ဿ္ဘဢ္. တဘ်ီဃီ ယဖုးသံနီဢ္၊ ယသးပူၯ န႔ဢ္အိဢ္ထီဢ္၊ ယပုဿ္ခံဂၯတုၯမူခိဢ္လံ. မ့မ့ဿ္ယၯယမ့ဿ္သံခဲအံၯ ယတတုၯဘဢ္. ယဘါထုကဖဢ္လဿကစဿ္ ယြၯကပ်ဿ္ယတဿ္ဒဲးဘးလီၯ. မုဿ္ဆ့ဢ္၀ါထီဢ္ ယလဲၯဆူသရဢ္ပာ္စု သရဢ္အအူ အအိဢ္၊ ဒီးတဲအီၯလဿ ကဆဲးလီၯယမံၯလဿ ပွၯကဒိးဘ်ဿထံအက်ါလီၯ. ဖဲသရဢ္သံကြဿ္ပွၯကဒိးဘ်ဿထံတဖဢ္တဂၯဘဢ္တဂၯ ၀ံၯန႔ဢ္၊ တဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သးပွဿ္တဂၯတဲ၀ဲ၊ ဖိသဢ္စီၯရွ႔ဢ္တဂၯ အိဢ္ဒံးဒဢ္ ဃိးနံဢ္ သးစဿ္ဒံးအဃိ၊ ပတဘ်ဿ အီၯဒံးဘဢ္. နာ္သက့သရဢ္မုဢ္လဿအသိဢ္လိဘဢ္ယၯတဂၯ တဲ၀ဲ အ၀ဲမ့ဿ္ဆံးနာ္သက့ အသူဢ္ဂ့ၯသး၀ါ အဲဢ္ထူအဲဢ္ယြၯ၊ အမဲာ္ညါ အပဿ္မ့ဿ္သရဢ္ဒီးကသိဢ္လိအီၯ၊ အဃိသါဆွဿႏုာ္လဿကဘ်ဿဘဢ္ထံလီၯ. အန႔ဢ္ဒီး ပွၯခဲလဿာ္ဘဢ္အသး၊ ဒီးယဒိးဘ်ဿဘဢ္ယသးလဿတဿ္သးခုဖးဒိဢ္အပူၯလီၯ. ယဘ်ဿထံ၀ံၯ ယထံဢ္ယမံၯကြဲးလီၯအသးလဿ ကဘဢ္ရူးလံာ္စီဆွံလဿက်ဲးစဿးကရဿတဿ္ဘါလီၯ. ယပဿ္တဲယၯ၊ ဖိခြါ၊ နတရူးဒံးလဿပွၯမဲာ္ညါနီတဘ်ီအဃိ၊ တဘဢ္ရူးထီထီတဂ့ၯ. ရူးဒဢ္ ရိမ့ၯ ၆း၂၃. အဂ့ဿ္ဒ္အံၯ၊ တဿ္ဒဲးဘး အဘူးအလဲမ့ဿ္တဿ္သံလီၯ. ဒ္ယပဿ္ဟ့ဢ္ကူဢ္ယၯအသိး ယဒဿဢ္ထံယရူး ယဟးထီဢ္ဟးလီၯယရူးလီၯ. တုၯဃီၯလဿဘဢ္ရူးနီဿ္ကီဿ္န႔ဢ္ ယဆဿထဿဢ္ဒီးသါကရူးပွၯရူးလဿယမဲာ္ညါတဂၯအဃိ ယဆ့ဢ္နီၯလီၯ. ယဆဿထဿဢ္ပွၯရူးကဒီးတဂၯလီၯ. လဿခံပွၯရူးလဿာ္၊ ယဆဿထဿဢ္လဿသးကနိးကစုာ္အပူၯ ဒီးရူး၊ လဲၯအသးကဒံကဒါ၊ အဂ့ဿ္ဒ္အံၯ၊ တဿ္ဒဲးဘး၊ တဿ္သံ၊ အဘူးအလဲ၊ အဂ့ဿ္ဒ္အံၯ၊ အဘူးအလဲ၊ ယရူးကဒံ ကဒါဒ္န႔ဢ္အခါ၊ ပွၯခဲလဿာ္ကြဿ္ယၯ၊ ပွၯလဿယကပၯတဂၯထုးဆ့ဢ္နီၯယၯလီၯ. ယဲခီတဆ့ဢ္နီၯဘဢ္. ယရူးဆူအံၯတဘီဆူန႔ဢ္တဘီ တဘဢ္လဿၯနီတဘ်ီဘဢ္. လဿခံယဆ့ဢ္နီၯလဿတဿ္၀ံဟးကလၯဟး အပူၯ လီၯ. ယက့ၯတုၯဟံဢ္ယတခြါမုဢ္တဂၯ တဲယမိဿ္ယပဿ္၊ ရူးလံာ္ခီ တလိၯတဃီၯ တဆ့ဢ္နီၯ ကီး ဘဢ္. သါသကိးတရဿတဲသါ၊ နတခြါတမၯမၯမႏုၯတဿ္ဂီၯဒ္န႔ဢ္လဲဢ္. သါမဲာ္ဆွးတသ့တဘဢ္ဘဢ္. အ၀ဲ တဲယၯ၊ ဆူခံတဘဢ္ရူးလဿၯနီတဘ်ီတဂ့ၯ. ယပဿ္တခီတဲယၯ၊ သးဟးဂီၯတဂ့ၯ. က်ဲးစဿးကရဿန႔ဢ္ မ့ဿ္ဒ္သိး ပွၯက်ဲးစဿးကရဿဖိကက်ဲးစဿး မၯဒူထီဢ္မၯသ့ထီဢ္အသး လဿပွၯမဲာ္ညါ လဿကစဿ္ယ့ဢ္ရွဴး အဂီဿ္ လီၯ. အဃိပဿ္ဟ့ဢ္ကူဢ္နၯ၊ လဲၯဆူက်ဲးစဿးကရဿခိဢ္အအိဢ္ မဿအဆဲးလီၯကဒီးနမံၯလဿပွၯရူးလံာ္၊ ၀ံၯ ဒီး ရူးကဒီးနလံာ္စီဆွံ တဆဿဃီန႔ဢ္တက့ဿ္. ဒ္ယပဿ္ဟ့ဢ္ကူဢ္ယၯ၊ ယလဲၯတဲက်ဲးစဿးကရဿခိဢ္ ဒီးအ၀ဲ တဲယၯ၊ နသါကမၯနံၯကဒီးတဿ္အသီတဘ်ီဧါ. အ၀ဲဆဲးလီၯယမံၯလီၯ. ဖဲယလဲၯရူးလံာ္န႔ဢ္ ယပဿ္ဘါ ထုကဖဢ္လဿယဂီဿ္၀ံၯဒီးတဲယၯ၊ ဖိခြါဧဿ၊ ဖဲနဆဿထဿဢ္လဿနကရူးလံာ္န႔ဢ္၊ ပွၯမ့ဿ္ရူးနာ္သက့၊ တဘဢ္ ဆ့ဢ္နီၯတဂ့ၯ. ရူူးဒဢ္နတဿ္ဖးဒိဢ္ဖးဒိဢ္တက့ဿ္. ဒ္ယပဿ္ဟ့ဢ္ကူဢ္ယၯအသိးယမၯလီၯ. ပွၯတဂၯရူးဒဢ္ အတဿ္ ယဲယရူးဒဢ္ယတဿ္၀ံၯ၀ဲဂ့ၯဂ့ၯဘဢ္ဘဢ္လီၯ. လဿခံ ယဒူထီဢ္လဿကမ်ဿဿ္အမဲာ္ညါ တုၯဒဢ္လဲာ္ ဖဲယအိဢ္ ၁၅ နံဢ္န႔ဢ္၊ ပွၯဃုထဿထီဢ္ယၯလဿက်ဲးစဿးကရဿခိဢ္လီၯ. ဖဲပွၯဃုထဿထီဢ္ယၯအခါ ယတဲ အီၯ၊ ယမၯတသ့တၾကဿးအဃိ ဃုထဿပွၯလဿအဂၯတဂၯ၊ နာ္သက့ ပွၯဃုထဿဒဢ္ယၯ၊ ဒီးဒီနံဢ္ညါ ယကဲပွၯပဿၯလီဿ္ဆ့ဢ္နီၯ၊ ပမၯသကိးလဿ တဿ္တဘဢ္သံပွိၯသံအပူၯ အိဢ္ဒီးတဿ္နံၯတဿ္အ့၊ ပသးမုာ္ သကိးလီၯ.

စးထီဢ္လဿတတီၯ တုၯလဿဖ်ိထီဢ္ ၇ တီၯန႔ဢ္၊ ယမၯလိတဿ္လဿတီအူပကူကႜိလီၯ. ၃ တီၯသရဢ္တဂၯ ဖ့်တဿ္ဆူဢ္ ဖ့်တဿ္ဆါအဃိ၊ ယပ်ံၯအီၯကတဿဿ္လီၯ. ယပ်ံၯအီၯတုၯဒဢ္လဲာ္၊ မ့ဿ္သံကြဿ္လံာ္ယတဲဆဿ အီၯလဲၯအသးကဒံကဒါ၊ အ၀ဲဖ့်ယၯ တဘီဆါနဲာ္တဘီဆါဒီး၊ ဒီးတဲယၯ နၯတဂၯအံၯနတလီၯဂာ္ပွၯ ကူပွၯကညီ၊ နလီၯဂာ္ကိၯလၯသူအကစဿ္ယြၯ၊ ပယီၯတဿ္ပ်ဳဿ္ကိဢ္ဖိမီဢ္၊ နခိဢ္သဢ္ဃံအိဢ္ထဲကပံာ္၊ နမၯလိလံာ္တမ့ဿ္ နကကဲထီဢ္တဿ္နီတမံၯဘဢ္. ယသးဟးဂီၯနးကတဿဿ္လီၯ. ဘဢ္တဟါယမိဿ္ဖူယခိဢ္ လဿကသံဢ္ဖူ၊ သးကညီၯယၯ ဟီဢ္ဒီးတဲ၀ဲယၯ၊ ဖိခြါဧဿ၊ နတသံလဿတဿ္ကူးဖးထီဘဢ္. နကသံလဿ နီဢ္ဖ့်အီဢ္နၯ၊ မိဿ္သးကညီၯနၯ၊ တဘဢ္မၯလိလဿၯလံာ္တဂ့ၯ. ယပဿ္တခီဟ့ဢ္ဆူဢ္ထီဢ္ယဂံဿ္ယဘါ တဲယၯ၊ ဖိခြါဧဿ၊ ကနဢ္နသရဢ္ဒီးနမိဿ္တဂ့ၯ. ကနဢ္ဒီးမၯဒ္ ယတဲနၯအသိး၊ တဿ္ကတိၯခံဘီလီၯ. ၁. က်ဲးစဿး၊ ၂. သန႔ၯနသးလဿယြၯ၊ နကကဲထီဢ္ဒဢ္တဿ္တမံၯမံၯကစီဒီလီၯ. ယဒိကနဢ္ဒီးမၯဒ္ယပဿ္ တဲယၯအသိးအဃိ၊ ကစဿ္ယြၯအဘ်ဳးအဖွိဢ္အတဿ္မၯစဿၯ၊ ယကဲထီဢ္ဘဢ္သရဢ္မူလဿဿ္၊ ပွၯအမါအိဢ္ ယမါအိဢ္၊ ယမၯဘဢ္ယြၯအတဿ္မၯအါနံဢ္အါလါလံတမ့ဿ္ဧါ၊ ဖဲယဖ်ိထီဢ္လံာ္စီဆွံကႜိန႔ဢ္၊ ယသရဢ္လဿ အသးဟးဂီၯယၯန႔ဢ္ မ့ဿ္တီအူပကူ၀့ဿ္ အတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္အပွၯကြဲးလံာ္ ဒီးအ၀ဲကြဲးန႔ဿ္ယၯလံာ္ ပရဿ၊ ခဲအံၯ ပတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္သံလံအဃိ၊ ပတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္ဘ္အသးလဿ နကဟဲက့ၯကဲပသရဢ္လီၯ. ယက့ၯဒီးတဲ အီၯ သရဢ္ဧဿ၊ ယအဿဢ္လီၯလံ လံာ္စီဆွံကႜိလဿ ယကသိဢ္လိတဿ္အဃိ ယတူဿ္လိာ္သုတဿ္ကြဲတသ့ ဘဢ္. အ၀ဲတဲယၯ၊ ပအဲဢ္ဒိးဒဢ္ နကဟဲက့ၯကဲပသရဢ္ နတဟဲက့ၯယသးဟးဂီၯဒိဢ္မးလီၯ. ယဆိကမိဢ္ ထီဢ္၊ သရဢ္တဂၯအံၯ ဖဲယမၯလိတဿ္လဿအစုပူၯအခါ အသးဟးဂီၯယၯ၊ ပာ္ယၯလဿနကဲထီဢ္တဿ္မႏုၯ မးတသ့၊ ခဲအံၯတခီ ယတအဿဢ္လီၯအတဿ္ကြဲလဿယကကဲအတဿ္အိဢ္ဖွိဢ္သရဢ္ သးဟးဂီၯယၯ တမႜိက ဒီးမးလဲဢ္.

ဖဲယအိဢ္ ၁၃ နံဢ္န႔ဢ္၊ ယထံဢ္ယပဿ္ဘိဢ္ထီဢ္အကူအသိး၊ ယသံကြဿ္အီၯ၊ နကလဲၯဆူလဲဢ္. အ၀ဲတဲယၯ၊ ယကလဲၯဆူခ၀့ရွဿဢ္လဿ၀့ဿ္တကူဢ္၊ ခ၀့ရွဿဢ္မ့ဿ္တဿ္မႏုၯလဲဢ္၊ ယတနဿ္ဟူဘူနီတဘ်ီ၊ ယတဲအီၯ ယဲနာ္ က့ယအဲဢ္ဒိးလဲၯကြဿ္ကီခ၀့ရွဿဢ္၊ ပ်ဲယလဲၯဒီးနၯတက့ဿ္. အ၀ဲတဲယၯ၊ ခ၀့ရွဿဢ္န႔ဢ္ ပွၯလဲၯဒဢ္ပွၯနီဿ္ဒိဢ္ လီၯ. ပွၯဖိသဢ္တလဲၯဘဢ္. ယပဿ္ဟးထီဢ္လဿဟံဢ္၊ ယကြဿ္ထြဲအခ့ယဟီဢ္ဒီးယတဲဖးဒိဢ္ဖးဒိဢ္၊ ယအဲဢ္ ဒိးလဲၯထံဢ္ခ၀့ရွဿဢ္၊ ယအဲဢ္ဒိးလဲၯထံဢ္ခ၀့ရွဿဢ္. ခ၀့ရွဿဢ္မ့ဿ္ပွၯကညီဧါ၊ ဆဢ္ဖိကီဿ္ဖိဧါ. တဿ္မႏုၯလဲဢ္. ယအဲဢ္ဒိးထံဢ္သ့ဢ္ညါလီၯ. ယပဿ္ဟဲက့ၯတဲယၯ၊ ဖိခြါဧဿ၊ တဿ္သးခုလဿနဂီဿ္၊ ခဲငါကဿာ္ ခ၀့ရွဿဢ္ ကဟဲ ဆူတီအူ၊ နကထံဢ္ဘဢ္လီၯ. ခ၀့ရွဿဢ္ကဘဢ္ဘူးထီဢ္၊ ယထံဢ္ပွၯမၯဂ့ၯထီဢ္ပွၯဟံဢ္၊ ပွၯပွ႔ၯအါထီဢ္ခ်ီဢ္၊ ထံသပဿၯ၊ ယဆိကမိဢ္ထီဢ္အီၯ၊ ခ၀့ရွဿဢ္မ့ဿ္ပွၯပွ႔ၯအါထီဢ္ခ်ီဢ္၊ သပဿၯ၊ လီခီ၊ မၯဂ့ၯထီဢ္ပွၯဟံဢ္ပွၯဃီ လီၯ. ဆဿကတီဿ္ဘဢ္ ယလဲၯပိာ္ပွၯခံဆူ လ့ဢ္မ့ဢ္အူသန႔၊ ယထံဢ္ပွၯဟဲဒိးလ့ဢ္မ့ဢ္အူ စံဢ္လီၯစိာ္ဒီးတဿ္ ဘိဢ္၊ ဒီးပဘဢ္စိာ္စဿၯအီၯ၊ အီ၊ ခ၀့ရွဿဢ္န႔ဢ္ပဘဢ္ခိးလီၯပွၯအခိဢ္၊ ပဘဢ္စိာ္စဿၯပွၯတဿ္အဘိဢ္ ဆွဿအီၯ ဆူ ပွၯအဟံဢ္လီၯ. မုဿ္ဆ့ဢ္ထီဢ္ယပဿ္တဲယၯ၊ နအဲဢ္ဒိးထံဢ္ခ၀့ရွဿဢ္ လဲၯကြဿ္လဿသရိာ္ပူၯ ယလဲၯကြဿ္ ဒီးယထံဢ္၊ လဿပ်ဲဿ္စီဿ္ခိဢ္မံးရွဿဢ္နရံဢ္ကိၯလၯ၀ါအိဢ္ ၂၂ ဂၯ၊ လဿကမ်ဿဿ္တခီ ပွၯအိဢ္အကလုာ္၊ ပယီၯ၊ ပွၯကညီ၊ ကခႜ႔ဢ္၊ ခႜီ၊ ကူကၯတဿ္အကလုာ္ကလုာ္လီၯ. ယထံဢ္ပွၯကညီ သရဢ္ဘးတ့ဢ္ဟီတရါ ကတိၯ တဿ္၊ ပယီၯက်ိာ္၊ ပွၯကညီက်ိာ္၊ ကိၯလၯက်ိာ္၊ ၃ မႜိတဘီ ယဆိကမိဢ္တဿ္လဿခ၀့ရွဿဢ္န႔ဢ္ မ့ဿ္ပွၯကလုာ္ အမႜိမႜိ၊ ဘါသကိးယၯမုာ္သးဘဢ္ယၯတဘီဧါ၊ ယကြဿ္သရဢ္ဘးတ့ဢ္စံဢ္တဲၯတဲလီၯတဿ္ အိဢ္ဒီးတဿ္ဟူး တဿ္ဂဲၯလဿက်ိာ္ ၃ က်ိာ္၊ ယအဲဢ္ဒိးကဲထီဢ္ဒ္သရဢ္ဘးတ့ဢ္အသိး၊ စံဢ္တဲၯတဲလီၯဘဢ္တဿ္လဿပွၯအါက လုာ္ အါဂၯ အမဲာ္ညါ၊ လဿက်ိာ္ ၃ က်ိာ္လီၯ. တဿ္ဘါ၀ံၯယဟးလဿက်ဲအခါ ယထံဢ္သရဢ္တဂၯ လီာ္အ သး ဂ့ၯဂ့ၯ၊ အိဢ္ဒီးခိဢ္ဖဿဢ္ကူထဲကူဖးထီ၊ တီဢ္ရွ႔ဢ္လီၯ. ပွၯတဂၯတဲယၯ ပွၯအ၀ဲန႔ဢ္မ့ဿ္သရဢ္ဖိငဲဢ္ လံာ္စီ ဆွံကႜိသရဢ္၊ တဘ်ီဃီ ယဆဿကဲထီဢ္ဘဢ္လံာ္စီဆွံကႜိသရဢ္ဒ္အ၀ဲအသိးလီၯ. ဒ္စီၯယိၯသးဖဲအသးအိဢ္ ၁၇ နံဢ္၊ မ့ဿ္ပွၯကြဿ္သိပွၯမုဿ္ဆ့ဢ္မုဿ္ဂီၯတဂၯနာ္သက့၊ မံမီဿ္လဿအမိဿ္အပဿ္အဒီပုဿ္၀ဲဿ္ဟဲတီၯလီၯ လဿ အမဲာ္ညါ အါကိအီၯ ဒီးအတဿ္မံမီဿ္လဿထီဢ္ပွဲၯထီဢ္၊ အ၀ဲကဲထီဢ္ဘဢ္စီၯပၯခံဂၯတဂၯ၊ အပဿ္အဒီပုဿ္၀ဲဿ္ ဟဲဆူအအိဢ္၊ ဒီးအ၀ဲအံးက့ၯကြဿ္က့ၯလုဿ္အီဢ္လုဿ္အီအီၯအသိး၊ ဖဲယအိဢ္ ၁၃ နံဢ္၊ ယမံမီဿ္ဆဿကဲထီဢ္ ဒ္သရဢ္ဘးတ့ဢ္ စံဢ္တဲၯတဲလီၯဘဢ္တဿ္လဿခ၀့ရွဿဢ္ ကမ်ဿဿ္ အမးအမဲာ္ညါအသိး၊ လဿထီဢ္ပွဲၯထီဢ္လဿ ယဂီဿ္၊ ယစံဢ္တဲၯတဲလီၯဘဢ္လံတဿ္အါဘ်ီလဿခ၀့ရွဿဢ္လီၯ. ဒီးဒ္ယဆဿကဲထီဢ္ဘဢ္လံာ္စီဆွံကႜိသရဢ္ ဒ္ သရဢ္ဖိငဲဢ္ အသိး ယကဲထီဢ္ဘဢ္ လံာ္စီဆွံကႜိသရဢ္တုၯခဲကနံဢ္အံၯ၊ ယြၯမၯတဿ္အဒိဢ္တဖဢ္လဿယဂီဿ္ ယစံးဘ်ဳးအီၯလဿယသးဒီဖ်ဿဢ္လီၯ.

Read More